De monarchia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

De monarchia – łaciński traktat polityczny Dantego Alighieri poświęcony kwestii władzy świeckiej i duchowej w historii i współczesności artysty. Utwór powstał ok. 1312 roku[1] i związany był prawdopodobnie z działalnością Henryka VII, planującego włączyć Włochy do swojego cesarstwa[2]. Dante opowiada się za niezależnością władzy cesarskiej od władzy Kościoła.

Traktat składa się z trzech części. W pierwszej z nich Dante przytacza argumenty na rzecz istnienia jednego władcy, co miało być zgodne z właściwym człowiekowi dążeniem do jedności. W drugiej natomiast wskazuje, że Cesarstwo Rzymskie działało z woli boskiej i realizowało nakreślony w księdze pierwszej ideał[1]. W dalszej części Dante zaznacza, że władza świecka (cesarska) i władza duchowa (papieska) są równorzędne i niezależne, obie też w równym stopniu pochodzą od Boga – papież sprawuje władzę nad życiem duchowym człowieka, cesarz natomiast nad świeckim, dlatego też cesarz musi co prawda okazywać papieżowi szacunek, nie ma jednak obowiązku Kościołowi się podporządkowywać[2][3]. Dante zwraca również uwagę, że do obowiązków państwa należy opieka nad kulturą, gdyż zapewnia ona szczęście obywatelom[4].

Traktat Dantego był już w czasie swojego powstania głośny[4]. W pierwszej połowie XIV wieku (ok. 1327 roku) Fra Guido Vernani napisał De reprobatione Monarchiae composite a Dante ("O naganie Monarchii ułożonej przez Dantego"), natomiast decyzją kardynała Bertrando del Poggetto traktat miał być spalony jako heretycki[5]. W roku 1559 dzieło zostało umieszczone w Indeksie ksiąg zakazanych[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Kalikst Morawski: Wstęp. W: Dante Alighieri: Boska Komedia. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977, s. LII, seria: Biblioteka Narodowa Seria II nr 187.
  2. 2,0 2,1 Józef Heistein: Historia literatury włoskiej. Wrocław: Ossolineum, 1987, s. 35. ISBN 83-0402122-6.
  3. Kalikst Morawski: Wstęp. W: Dante Alighieri: Boska Komedia. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977, s. LIII, seria: Biblioteka Narodowa Seria II nr 187.
  4. 4,0 4,1 Kalikst Morawski: Wstęp. W: Dante Alighieri: Boska Komedia. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977, s. LIV, seria: Biblioteka Narodowa Seria II nr 187.
  5. Kalikst Morawski: Wstęp. W: Dante Alighieri: Boska Komedia. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977, s. LI, seria: Biblioteka Narodowa Seria II nr 187.
  6. Dzieje literatur europejskich pod redakcją Władysława Floryana, tom 1, Warszawa 1979, s. 446.