Defibrylator

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
„Uliczny” defibrylator
Przykład nowoczesnego defibrylatora/monitora realizującego równocześnie wiele funkcji używanych w medycynie ratunkowej
Symbol automatycznego zewnętrznego defibrylatora (AED)[1]
AED i jego oznaczenie w hali głównej Dworca Centralnego w Warszawie

Defibrylator – urządzenie medyczne, służące do przeprowadzania zabiegu defibrylacji serca.

Zasada działania[edytuj | edytuj kod]

Defibrylator oddziałuje na mięsień sercowy prądem stałym o odpowiednio dużej energii (wyrażanej w dżulach). Celem defibrylacji jest wytłumienie chaotycznych impulsów elektrycznych, które przepływają przez serce i umożliwienie mu powrotu do normalnej, regularnej pracy. Ze względu na kształt fali energii dostarczanej przez defibrylator, wyróżnia się defibrylatory jednofazowe i dwufazowe. Zgodnie z wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji z roku 2010, dotyczącymi strategii defibrylacji, zalecane są następujące wyładowania:

  1. defibrylator jednofazowy:
  • pierwsze wyładowanie – 360 J,
  • drugie i kolejne wyładowania – również 360 J;
  1. defibrylator dwufazowy:
  • pierwsze wyładowanie – od 150 do 200 J,
  • drugie i kolejne wyładowania – od 150 do 360 J.

Budowa defibrylatora[edytuj | edytuj kod]

Przeciętny defibrylator składa się z dwóch elektrod oraz jednostki centralnej. Jednostka centralna, zależnie od producenta oraz klasy urządzenia, może znacznie różnić się wyglądem oraz funkcjami:

  • wielofunkcyjne defibrylatory z dużymi wyświetlaczami, umożliwiającymi odczytywanie przez zespół ratunkowy kolejnych parametrów mierzonych przez urządzenie (EKG, temperatura ciała, ciśnienie tętnicze, saturacja, itp.);
  • defibrylatory posiadające wyświetlacz jedynie w celu wyświetlenia zapisu EKG;
  • defibrylatory typu AED – przeznaczone do użytku ratującego, posiadającego jedynie elementarne przeszkolenie. AED sam analizuje EKG poszkodowanego i wykrywa, kiedy defibrylacja jest wskazana. Najnowsze urządzenia wykorzystują metodę dwufazową, która automatycznie dopasowuje parametry wstrząsu do potrzeb pacjenta. Jeśli pierwszy wstrząs nie przywróci akcji serca, urządzenie podaje następne wstrząsy, zgodnie z zaprogramowaną sekwencją (od 150 J do 360 J). Zwiększa to szanse na uratowanie pacjenta.

Urządzenia tego typu posiadają dwa główne typy elektrod:

  • elektrody typu "łyżki", wymagające przyłożenia ich przez ratownika;
  • elektrody przyklejane, nie wymagające innych działań.

Okres ważności elektrod to zwykle 12-36 miesięcy. Okres ważności baterii w urządzeniach AED to 12-60 miesięcy.

Sytuacja AED w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce, na wzór Stanów Zjednoczonych, planuje się upowszechnienie użycia defibrylatorów typu AED w miejscach dużych skupisk ludzkich. Zgodnie z wytycznymi ILCOR/AHA/ERC defibrylatory powinny znajdować się w tam, gdzie prawdopodobieństwo Nagłego Zatrzymania Krążenia (NZK) jest większe niż raz na 2 lata. Według PAD – Programu Powszechnego Dostępu do Defibrylacji – rozmieszczenie urządzeń powinno umożliwić skorzystanie z ich pomocy w czasie poniżej 3 minut. W praktyce defibrylatory instalowane są zwykle w ośrodkach zdrowia, zakładach pracy, w szkołach, na lotniskach, dworcach kolejowych, w hotelach, domach pomocy społecznej, w centrach handlowych i pływalniach.

Program poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zgodnie z wytycznymi PAD wprowadziło pod hasłem „Trzebinia Miastem Bezpiecznego Serca" miasto i gmina Trzebinia. W ramach programu na terenie całej gminy w miejscach publicznych umieszczono 20 urządzeń AED.[2]

W Krakowie w 2007 roku zorganizowano akcję Impuls życia celem, której było rozmieszczenie defibrylatorów w różnych punktach miasta. W ramach akcji pojawiło się 18 defibrylatorów. Do 2009 roku przeszkolono także około 4 tys. osób z zakresu pierwszej pomocy i użycia defibrylatora w razie konieczności[3][4].

Program "Ratuj z sercem" inaczej zwany Mapą AED to wspierany przez POLKARD oraz Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej program Powszechnego dostępu do defibrylacji, którego celem jest odnalezienie istniejących w Polsce defibrylatorów i umieszczenie ich na jednej mapie. Program działa od 2009 roku i jego pierwsza część obejmowała swoim zasięgiem województwo śląskie[5].

Defibrylacja – postępowanie[edytuj | edytuj kod]

Asystolia – przykład rytmu nie poddającego się defibrylacji
Tachykardia komorowa

W przypadku przeprowadzenia defibrylacji z wykorzystaniem AED na schemat postępowania składają się:

  • włączenie defibrylatora (do czasu jego użycia przeprowadza się resuscytację krążeniowo-oddechową),
  • podłączenie kabla i naklejenie elektrod na klatkę piersiową poszkodowanego (jeżeli poszkodowane jest dziecko, należy użyć elektrod pediatrycznych). Jedna elektroda powinna znaleźć się po prawej stronie mostka poniżej obojczyka, a druga po lewej stronie klatki piersiowej w linii środkowo-pachowej,
  • działanie według komend głosowych wydawanych przez urządzenie.

Defibrylacja jest zabiegiem medycznym który znajduje zastosowanie jedynie w niektórych przypadkach arytmii. Wbrew powszechnej opinii, rytm zwany asystolią (wyglądem przypominający na wykresie EKG płaską linię) oraz PEA (ang. pulseless electrical activity) aktywność elektryczną bez tętna (prawidłowa czynność elektryczna, ale bez przepływu krwi) nie poddają się defibrylacji.

Jedynymi rytmami poddającymi się defibrylacji są:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

Źródła[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.