Dell Hathaway Hymes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Dell Hymes (ur. 7 czerwca 1927, w Portland, Oregon, zm. 13 listopada 2009, w Charlottesville, Wirginia) – lingwista, socjolog, antropolog, folklorysta , położył podwaliny porównawczym, etnograficznym studiom języka. Swoje badania opracował na podstawie języków wybrzeża Ameryki Zachodniej. Był jednym z pierwszych, którzy określili czwarte podciało antropologii językową antropologią zamiast antropologicznego językoznawstwa. Ta terminologiczna zmiana wzbudziła zainteresowanie i z czasem stała się niezależną dziedziną. W 1972 Dell Hymes stworzył pismo Language in Society i był jego redaktorem przez 22 lata.

Model S-P-E-A-K-I-N-G[edytuj | edytuj kod]

Hymes rozwinął model s-p-e-a-k-i-n-g by wspomóc identyfikacje i nazwanie komponentów językowej interakcji, w celu poprawnego używania języka (wymowa i zasady gramatyczne),ale również kontekstu w jakim słowa są używane.

Model składa się z szesnastu komponentów, które mogą być stosowane w wielu rodzajach dyskursu: rodzaj wiadomości, zawartość wiadomości, otoczenie, nadawca, odbiorca, publiczność, cele, kanały informacyjne, formy interakcji, formy interpretacji oraz gatunki. Skonstruował akronim SPEAKING, w którym zawarł te komponenty w 8 przedziałach:

  • Otoczenie (Setting and scene), miejsce oraz czas, w którym dokonuje się akt mowy, okoliczności fizyczne,
  • Uczestnicy (Participants), nadawca oraz odbiorca (publiczność),
  • Zakończenia (Ends), cele i ambicje,
  • Sekwencja działania (Act sequence), forma i kontekst wydarzenia,
  • Klucz (Key), Wskazówki, które mają za zadanie ocenić ton głosu, maniery oraz ducha konwersacji,
  • Narzędzia (Instrumentalities), formy oraz styl mowy,
  • Normy (Norms), społeczne, ogólnie przyjęte reguły zachowania.
  • Rodzaj (Genre), Rodzaj mowy albo wydarzenia.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]