Demielinizacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Demielinizacja – to proces patologiczny układu nerwowego polegający na rozpadzie osłonek mielinowych w ośrodkowym lub obwodowym układzie nerwowym.

Demielinizacja w barwieniu na mielinę. W obrębie ciemno zabarwionej istoty białej widoczne drobne, okrągłe ogniska demielinizacji

Większość włókien nerwowych (aksonów) otoczonych jest osłonką mielinową, w skład której wchodzi mielina. Za wytwarzanie mieliny w ośrodkowym układzie nerwowym odpowiadają oligodendrocyty, zaś w obwodowym układzie nerwowym komórki Schwanna.

Patologia[edytuj | edytuj kod]

Ośrodkowy układ nerwowy[edytuj | edytuj kod]

  • Obraz histopatologiczny:
    • cechy uprzątania, w którym biorą udział makrofagi (vide zdjęcie 2], zgromadzone głównie w miejscach aktywnego rozpadu mieliny oraz mikroglej, który przerastając może mieć postać pałeczkowatych komórek.
    • cechy naprawy (remielinizacji), w którym bierze udział astroglej o zróżnicowanej morfologii, czasem kilku jądrach. W ogniskach starszych dochodzi w dalszym etapie do zagęszczenia włókien glejowych i obładowanych produktami rozpadu mieliny makrofagów w okolicach naczyń; poza tym rejonem maleje liczba ciał komórek astrocytarnych, podścielisko ulega rozrzedzeniu i tworzy się blizna glejowa.
Mikrofotografia zmian demielinizacyjnych w stwardnieniu rozsianym. Immunohistochemia – barwienie na obecność antygenu CD68 pokazuje liczne makrofagi (brązowe); powiększenie 10x
  • W obrazie makroskopowym (widocznym gołym okiem):
    • świeże zmiany – ogniska obniżonej konsystencji, z szaro-różowym zabarwieniem
    • stare zmiany – ogniska o większej spoistości, w dotyku twardsze, o barwie szaro-brązowej.

Przykładowe procesy patologiczne prowadzące do demielinizacji w ośrodkowym układzie nerwowym:

Obwodowy układ nerwowy[edytuj | edytuj kod]

Demielinizacja odcinkowa oznacza rozpad osłonki mielinowej w obrębie części lub całego międzywęźla z zaoszczędzeniem samego aksonu. Proces ten prowadzi wtórnie do pobudzenia komórek Schwanna – ich proliferacji i wzrostu syntezy składników mieliny.

Gdy proces uszkadzający jest jednorazowy niemal zawsze dochodzi do naprawy i całkowitej remielinizacji. W stanach przewlekłych może dochodzić do na przemian zachodzących procesów demielinizacji i następczej remielinizacji – powstawać mogą tzw. twory cebulowate.

  • Struktury cebulowate – powstają wskutek znacznego rozplemu kolagenu i intensywnej proliferacji komórek osłonki, co daje na przekroju obraz okrężnie ułożonych warstw na zewnątrz włókna.

Przykładowe procesy patologiczne prowadzące do obwodowej demielinizacji:

Choroby demielinizacyjne[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: choroba demielinizacyjna.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Histopatologia nerwu obwodowego". W: Irena Hausmanowa-Petrusewicz: "Choroby nerwowo-mięśniowe". Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999, s. 423.
  • Choroby demielinizacyjne. W: Wojciech Kozubski: Choroby układu nerwowego. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2004, s. 287.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.