Denaturat

Butelka denaturatu

Denaturat (spirytus skażony) – handlowa nazwa alkoholu etylowego (zwykle ok. 92%) skażonego substancjami mającymi uniemożliwić jego spożycie.

Denaturat otrzymywany jest poprzez dodanie do spirytusu surowego substancji skażającej, nadającej mu na przykład odrażający smak, zapach lub właściwości wymiotne oraz często intensywnego barwnika (np. czerwonego, fioletowego). Dzięki temu denaturat może być traktowany jako środek gospodarczy i sprzedawany znacznie taniej od spożywczych wyrobów spirytusowych (objętych akcyzą).

Substancje skażające

Substancje skażające są dobrane tak, aby uniemożliwić opłacalne oczyszczenie denaturatu do postaci spożywczej (np. ciecze o podobnej temperaturze wrzenia lub tworzące z alkoholem mieszaninę azeotropową). Przykładowe skażalniki to denatonium lub niektóre rozpuszczalniki organiczne, w tym pochodne pirydyny.

Ze względu na to, że stosunkowo często denaturat jest spożywany przez niektóre osoby (alkoholików oraz ludzi z tzw. marginesu społecznego), zaprzestano dodawania do denaturatu substancji trujących (np. metanolu) całkowicie uniemożliwiających wykorzystywanie denaturatu jako substytutu napoju alkoholowego. Drugim powodem tej decyzji jest zabezpieczenie przed przypadkowym zatruciem, co może wydarzyć się, ponieważ denaturat jest stosowany w gospodarstwach domowych.

W Polsce do denaturatu dodaje się obecnie duże ilości kwasu acetylosalicylowego, co nadaje mu wyjątkowo gorzki smak mający odstraszać od spożycia^{[potrzebne źródło]}.

Zastosowanie

Denaturat stosowany jest poza przemysłem jako substytut czystego etanolu, np. jako:

• paliwo w turystycznych kuchenkach spirytusowych (rzadko, obecnie wyparty przez kuchenki gazowe na gaz propan-butan); jako rozpałka
• rozpuszczalnik, np. politur, kalafonii (do lutowania) lub farb spirytusowych
• środek myjący lub czyszczący
• środek odkażający
• dodatek do paliw ciekłych

Bywa też spożywany w charakterze napoju alkoholowego.