Denebola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Współrzędne: Astronomia 11h49m03,578s; +14°34'19,41"

Denebola
β Leonis
Leo constelation PP3 map PL.jpg
Gwiazdozbiór Lwa z zaznaczoną Denebolą
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Lew
Rektascensja 11h 49m 03,578s[1]
Deklinacja +14° 34' 19,41"[1]
Odległość 35,9 ± 0,2 ly
(11,0 ± 0,07[2] pc)
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy karzeł
Typ widmowy A3 V[2] lub A3 Va[3]
Masa 1,911–1,926[3] M
Promień 1,657 ± 0,06 lub 1,7134 ± 0,0334[3] R
Okres obrotu <0,65 dnia[4]
Wiek 0,1–0,3 mld lat[3]
Metaliczność [Fe/H] 0,07[3]
Jasność obserwowana 2,14[2]m
Jasność absolutna 1,93[2]m
Alternatywne oznaczenia
94 Leo, BD +15°2383, FK5 444, GC 16189,
GCTP 2738.00, GJ 448, HD 102647,
HIP 57632, HR 4534, LHS 2462,
LTT 13249, SAO 99809

Denebola (beta Leonis, β Leo) – trzecia co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Lwa (wielkość gwiazdowa: 2,14m)[4]. Odległa od Słońca o ok. 35,9 lat świetlnych[2][4].

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Denebola jest gwiazdą zmienną typu delta Scuti[4][1]. Jej wielkość absolutna wynosi 1,93m[2]. Należy do typu widmowego A3 V (zob. diagram Hertzsprunga-Russella)[2][4]. Temperatura powierzchni tej białej gwiazdy ciągu głównego (karła) szacowana jest na od ok. 8421[3] do 8750 K[4]. Masa Deneboli jest ok. 1,9 razy większa od masy Słońca[3], jej promień wynosi ok. 1,65–1,71 promienia Słońca[4][3]. Gwiazda ta świeci ponad 13 razy mocniej niż nasza Gwiazda Dzienna[4][3]. Jeden obrót wokół własnej osi zajmuje jej poniżej 0,65 dnia[4].

Denebolę otacza dysk protoplanetarny, z którego najprawdopodobniej tworzy się jej układ planetarny, choć żadnych planet na razie nie odkryto[4]. Dysk ten składa się z co najmniej dwóch części – gorącego (600 K) wewnętrznego dysku położonego w odległości 2–3 au od gwiazdy oraz rozległego zewnętrznego dysku o temperaturze ok. 120 K, rozciągającego się od ok. 5 do 55 au od gwiazdy[5].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Na fikcyjnej czwartej planecie Deneboli rozgrywa się akcja jednego z epizodów komiksu Funky Koval[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Denebola w bazie SIMBAD (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Anderson E., Francis C.: HIP 57632 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2014-05-16].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Tabetha S. Boyajian et al.. Stellar Diameters and Temperatures III. Main Sequence A, F, G, & K Stars: Additional high-precision measurements and empirical relations. „The Astrophysical Journal”. 771 (1), s. 40, 2013-07-01. doi:10.1088/0004-637X/771/1/40 (ang.). 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 Jim Kaler: DENEBOLA (Beta Leonis) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2014-05-16].
  5. Nathan D. Stock et al.. The Structure of the β Leonis Debris Disk. „The Astrophysical Journal”. 724 (2), s. 1238, 2010-12-01. doi:10.1088/0004-637X/724/2/1238 (ang.). 
  6. Maciej Parowski, Jacek Rodek, Bogusław Polch. Funky Koval: Bez oddechu. „Komiks - Fantastyka”. 1 (1/1987), 1987. RSW "Prasa-Książka-Ruch".