Denis Sassou-Nguesso

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Denis Sassou-Nguesso
Denis Sassou Nguesso 2014.png
Data i miejsce urodzenia 23 listopada 1943
Edou
Kongo Prezydent Republiki Konga
Przynależność polityczna Kongijska Partia Pracy
Okres urzędowania od 25 października 1997
Poprzednik Pascal Lissouba
Ludowa Republika Konga Prezydent Ludowej Republiki Konga
Przynależność polityczna Kongijska Partia Pracy
Okres urzędowania od 8 lutego 1979
do 31 sierpnia 1992
Poprzednik Joachim Yhombi-Opango
Następca Pascal Lissouba
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Kongo) Krzyż Wielki Orderu Plejady (Frankofonia) Kollana Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Order Joségo Martí Wielka Kollana Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Komandor Narodowego Orderu Zasługi (Republika Środkowoafrykańska)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Denis Sassou-Nguesso (wym. [dəˈni sasungɛˈso]; ur. 23 listopada 1943 w Edou) – polityk Konga, wojskowy, prezydent w latach 1979-1992 i ponownie od 1997.

Podczas systemu jednopartyjnego 12 lat stał na czele Kongijskiej Partii Pracy (PCT). Wskutek wprowadzenia pluralizmu politycznego w 1990, który doprowadził do obrad Krajowej Konferencji w 1991, stracił uprawnienia wykonawcze, następnie ponosząc porażkę w pierwszych demokratycznych wyborach w 1992. W wyniku wojny domowej w 1997 siłą przejął władzę, obalając demokratycznego prezydenta Pascala Lissoubę. Uzyskał reelekcję w wyborach prezydenckich z lat 2002 oraz 2009, które charakteryzowały się małym zainteresowaniem opozycji. Sassou-Nguesso stoi także na czele Komitetu Centralnego PCT.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Kariera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Sassou-Nguesso jako członek plemienia Mbochi urodził się w Edou w stanie Oyo na północy kraju.

W 1960 wstąpił do wojska tuż przed ogłoszeniem przez Kongo niepodległości. Sassou-Nguesso otrzymał szkolenia wojskowe w Algierii oraz Francji, by następnie przystąpić do elitarnego pułku Paratrop. Miał skłonności socjalistyczne i popierał sprzeciw przeciwko pierwszemu prezydentowi Fulbertowi Youlou’owi. Okres stabilizacyjny Konga z przyłączeniem do ONZ trwał do 15 sierpnia 1963 roku, kiedy zamach stanu otworzył drogę do rządów Alphonsowi Massamba-Debatowi, który przemienił państwo w marksistowsko-leninowską republikę. Sassou-Nguesso był zaangażowany w wojskowy przewrót z 1969, kiedy obalono majora Alfreda Raoula, a do szefem państwa został Marien Ngouabi. W grudniu 1969 Sassou-Nguesso założył Kongijską Partię Pracy.

W 1970 Denis Sassou-Nguesso został Dyrektorem Bezpieczeństwa kraju i ministrem w nowej Radzie Prezydenckiej. Po zamordowaniu prezydenta Ngoubi’ego w marcu 1977, Sassou-Nguesso odegrał kluczową rolę w utrzymaniu kontroli nad krajem. Był przewodniczącym Komitetu Wojskowego podczas dwuletnich rządów Joachima Yhoumbi-Opangi. Kiedy Yhoumbi-Opango ustąpił 5 lutego 1979 z powodu oskarżeń o korupcje i malwersacje polityczne, 8 lutego Sassou-Nguesso został wybrany na nowego szefa państwa, a na oficjalnym posiedzeniu partii PCT, jego stanowisko zostało oficjalnie i jednogłośnie zatwierdzone 27 marca 1979[1].

Prezydentura[edytuj | edytuj kod]

Sassou-Nguesso na początku urzędowania wynegocjował pożyczkę od Międzynarodowego Funduszu Walutowego, a także zatrudnił zagranicznych inwestorów głównie z Francji i Stanów Zjednoczonych do pracy przy wydobyciu ropy i minerałów. W 1981 udał się do Moskwy, gdzie podpisał pakt o dwudziestoletniej przyjaźni z ZSRR.

Sassou-Nguesso w lipcu 1984 został ponownie wybrany na pięcioletnią kadencję przewodniczącego Komitetu Centralnego PCT i zarazem prezydenta kraju[2]. Na drugą kadencję został zaprzysiężony 10 listopada 1984. Z okazji wyboru na drugą kadencję, objął amnestią byłego prezydenta Joachima Yhombiego-Opangę[3]. W latach 1986-87 był prezesem Organizacji Afrykańskiej Jedności. Pod koniec 1987 wobec jego rządów na północy kraju wybuchł poważny bunt wojskowy, stłumiony przy pomocy sił francuskich.

W lipcu 1989 został wybrany na trzecią kadencję przewodniczącego KC PCT i prezydenta kraju[4]. W wyniku upadku socjalistycznych krajów Europy Wschodniej, pod presją francuską rozpoczął przygotowywania do wdrążania demokracji. W grudniu 1989 ogłosił zakończenie kontroli w gospodarce, a także w 30. rocznicę niepodległości Konga ogłosił amnestię dla więźniów politycznych. W 1990 starał się poprawić sytuację ekonomiczną i zmniejszyć bardzo wysoki poziom korupcji. We wrześniu 1990 wprowadził pluralizm polityczny i od tego czasu opozycyjne partie działały legalnie. Sassou-Nguesso odbył także symboliczną wizytę w USA, uzyskując kolejną pożyczkę od MFW[5].

W lutym 1991 rozpoczęła się Krajowa Konferencja, którą zdominowała opozycja. Na niej ogłoszono przeprowadzenie wyborów generalnych w 1992, a także powołano Andre Milongo na stanowisko premiera. Od tego momentu Sassou-Nguesso stracił uprawnienia wykonawcze na rzecz premiera. Sassou-Nguesso otrzymał zakaz opuszczania kraju bez zgody rządu tymczasowego. Delegaci podczas konferencji oskarżyli prezydenta o współudział w zabójstwie Mariena Ngouabi’ego, głowy państwa w latach 1968-77[5].

Wybory w 1992[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze demokratyczne wybory generalne, czyli wybory prezydenckie i parlamentarne zakończyły się porażką PCT. W przeprowadzonych na przełomie czerwca i lipca 1992 wyborach parlamentarnych, Kongijska Partia Pracy uzyskała jedynie 19 mandatów na 125 miejsc w Zgromadzeniu Narodowym. Wybory wygrała Panafrykańska Unia na rzecz Socjaldemokracji (UPADS) przed Kongijskim Ruchem na rzecz Demokracji i Integralnego Rozwoju (MCCDI). Sassou-Nguesso starając się o kolejną reelekcję wystartował w sierpniowym wyborach prezydenckich, jednak zakończył w nich udział w I turze na trzecim miejscu z wynikiem 17%. Prezydentem został Pascal Lissouba (UPADS), który pokonał w drugiej turze Bernarda Kolelasa (MCDDI)[6].

W ten sposób Sassou-Nguesso wraz z Kolelasem założyli opozycyjny sojusz URD, który ogłosił, iż Lissouba objął urząd po sfałszowanych wyborach. Od listopada 1993 w Kongu dochodziło do zamieszek między zwolennikami Lissouby i Kolelasa a w styczniu 1994 miejsce miała zbrojna konfrontacja. Niepokoje w kraju kosztowały życie 1500 osób. Kiedy w czerwcu 1994 doszło do politycznego pojednania między prezydentem Lissoubą i Bernardem Kolelasem, generał Sassou-Nguesso stanął na czele opozycji. Krótko po tym w 1994 wyemigrował do Paryża. Do Konga powrócił 26 stycznia 1997[7].

Wojna domowa[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Wojna domowa w Republice Konga.

Kiedy Denis Sassou-Nguesso wrócił do kraju, w maju 1997 złożył wizytę w Owando gdzie spotkał się z premierem Yhombi-Opango. Sassou-Nguesso proponował przyłączenie się Yhombi-Opanandze do rebelii, która doprowadzić miała do obalenia prezydenta. Wydarzenie to spowodowało zamieszki między zwolennikami polityków. 5 czerwca 1997 siły rządowe otoczyły dom generała w Brazzaville i zatrzymano wtedy Pierre Aboyę i Engobo Bonawenturę, oskarżanych o wzniecanie nastrojów antyrządowych. Od tej pory dochodziło do starć bojówek na czele których stał Sassou-Nguesso, zwanych Cobra z siłami rządowymi, co doprowadziło do wybuchu wojny domowej. W październiku 1997 doszło do interwencji wojsk Angoli, w wyniku czego prezydent Lissouba, premier Yhombi-Opango i ich zwolennicy byli zmuszeniu do ucieczki z kraju. Tymczasem Sassou-Nguesso 25 października został zaprzysiężony na prezydenta Konga[7].

Ponowna prezydentura[edytuj | edytuj kod]

Po zamachu stanu Sassou-Nguesso oświadczył, iż jest gotów powrócić do demokracji, lecz zmagania z opozycją pogrzebały koncepcję. Po pokojowych negocjacjach, które oficjalnie zakończyły w 1999 wojnę domową, wybory generalne zaplanowano na 2002, lecz wskutek zaocznych procesów sądowych wytoczonych przywódcom opozycji, nie wszystkie ugrupowania rebelianckie dostosowały się do porozumienia. Owe wybory rozegrane 10 marca 2002 z 90% poparciem wygrał generał Sassou-Nguesso, gdyż jego dwóch głównych rywali Pascal Lissouba i Benard Kolelas, nie wzięli w nich udziału, natomiast Andre Milongo wycofał się trzy dni przed wyborami twierdząc, iż te będą sfałszowane[8].

Nowa konstytucja uzgodniona w styczniu 2002 nadawała prezydentowi nowych uprawnień i wydłużała jego kadencję z pięciu do siedmiu lat. Wybory prezydenckie zostały ocenione jako wolne od przemocy, lecz poprzez politykę reżimu Sassou-Nguesso nie odbyły się one z udziałem ważnych frakcji opozycyjnych. Generał Sassou-Nguesso został zaprzysiężony na prezydenta 14 sierpnia 2002[8].

W styczniu 2006 prezydent Konga z uwagi, iż w latach 1986-87 był prezesem Organizacji Jedności Afrykańskiej, został przewodniczącym Unii Afrykańskiej, która jest odpowiednikiem starszej organizacji. Jego wybór był skutkiem kompromisu, który na celu miał zapobiegnięcie przewodnictwa Sudanu i prezydenta Omara al-Baszira. Kadencja przewodniczącego UA trwa rok.

Na nadzwyczajnym kongresie partii PCT w grudniu 2006 został znów wybrany przewodniczącym Komitetu Centralnego[9].

W styczniu 2007 arena międzynarodowa pod przewodnictwem Francji wszczęła dochodzenie związane z zniknięciem 353 kongijskich uchodźców w 1999 i domniemanej roli rządu Sassou-Nguesso w tej sprawie.

Sassou-Nguesso odniósł zwycięstwo w wyborach w wyborach prezydenckich z 12 lipca 2009, a na kolejną siedmioletnią kadencję został zaprzysiężony podczas ceremonii Brazzaville 14 sierpnia 2009. Generał zapowiedział dalsze wdrażanie "pokoju, stabilności i bezpieczeństwa" oraz aktywne wykorzystanie pomocy międzynarodowej. Ogłosił również przygotowywanie amnestii dla Pascala Lissouby, który w 2001 roku został skazany na 30 lat ciężkich robót[10][11]. 15 września 2009, prezydent Sassou-Nguesso mianował nowy rząd, znosząc jednocześnie urząd premiera. Dotychczasowy szef rządu Isidore Mvouba w nowym gabinecie objął stanowisko ministra stanu ds. transportu, lotnictwa cywilnego i floty handlowej[12][13].

Przypisy

  1. Appointment of President Sassou-Ngouesso confirmed - President elected Prime Minister -Ex-President to be tried for Treason. Keesing's Record of World Events, 1979. (ang.)
  2. Re-election of President - Government changes. Keesing's Record of World Events, 1984. (ang.)
  3. Release of former President-Party and Cabinet changes-Economic problems-Census. Keesing's Record of World Events, 1986. (ang.)
  4. Aug 1989 - CONGO. Keesing's Record of World Events, 1989. (ang.)
  5. 5,0 5,1 John F. Clark: Congo: Transition and the Struggle to Consolidate", in Political Reform in Francophone Africa. Gardinier, 1997, s. 70-75. (ang.)
  6. "LA DEMOCRATIE ET LES REALITES ETHNIQUES AU CONGO (fr.). University of Nancy II. [dostęp 2001].
  7. 7,0 7,1 ENTRE ARBITRAIRE ET IMPUNITE :LES DROITS DE L'HOMME AU CONGO-BRAZZAVILLE (fr.). FIDH - Congo Brazza. [dostęp 2001].
  8. 8,0 8,1 Le putschiste Sassou devient officiellement "président élu (fr.). Congopage.com.
  9. Denis Sassou Nguesso reconduit à la tête du comité central du Parti congolais du travail (fr.). brazzaville-adiac.com.
  10. Congo leader in pardon for ex-president at start of new term (ang.). AFP. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-25)].
  11. Congolese ex-leader guilty of treason (ang.). [dostęp 29 grudnia 2001].
  12. GOUVERNEMENT - La nouvelle équipe compte trente-sept membres (fr.). Les Depeches de Brazzaville, 16 września 2009. [dostęp 2009-09-21].
  13. Congolese president forms new cabinet (ang.). ANN24.com, 17 września 2009. [dostęp 2009-09-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]