Der Giftpilz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Der Giftpilz
Autor Ernst Hiemer
Miejsce wydania Niemcy
Język niemiecki
Data I wyd. 1938
Wydawca Julius Streicher
Tematyka ideologia narodowo-socjalistyczna, antysemityzm
Typ utworu literatura dla dzieci

Der Giftpilz (pol. Trujący Grzyb) – książka napisana przez Ernsta Hiemera, z ilustracjami autorstwa Philippa Rupprechta (podpisanego na okładce jako Fips) o tematyce antysemickiej, adresowana do niemieckich dzieci, wydana w 1938 przez należące do Juliusa Streichera wydawnictwo Sturmverlag, będąca lekturą w niemieckich szkołach w okresie III Rzeszy[1].

Treść[edytuj | edytuj kod]

Licząca 64 strony książka jest zbiorem opowiadań, których bohaterami są dzieci. Każda z kolejnych historii prezentuje jako prawdziwe stereotypowe wizerunki Żydów i związane z nimi uprzedzenia, często popierając je elementami ideologii narodowego socjalizmu. Otwierająca książkę opowieść, od której pochodzi także i tytuł, przedstawia matkę z dzieckiem zbierających grzyby w lesie. W pewnym momencie synek pokazuje mamie muchomory. Ta tłumaczy mu zaś, że tak jak istnieją grzyby jadalne i trujące, tak istnieją rasy ludzi dobrych i rasy ludzi gorszych[2].

W kolejnych opowiadaniach Żydzi przedstawiani są jako pedofile[3], chciwi kapitaliści[4], oszuści, okrutni wobec zwierząt[5] i przebiegli prawnicy. Inne rozdziały poświęcone są temu, co rzekomo Jezus miał twierdzić na temat Żydów[6], a także temu, jak niemieckie dzieci w szkołach powinny się uczyć rozpoznawać Żyda. Na ostatniej stronie znalazł się portret przedstawiający samego Streichera, opatrzony komentarzem Kto walczy z Żydami, ten walczy z diabłem[7].

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Książka została wydana w nakładzie 60 000 egzemplarzy; była szeroko wykorzystywana – zalecano ją podczas kursów dla młodzieży, a także wprowadzono do szkół jako podręcznik. Ze względu na skrajny, miejscami wręcz przesadny antysemityzm, bliski grotesce, spotykała się z krytyką także wśród nazistów; pojawiały się głosy, że jest szkodliwa dla nieletnich[8]. Niepochlebną opinię o książce wydał Joseph Goebbels[9], zapisując w swoim dzienniku 29 maja 1938 słowa

Quote-alpha.png
Streicher wydał nową książkę dla dzieci. Okropna rzecz. Co Führer z tym zrobi?

Przekłady[edytuj | edytuj kod]

Der Giftpilz ukazało się w 1938 w Anglii, wydane nakładem stowarzyszenia Friends of Europe[10]. Po inwazji na Związek Radziecki okładka książki była wykorzystywana jako plakat z napisem w języku ukraińskim[11]. Współczesnego, angielskiego przekładu dokonał amerykański działacz ruchu neonazistowskiego Gary Lauck[12], który odpowiada także za tłumaczenie Der Giftpilz na język estoński. Tamtejsze władze bezskutecznie usiłowały zapobiec tej publikacji[13].

Inne[edytuj | edytuj kod]

Jeden z egzemplarzy Der Giftpilz znajduje się w muzeum holocaustu United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie. Der Giftpilz wykorzystano także jako dowód przeciwko Streicherowi podczas procesów norymberskich[14].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]