Deskorolka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Deskorolka

Deskorolka (z ang. skateboard) – deska wykonana ze sklejki (zwykle 7-warstwowej) pokryta papierem ściernym (grip), posiadająca 4 kółka i 8 łożysk mocowanych do dwóch trucków (osiek) używana do rekreacji, oraz wykonywania ewolucji. Deskorolka pojawiła się w Kalifornii w latach 30. XX wieku, kiedy to entuzjaści surfingu doczepili do desek kółka, żeby móc szlifować technikę surfowania na suchym podłożu. Współcześnie deski robione są z włókna szklanego, metalu, plastiku albo drewna, a wytrawni deskorolkowcy potrafią wykonać skomplikowane i niebezpieczne ewolucje[1].

Później deskorolka zmieniła swoją postać. Nie tylko w kształcie, ale również w materiałach używanych do jej produkcji. Ogromny wkład w dzisiejsze deskorolki miał Rodney Mullen, który wymyślił wiele ewolucji takich jak kickflip, heelflip czy 360 flip. Deskorolki w przeszłości miały często kształt zbliżony do deski do surfingu z lekkim wygięciem oraz jedną warstwę drewna. Kółka były trochę większe niż w dzisiejszych deskorolkach i były zwykle zrobione z aluminium. Trucki (ośki) również były większe i mniej wytrzymałe.

Budowa deskorolki[edytuj | edytuj kod]

Deck[edytuj | edytuj kod]

Deskorolka składa się z wielu części. Deck jest głównym elementem deskorolki, który zapewnia miejsce na nogi. Deck pokryty jest papierem ściernym – jest to tak zwany "grip", który powoduje zwiększenie przyczepności nóg na desce. Decki początkowo były pojedynczym kawałkiem drewna. Aktualnie są one robione ze sklejki. Czasem do konstrukcji decka włączane są inne materiały, takie jak włókno szklane, włókno węglowe czy kevlar, aby zmniejszyć wagę decka i zwiększyć jego wytrzymałość.

Deck obecnie ma szerokość 19-23 centymetrów. Szersze decki są zwykle bardziej przydatne do skaterów, którzy jeżdżą na vercie. Takie decki cechuje większa sterowność i stabilność podczas zjazdu ze stromych zboczy oraz po ścianach half-pipe'ów. Węższe decki są przeznaczone dla ulicznych skaterów, którzy wolą wykonywać triki bardziej nacechowane techniką. Szeroka deska często utrudnia wykonanie takich trików.

Trucki[edytuj | edytuj kod]

Truck deskorolki

Truck to element umożliwiający montaż kółek do deski oraz kierowanie nią przez pochylenie w stronę, w którą chce się skręcić. Do decka przyłączane są dwa metalowe trucki(stop aluminium, czasem z dodatkiem magnezu – w środku ze stalową osią), które łączy się z kółkami.

Trucki są złożone z dwóch części. Górna część trucka, przytwierdzana do decka, nazywana się baseplate, a poniższa to hanger. Pomiędzy baseplate, a hangerem znajdują się bushingi, gumowe elementy, które zapewniają elastyczność przy skręcaniu deskorolką. Śruba o nazwie kingpin przytrzymuje te części razem. Pokręcając tą śrubą zmieniamy sztywność deski.

Kółka[edytuj | edytuj kod]

Kółka są zakładane na trucki z wykorzystaniem łożysk i tulejek dystansowych. W większości deskorolek są wykonane z poliuretanu lub innego tworzywa sztucznego. Większe rozmiary kółek ułatwiają jazdę na rampie oraz są mniej wrażliwe na nierówności podłoża. Mniejsze średnice ułatwiają triki typu grind i zmniejszają wagę deskorolki lecz także zmniejszają prędkość maksymalną. W latach 80. był pełen asortyment kółek o różnej twardości (twarde do jazdy na rampie, średnie do jazdy ulicznej i miękkie do slalomu) – obecnie większość kółek ma zbliżoną twardość oscylującą w okolicach 100A.

Łożyska[edytuj | edytuj kod]

W każdym kółku znajdują się dwa łożyska toczne rozdzielone tulejką dystansową. Łożyska produkowane wyłącznie do deskorolek i rolek są klasyfikowane według skali ABEC, której wartościami są liczby od 1 do 9 (nieparzyste). Wyższa klasyfikacja wg skali ABEC odpowiada wyższemu stopniowi precyzji. Określa się tym samym stopień ślizgu łożyska – im większa liczba tym mniejszy opór wewnątrz spowodowany mniejszą ilością kulek i wypełniającym je smarem. Najczęściej spotykane są łożyska ABEC5 i ABEC7. Często stosuje się też znacznie trwalsze i dokładniejsze zwykłe łożyska maszynowe o oznaczeniu 608Z.

Podkładki pod trucki[edytuj | edytuj kod]

Podkładki są umieszczane pomiędzy deckiem a truckiem, aby amortyzowały uderzenia o podłoże. Dzięki temu zmniejsza się prawdopodobieństwo, że deck ulegnie zniszczeniu. Podkładki nie są niezbędną częścią deskorolki; są rzadko stosowane a praktyczna przydatność jest znikoma. Zmniejszają również głośność lądowania deskorolki.

Śruby[edytuj | edytuj kod]

Śruby (tzw. montażówki) trzymają razem deck, oraz trucki. Niektórzy skaterzy kolorują pary śrubek (można je również kupić), aby łatwiej było im odróżnić, która strona deskorolki to tail (tył). Montażówki mają różne długości, które są dopasowywane do grubości decku. Różnią się również otworem na narzędzie. Niektóre montuje się za pomocą klucza imbusowego, inne zaś na zwykły śrubokręt tzw. krzyżak.

Grip – papier ścierny[edytuj | edytuj kod]

Papier ścierny, który przykleja się na górną część blatu – decka. Jest on najczęściej samoprzylepny. Dostępny w wielu kolorach i wzorach. Niektórzy skaterzy wycinają lub malują na gripie pasek lub wzorek, aby mogli łatwiej odróżnić, gdzie znajduje się tail. Papier ścierny na górze deski pomaga też utrzymać nogi w jednym miejscu, by nie przesuwały się podczas jazdy i robienia tricków.

"Wyparte" części[edytuj | edytuj kod]

Slidery: Wąskie plastikowe paski przymocowywane pod deckiem wzdłuż krawędzi. Były popularne wśród vert skaterów, którym ułatwiały przytrzymywanie deski podczas wykonywania trików w powietrzu. Powodowały również większy poślizg na dolnej warstwie decka, chroniąc tym samym deck przed zarysowaniem podczas wykonywania slide'ów. Większość skateboarderów już nie używa raili ze względu na małą przydatność i kłopot z montażem. W latach 90. zastąpiono je Everslickiem czyli pokryciem spodniej warstwy deski plastikowa powłoka o grubości warstwy decka – taka sama powłoka stosowana jest w snowboardach.

Copery: Plastikowe nakładki na hangery trucka, zapewniające większy poślizg podczas wykonywania grindów. Zostały wymyślone w czasie, gdy street skating był w początkowej fazie swojego istnienia. Copery nie były bardzo popularne ze względu na małą trwałość.

Leppery: Plastikowe pokrycia mocowane w środku trucka, okrywając kingpin i baseplate. Ich przeznaczeniem było zapobieganie zatrzymywaniu deskorolki, gdy truck uderzy w jakąś przeszkodę. Pomysł zarzucono bo nie były przydatne.

Nose guardy: Plastikowe "zderzaki" nakładane na nose (przód) deksorolki. Ich celem była ochrona decka przez zniszczeniami przy uderzeniu o przeszkody.

Tail bone'y lub tail guardy: Kawałki plastiku przymocowane na tailu deskorolki. Ich celem była osłona taila przed zużyciem podczas skoków i hamowania. Ponieważ tailbone utrudnia wykonywanie ollie i kilka innych trików tail bone'y są dzisiaj bardzo rzadkimi akcesoriami.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło deskorolka w Wikisłowniku
Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Encyklopedia pytań i odpowiedzi (Brian Williams)