Diabeł tasmański

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Diabeł tasmański
Systematyka
Domena eukarioty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Szczep ssaki niższe
Rząd torbacze
Rodzina niełazowate
Rodzaj Sarcophilus
Gatunek diabeł tasmański
Nazwa systematyczna
Sarcophilus harrisii
(Boitard, 1841)
Status ochronny
Kategoria zagrożenia (CzKGZ)
EX EW CR EN VU NT LC
Kategoria: zagrożony


Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Diabeł tasmański (Sarcophilus harrisii) - gatunek torbacza z rodziny niełazowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Sarcophilus F. Cuvier, 1837.

O średniej wielkości ciała, krępy, przysadzisty, z serdelkowatym ogonem, w którym magazynuje tłuszcz i z dużą głową, co zapewnia najsilniejszą siłę zgryzu w stosunku do masy ciała wśród żyjących ssaków [1] . Wyjątkowo jak na torbacza ma przednie nogi dłuższe niż tylne. Posiada długie wąsy czuciowe na pysku i w kępce na czubku głowy. Posiada jeden zestaw zębów rosnących powoli przez całe życie [2].

Jest największym drapieżnym torbaczem, a także padlinożercą. Charakterystycznym dla niego jest smród, gdy jest przestraszony, głośne wrzaski (stąd nazwa) i zawziętość w czasie pożywiania się. Osiąga prędkość 13 km/h. Spotykany we wszystkich środowiskach, ale najbardziej lubi lasy. Zanim wytępiono wilka workowatego żywił się przede wszystkim resztkami z tego, co on upolował. Zwierzę aktywne głównie w nocy - słuch jest jego dominującym zmysłem, posiada też bardzo czuły węch, ma natomiast trudności w dostrzeganiu nieruchomych obiektów [2] . Na ogół samotnik. Średnia długość życia szacowana na 6 lat. Samica ma dobrze rozwiniętą torbę, młode (w liczbie ok. 4) rodzą się na początku australijskiej zimy.

Wymarł w Australii około XIV wieku. Od 1941 pod ochroną. W 1996 zaobserwowano zakaźny rak pyska diabła (ang. Devil facial tumour disease), na który zmarło 1/3 - 1/2 populacji [3]. W maju 2008 roku, rząd Tasmanii umieścił diabła tasmańskiego na liście gatunków zagrożonych wyginięciem. W 2008 roku australijscy naukowcy zaobserwowali, że zagrożone śmiercią zwierzęta zaczęły się wcześniej rozmnażać, przy czym liczba samic mających potomstwo już w pierwszym roku życia zwiększyła się 16-krotnie. Jest to pierwszy znany przypadek wśród ssaków, gdy zakaźna choroba doprowadziła do wzmożonej reprodukcji w młodym wieku. Dawniej diabeł tasmański żył około 5-6 lat, i rozmnażał się w wieku dwóch, trzech i czterech lat. Jednak cierpiąca na raka samica, która będzie miała potomstwo w drugim roku życia, może nie zdążyć go odchować. [4]

Długość ciała: średnio 65 cm samce, 57 cm samice [5]

Długość ogona: 25 cm

Masa ciała: 6-9 kg (samce), samice wyraźnie mniejsze; niektóre okazy wyraźnie większe (do 11 kg)

Rozród: ruja od marca do czerwca; ciąża trwa ok. miesiąca

Sierść czarna, biały kołnierz i różowawy pysk

Status: zagrożony

Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu biologii

Przypisy

  1. Wroe S., McHenry C. i Thomason J. 2005. Bite club: comparative bite force in big biting mammals and the prediction of predatory behaviour in fossil taxa. Proceedings of the Royal Society B-Biological Sciences 272:619-625 PMID 15817436
  2. 2,0 2,1 Department of Primary Industries, Water and Environment. Tasmanian Devil - Frequently Asked Questions
  3. Tasmanian Devil Facial Tumor Disease, Disease Management Strategy PDF
  4. http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,5456545,Diabel_tasmanski_ewoluuje_na_naszych_oczach.html
  5. Guiler E.R. 1983. Tasmanian Devil in R. Strahan Ed. The Australian Museum Complete Book of Australian Mammals strona 27-28. Angus & Robertson ISBN 0-207-14454-0