Diabeł tasmański
| Diabeł tasmański | |
| Sarcophilus harrisii[1] | |
| (Boitard, 1841) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | ssaki niższe |
| Rząd | torbacze |
| Rodzina | niełazowate |
| Rodzaj | Sarcophilus F. G. Cuvier, 1837 |
| Gatunek | diabeł tasmański |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Diabeł tasmański (Sarcophilus harrisii) – gatunek torbacza z rodziny niełazowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Sarcophilus.
Ma ciało średniej wielkości, jest krępy, przysadzisty, ma serdelkowaty ogon, w którym magazynuje tłuszcz i z dużą głowę, co zapewnia największą siłę zgryzu w stosunku do masy ciała wśród żyjących ssaków[3]. Wyjątkowo jak na torbacza ma przednie nogi dłuższe niż tylne. Długie wąsy czuciowe znajdują się na pysku i w kępce na czubku głowy. Ma jeden zestaw zębów rosnących powoli przez całe życie[4].
Jest największym torbaczem drapieżnym, a także padlinożercą. Charakterystyczny dla niego jest smród, gdy jest przestraszony, głośne wrzaski (stąd nazwa) i zawziętość w czasie pożywiania się. Osiąga prędkość 13 km/h. Spotykany we wszystkich środowiskach, ale najbardziej lubi lasy. Zanim wytępiono wilka workowatego, żywił się przede wszystkim resztkami z tego, co upolował wilk. Diabeł tasmański w pół godziny jest w stanie pochłonąc pożywienie o wadze wynoszącej nawet 40% jego ciała. Zwierzę aktywne głównie w nocy – słuch jest jego dominującym zmysłem, posiada też bardzo czuły węch, ma natomiast trudności w dostrzeganiu obiektów nieruchomych[4]. Na ogół samotnik. Średnia długość życia szacowana na 6 lat. Samica ma dobrze rozwiniętą torbę, młode (w liczbie ok. 4) rodzą się na początku australijskiej zimy.
Wymarł w Australii około XIV wieku. Od 1941 pod ochroną. W 1996 zaobserwowano zakaźny rak pyska diabła, na który zmarło 1/3 - 1/2 populacji[5]. W maju 2008 roku rząd Tasmanii umieścił diabła tasmańskiego na liście gatunków zagrożonych wyginięciem. W 2008 roku australijscy naukowcy zaobserwowali, że zagrożone śmiercią zwierzęta zaczęły się rozmnażać w młodszym wieku, przy czym liczba samic mających potomstwo już w pierwszym roku życia zwiększyła się 16-krotnie. Jest to pierwszy znany przypadek wśród ssaków, gdy choroba zakaźna doprowadziła do wzmożonej reprodukcji w młodym wieku. Dawniej diabeł tasmański żył około 5-6 lat i rozmnażał się w wieku dwóch, trzech i czterech lat. Jednak cierpiąca na raka samica, która będzie miała potomstwo w drugim roku życia, może nie zdążyć go odchować[6].
Długość ciała: średnio 65 cm samce, 57 cm samice[7]
Długość ogona: 25 cm.
Masa ciała: 6-9 kg (samce), samice wyraźnie mniejsze; niektóre okazy wyraźnie większe (do 11 kg).
Rozród: ruja od marca do czerwca; ciąża trwa ok. miesiąca.
Sierść czarna, biały kołnierz i różowawy pysk.
Status: gatunek zagrożony.
Zobacz też [edytuj]
- DFTD – zakaźny rak pyska diabła
- Diabeł Tasmański - postać z kreskówek z serii Zwariowane Melodie
Przypisy
- ↑ Sarcophilus harrisii w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Sarcophilus harrisii. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Wroe S., McHenry C. i Thomason J. 2005. Bite club: comparative bite force in big biting mammals and the prediction of predatory behaviour in fossil taxa. Proceedings of the Royal Society B-Biological Sciences 272:619-625 PMID 15817436
- ↑ 4,0 4,1 Department of Primary Industries, Water and Environment. Tasmanian Devil – Frequently Asked Questions
- ↑ Tasmanian Devil Facial Tumor Disease, Disease Management Strategy PDF
- ↑ Diabeł tasmański ewoluuje na naszych oczach
- ↑ Guiler E.R. 1983. Tasmanian Devil in R. Strahan Ed. The Australian Museum Complete Book of Australian Mammals strona 27-28. Angus & Robertson ISBN 0-207-14454-0
