Diana i Kallisto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Diana i Kalisto
Diana i Kalisto
Autor Tycjan
Rok wykonania 1556 – 1559
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 190,5 × 207 cm
Muzeum National Gallery of Scotland

Diana i Kalisto – obraz namalowany w latach 1556 – 1559 jako jeden z cyklu obrazów o tematyce mitologicznej przez włoskiego malarza renesansowego, Tycjana. Dzieło znajduje się na przemian co pięć lat w zbiorach National Gallery of Scotland i National Gallery w Londynie.

Opis obrazu[edytuj | edytuj kod]

1566, Diana i Kalisto, 183 × 200 cm Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu

Diana i Kallisto było jednym z siedmiu dzieł wchodzących w skład cyklu obrazów poruszających tematykę mitologiczną. Temat obrazu został zaczerpnięty z dzieła Metamorfozy Owidiusza. historia opowiada nimfie Kallisto, która zatrzymała się w lesie na odpoczynek. Dziewczynę zauważył Jowisza. Przybrał postać Diany, by łatwiej zwabić ją. Gdy ta podchodzi do niego, on posiadł ją. Dziewięć miesięcy później, Kallisto wraz ze swoimi towarzyszkami i z Dianą, kapały się nad brzegiem strumienia. Wszystkie postanowiły rozebrać się i zanurzyć w wodzie.

Kallisto okryła się rumieńcem; wszystkie zdejmują osłony i ona jedna tylko zwleka; gdy się waha, towarzyszki zdarły z niej szaty. nagość odsłonięta zdradziła przestępstwo. Gdy przerażona dłońmi pragnie zakryć łono, krzyknęła Diana: "Precz z stąd, nie waż się kalać tej świętej wody" - i odpędza ja od swego orszaku (Owidiusz, 'Metamorfozy, 2, 453-465)

Tycjan wiernie odtworzył opowieść. Po lewej stronie ukazał Kallisto obdzieraną z szat. Oczom ukazuje się jej nabrzmiały brzuch. Na twarzy rysuje się jej wstyd. Po prawej stronie Diana wskazuje na nią palcem nakazując jej opuszczenie jej grupy. Towarzyszące nimfy trzymają w dłoniach strzały i łuk - atrybuty bogini łowów. Pomiędzy grupami znajduje się fontanna z bożkiem miłości Amorem wylewającym wodę z naczynia.
W tym samym okresie Tycjan stworzył drugą wersje tego samego tematu. Obraz znajduje się obecnie w muzeum wiedeńskim. Kompozycja obrazu jest identyczna jedynie zamiast Amora, artysta umieścił grecki posąg kobiety z której wypływa woda. Modelunek światłocieniowy również jest tu znacznie na niższym poziomie, co widoczne jest głównie w postaci Diany i widocznym w oddali leśnym krajobrazie.

Historia obrazu[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu dzieła, Tycjan, wraz z innym płótnem Diana i Akteon, podarował je hiszpańskiemu królowi Filipowi II. W kolekcjach królewskich dzieło było do 1704 roku, kiedy to Filip V Hiszpański podarował je ambasadorowi francuskiemu. Wkrótce potem obraz został nabyty przez Filip II Burbona-Orleańskiego do jego biblioteki[1]. Po rewolucji francuskiej zbiory księcia orleańskiego zostały w 1791 roku sprzedane do Brukseli przez Ludwika Filipa Orleańskiego na dwa lata przed jego zgilotynowaniem[2]. Wkrótce, w 1798 roku, obraz został wystawiony na londyńskiej aukcji. Dzieło zostało nabyte przez Francisa Egertona, 3 księcia Bridgewater. Po śmierci księcia jego majątek został odziedziczony przez George Granville'a księcia Sutherland. Obrazy zostały wystawione w jego domu w Londynie. Podczas II wojny światowej kolekcja dzieł została przewieziona do Szkocji, gdzie przez wiele lat były wystawiane w National Gallery of Szkocji, w Edynburgu. W 2008 roku obraz wraz z innym dziełem Tycjana Diana i Kallisto zostało wystawione na licytację za łączna sumę 100 mln funtów. Dzieła postanowiły zakupić wspólnie dwie galerie National Gallery of Scotland i National Gallery w Londynie. Obecnie obrazy są wystawiane w tych galeriach przez pięć lat na przemian.

Przypisy

  1. Titian's Diana and Callisto | 1 March - 1 July 2012 | Exhibition | The National Gallery, London
  2. Brigstocke, Hugh; Italian and Spanish Paintings in the National Gallery of Scotland, 2nd Edn, 1993, National Galleries of Scotland, ISBN 0-903598-22-1

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • R. Bergerhoff, Tycjan, Warszawa: Arkady, 1979.
  • Patrick de Rynck: Jak czytać opowieści biblijne i mitologiczne w sztuce. Wyd. Universitas, Kraków 2008, ISBN 978-83-242-0903-3