Diazepam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Diazepam
Diazepam Diazepam
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C16H13ClN2O
Masa molowa 284,74 g/mol
Wygląd biały lub prawie biały, krystaliczny proszek[4]
Identyfikacja
Numer CAS 439-14-5
PubChem 3016[5]
DrugBank DB00829[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC N05 BA01
Legalność w Polsce substancja psychotropowa grupy IV-P
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Diazepam (łac. Diazepamum) – organiczny związek chemiczny, lek psychotropowy z grupy pochodnych benzo-1,4-diazepiny. Został zsyntetyzowany w 1959 roku przez absolwenta Uniwersytetu Jagiellońskiego Leona Henryka Sternbacha, natomiast wprowadzony do lecznictwa w 1963 roku pod nazwą handlową Valium przez koncern farmaceutyczny Hoffman-La Roche. Wykazuje działanie uspokajające, przeciwlękowe, przeciwdrgawkowe, rozluźniające mięśnie i ułatwiające zasypianie.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

U ludzi wykazuje silne działanie hamujące na wzgórze, podwzgórze i układ limbiczny, co manifestuje się poprzez działanie uspokajające i przeciwlękowe. Lek ten znalazł szerokie zastosowanie przede wszystkim w psychiatrii i neurologii, lecz także w szerokiej praktyce lekarskiej w doraźnym leczeniu stanów lękowych, łagodzenia zachowań agresywnych, terapii alkoholizmu, padaczki, wyjątkowo w leczeniu psychoz oraz w premedykacji przed niektórymi zabiegami diagnostycznymi i terapeutycznymi.

Jest skuteczny w leczeniu (zwalczeniu) stanu padaczkowego - podawany jest wtedy domięśniowo lub dożylnie.

Jest również stosowany jako lek wspomagający w zatruciach związkami fosforoorganicznymi (gazami bojowymi serii G, np. sarin, soman, tabun i serii V, np. VX oraz insektycydami) w leczeniu drgawek wywołanych działaniem gazu, jak i atropiny podawanej w celu kontrolowania zatrucia gazem.

Stosowany u zwierząt stymuluje pobieranie paszy.

Mechanizm działania polega na zwiększeniu powinowactwa neuroprzekaźnika hamującego, jakim jest kwas gamma-aminomasłowy do receptora GABA-A.

Dawkowanie: standardowo stosuje się dawki od 2 mg do 10 mg (przy podaniu doustnym).

Aktywne metabolity: nordazepam, oksazepam, temazepam. Ulega rozkładowi w wątrobie – okres półtrwania od 20 do nawet 100 godzin. Usuwany jest głównie z moczem. Podawany przez dłuższy okres może wywołać tolerancję i uzależnienie, natomiast używanie doraźne nie grozi taką możliwością. Nagłe przerwanie długotrwałego zażywania leku może spowodować wystąpienie objawów abstynencyjnych. Z tego względu dąży się do ograniczenia jego przewlekłego stosowania w lecznictwie.

Regulacje prawne[edytuj | edytuj kod]

W Polsce, a także innych krajach, diazepam wydawany jest wyłącznie na receptę lub przeznaczony do lecznictwa zamkniętego. Ze względu na swoje potencjalne właściwości narkotyczne (w przypadku stosowania wysokich dawek) bywa nadużywany w celach pozamedycznych.

Preparaty – Polska[edytuj | edytuj kod]

  • Relanium tabl. Krajową produkcję tabletek w 1969 roku rozpoczęły ówczesne Poznańskie Zakłady Farmaceutyczne "Polfa" (obecnie Glaxo SmithKline Polska).
  • Relanium amp. Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne "Polfa".
  • Relanium zawiesina doustna Medana Pharma Terpol Group – Polska.
  • Relsed mikrowlewki doodbytnicze. Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne "Polfa".
  • Neorelium tabl. Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne "Polfa".

Preparaty dostępne na świecie[edytuj | edytuj kod]

  • Reladorm (Реладорм) tabl. (lek złożony, zawiera 0,01 g diazepamu oraz 0,1 g soli wapniowej cyklobarbitalu – produkowany przez Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa, jednak obecnie tylko na eksport do Rosji.

W Polsce preparat dostępny wyłącznie w trybie importu docelowego.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Diazepam (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine.
  2. 2,0 2,1 Diazepam (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-21].
  3. 3,0 3,1 Diazepam – karta leku (DB00829) (ang.). DrugBank.
  4. 4,0 4,1 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VIII. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491. ISBN 978-8388157-53-0.
  5. Diazepam – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  6. Diazepam (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Małgorzata Rzewuska: Leczenie zaburzeń psychicznych. Wyd. 3. Warszawa: PZWL, 2006. ISBN 83-200-3354-3.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.