Diecezja elbląska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Diecezja elbląska
Katedra diecezjalna św. Mikołaja w Elblągu
Katedra diecezjalna św. Mikołaja w Elblągu
Państwo  Polska
Siedziba Elbląg
ul. Świętego Ducha 11
Data powołania 25 marca 1992
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia warmińska
Katedra diecezjalna Katedra w Elblągu
Biskup diecezjalny Jan Styrna
Biskup pomocniczy Józef Wysocki
Dane statystyczne
Liczba wiernych 450 000
Liczba kapłanów 326
Liczba dekanatów 20
Liczba parafii 157
Powierzchnia 9 495 km²
Położenie na mapie Elbląga
Położenie na mapie Polski
Ziemia 54°09′30,81″N 19°23′43,90″E/54,158558 19,395528Na mapach: 54°09′30,81″N 19°23′43,90″E/54,158558 19,395528
Strona internetowa
Podział administracyjny diecezji elbląskiej
Kościół św. Brata Alberta w Iławie
Grób pierwszego biskupa diecezji elbląskiej Andrzeja Śliwińskiego w krypcie pod katedrą

Diecezja elbląska (łac. Dioecesis Elbingensis) - jedna z 3 diecezji obrządku łacińskiego w metropolii warmińskiej ustanowiona 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus, powstała z części diecezji: gdańskiej, warmińskiej i chełmińskiej.

W chwili powstania diecezji w 1992 było 135 parafii, w tym 121 prowadzonych przez księży diecezjalnych i 14 zarządzanych przez kapłanów zakonnych. Od tej pory zniesiono 2 parafie a 24 erygowano. Obecnie diecezja liczy 157 parafii: 140 prowadzonych przez kapłanów diecezjalnych i 17 zarządzanych przez kapłanów zakonnych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Diecezję uważa się za kontynuatorkę tradycji diecezji pomezańskiej, zlikwidowanej w 1525. Ludność zamieszkująca teren diecezji ma charakter niemal w całości napływowy. Po II wojnie światowej osiedliła się tutaj ludność z Wołynia, Wileńszczyzny, Pomorza, Małopolski i Polski centralnej. Nieliczna jest już ludność autochtoniczna[potrzebne źródło]. Zróżnicowanie mieszkańców, tradycji stanowi poważny problem duszpasterski.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

Struktura wyznaniowa na obszarze diecezji[edytuj | edytuj kod]

98% mieszkańców jest katolikami wyznania rzymskiego. Katolików wyznania bizantyjsko-ukraińskiego jest ok. 5000.

Inne wyznania to (dane z 2007):

Instytucje diecezjalne[edytuj | edytuj kod]

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

Okręgi duszpasterskie dla duszpasterstw specjalistycznych[edytuj | edytuj kod]

  • Okręg elbląski
    • dekanaty: Elbląg - Śródmieście, Elbląg - Południe, Elbląg - Północ
  • Okręg iławski
    • dekanaty: Iława - Wschód, Iława - Zachód, Susz
  • Okręg kwidzyński
    • dekanaty: Kwidzyn - Śródmieście, Kwidzyn - Zatorze, Prabuty
  • Okręg malborski
    • dekanaty: Dzierzgoń, Malbork I, Malbork II, Sztum
  • Okręg nadmorski
    • dekanaty: Nadmorski, Nowy Dwór Gdański, Nowy Staw
  • Okręg pasłęcki
    • dekanaty: Miłomłyn, Morąg, Pasłęk I, Pasłęk II

Dekanaty[edytuj | edytuj kod]

  • z diecezji chełmińskiej:
  1. część dekanatu gniewskiego (parafia Janowo)
  • z diecezji gdańskiej:
  1. dekanat Malbork
  2. dekanat Nadmorski
  3. dekanat Nowy Dwór Gdański
  4. dekanat Nowy Staw
  • z diecezji warmińskiej:
  1. dekanat Dzierzgoń
  2. dekanat Elbląg-Południe
  3. dekanat Elbląg-Północ
  4. dekanat Elbląg-Śródmieście
  5. dekanat Iława
  6. dekanat Kwidzyn
  7. dekanat Malbork
  8. dekanat Morąg
  9. dekanat Pasłęk
  10. dekanat Sztum
  • utworzone w 1992:
  1. dekanat Kwidzyn-Zatorze
  2. dekanat Miłomłyn
  3. dekanat Pasłęk II
  4. dekanat Prabuty
  • utworzony w 2000:
  1. dekanat Iława-Zachód
  • obecne:
  1. Dzierzgoń
  2. Elbląg-Południe
  3. Elbląg-Północ
  4. Elbląg-Śródmieście
  5. Iława-Wschód
  6. Iława-Zachód
  7. Kwidzyn-Śródmieście
  8. Kwidzyn-Zatorze
  9. Malbork I
  10. Malbork II
  11. Miłomłyn
  12. Morąg
  13. nadmorski-Stegna
  14. Nowy Dwór Gdański
  15. Nowy Staw
  16. Pasłęk I
  17. Pasłęk II
  18. Prabuty
  19. Susz
  20. Sztum

Patroni[edytuj | edytuj kod]

Herb diecezji[edytuj | edytuj kod]

Herb Diecezji Elbląskiej
Chorągiew diecezji pomezańskiej spod Grunwaldu

Herb Diecezji Elbląskiej nawiązuje historycznie do herbu diecezji pomezańskiej. Łączy w sobie teraźniejszość z przeszłością. Pole tarczy herbowej zostało podzielone na dwie części przez leżący ukośnie złocisty pastorał pomezański.

Górne lewe pole: na niebieskim tle, które przypomina kolor morza, widnieje postać św. Wojciecha, głównego patrona diecezji, głoszącego Ewangelię wśród Prusów. Święty Wojciech jest ubrany w szaty liturgiczne – czerwień kapy i stuły przypomina jego śmierć męczeńską. W prawej dłoni trzyma atrybut władzy biskupiej – pastorał i narzędzie męczeństwa – włócznię, którą został przebity przez pogańskich Pomezanów. Niebieskie tło przypomina także, że Wojciech poniósł śmierć męczeńską nad Zalewem, nad którym położona jest diecezja elbląska.

Drugą część tarczy herbowej tworzy prawe dolne pole. Tu, na czerwonym tle, widnieje złocisty orzeł z rozpostartymi skrzydłami w postawie kroczącej – symbol św. Jana Apostoła i Ewangelisty, który jest patronem konkatedry w Kwidzynie (będącej ongiś kościołem katedralnym diecezji pomezańskiej). Orzeł trzyma w szponach wstęgę z napisem "Pomezania", aby w ten sposób nawiązać do przeszłości terenu, na którym jest położona Diecezja.

Pierwsza część tego herbu jest nowym elementem, aczkolwiek pastorał św. Wojciecha otrzymał kształt jednego z pastorałów pomezańskich (w herbie diecezji pomezańskiej znajdowały się dwa pastorały, umieszczone po obu stronach orła). Drugi pastorał pomezański został zachowany, jako element łączący oba pola herbowe - spinający przeszłość i teraźniejszość w jedną całość. Ponadto druga część tarczy herbowej zachowała prawie w całości herb pomezański (postać orła), z wyjątkiem wstęgi, która zamiast napisu "Święty Jan" otrzymała napis "Pomezania", aby łatwiej można było odczytać związek historii z teraźniejszością[1].

Główne świątynie[edytuj | edytuj kod]

Sanktuaria[edytuj | edytuj kod]

Kapituły[edytuj | edytuj kod]

  • Elbląska Kapituła Katedralna przy parafii katedralnej św. Mikołaja w Elblągu (erygowana 25 marca 1993)
  • Kwidzyńska Kapituła Katedralna przy parafii konkatedralnej św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Kwidzynie (erygowana 16 października 1993)
  • Kapituła Kolegiacka Pomezańska przy parafii konkatedralnej św. Wojciecha w Prabutach (erygowana 18 kwietnia 1983)
  • Kapituła Kolegiacka Żuławska przy parafii św. Mateusza w Nowym Stawie (erygowana 25 marca 2002)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. J. Wiśniewski, "Pomezania. Z dziejów kościelnych", Elbląg 1996, ISBN 83-905076-1-7
  2. Bp Jan Styrna ustanowił nowe sanktuarium (pol.). ekai.pl. [dostęp 2013-09-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]