Diecezja elbląska

Diecezja elbląska
Katedra w Elblągu
Państwo	Polska
Siedziba	Elbląg
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Metropolia	warmińska
Katedra diecezjalna	Katedra w Elblągu
Biskup diecezjalny	Jan Styrna
Biskup pomocniczy	Józef Wysocki
Dane statystyczne
Liczba wiernych	450 000
Liczba kapłanów	326
Liczba dekanatów	20
Liczba parafii	157
Powierzchnia	9 495 km²
brak współrzędnych
Strona internetowa

Podział administracyjny diecezji elbląskiej

Kościół św. Brata Alberta w Iławie

Diecezja elbląska (łac. Dioecesis Elbingensis) - jedna z 3 diecezji obrządku łacińskiego w metropolii warmińskiej ustanowiona 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus, powstała z części diecezji: gdańskiej, warmińskiej i chełmińskiej.

W chwili powstania diecezji w 1992 było 135 parafii, w tym 121 prowadzonych przez księży diecezjalnych i 14 zarządzanych przez kapłanów zakonnych. Od tej pory zniesiono 2 parafie a 24 erygowano. Obecnie diecezja liczy 157 parafii: 140 prowadzonych przez kapłanów diecezjalnych i 17 zarządzanych przez kapłanów zakonnych.

Historia

Diecezję uważa się za kontynuatorkę tradycji diecezji pomezańskiej, zlikwidowanej w 1525. Ludność zamieszkująca teren diecezji ma charakter niemal w całości napływowy. Po II wojnie światowej osiedliła się tutaj ludność z Wołynia, Wileńszczyzny, Pomorza, Małopolski i Polski centralnej. Nieliczna jest już ludność autochtoniczna^{[potrzebne źródło]}. Zróżnicowanie mieszkańców, tradycji stanowi poważny problem duszpasterski.

Kalendarium

• 25 marca 1992 – reforma Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce, ustanowienie wśród 13 nowych diecezji również elbląskiej (ordynariuszem elbląskim został dotychczasowy sufragan chełmiński bp Andrzej Śliwiński, sufraganem dotychczasowy sufragan warmiński bp Józef Wysocki), powstanie kurii diecezjalnej oraz komisji diecezjalnych (wikariuszami generalnymi zostali bp Józef Wysocki i ks. infułat Mieczysław Józefczyk.
• 11 maja 1992 – powstanie Sądu Diecezjalnego w Elblągu.
• 17 maja 1992 – ingres biskupa Andrzeja Śliwińskiego do katedry w Elblągu.
• 1 października 1993 – erygowanie Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Elbląskiej w Elblągu afiliowanego do Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie przez biskupa Andrzeja Śliwińskiego.
• 22 kwietnia 1995 – poświęcenie odbudowanego gmachu kurii diecezjalnej przy ul. Mostowej w Elblągu przez arcybiskupa wrocławskiego Henryka Gulbinowicza.
• 6 grudnia 1998 – poświęcenie (podczas otwarcia) archiwum diecezjalnego przez arcybiskupa gdańskiego Tadeusza Gocłowskiego.
• 6 czerwca 1999 – wizyta papieża Jana Pawła II w diecezji elbląskiej i nabożeństwo czerwcowe z jego udziałem na lotnisku w Elblągu.
• 1 października 1999 – afiliacja seminarium elbląskiego do Wydziału Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
• 25 marca 2002 – erygowanie Kapituły Kolegiackiej Żuławskiej w Nowym Stawie przez biskupa Andrzeja Śliwińskiego.
• 2 sierpnia 2003 – rezygnacja biskupa Andrzeja Śliwińskiego ze stanowiska ordynariusza elbląskiego i ustanowienie dotychczasowego sufragana diecezji tarnowskiej biskupa Jana Styrny nowym ordynariuszem elbląskim.
• 23 sierpnia 2003 – ingres biskupa Jana Styrny do katedry w Elblągu.
• 9 września 2009 – w szpitalu w Elblągu zmarł pierwszy biskup elbląski Andrzej Śliwiński

Struktura wyznaniowa na obszarze diecezji

98% mieszkańców jest katolikami wyznania rzymskiego. Katolików wyznania bizantyjsko-ukraińskiego jest ok. 5000.

Inne wyznania to (dane z 2007):

• Kościół Ewangelicko-Augsburski – ok. 250 wyznawców
• Kościół Polskokatolicki – ok. 300 wyznawców
• Kościół Prawosławny – ok. 400 wyznawców
• Kościół Zielonoświątkowy – ok. 400 wyznawców
• Kościół Wolnych Chrześcijan – ok. 20 wyznawców
• Kościół Chrześcijan Baptystów – ok. 250 wyznawców
• Kościół Chrześcijan Dnia Sobotniego – ok. 50 wyznawców
• Kościół Adwentystów Dnia Siódmego – ok. 100 wyznawców
• Kościół Ewangelicko-Metodystyczny – ok. 100 wyznawców
• Świadkowie Jehowy - ok. 2000 wyznawców
• Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny – ok. 20 wyznawców

Instytucje diecezjalne

• Kuria Diecezjalna Elbląska
• Wyższe Seminarium Duchowne w Elblągu
• Sąd diecezjalny
• Caritas Diecezji Elbląskiej
• Archiwum Diecezji Elbląskiej
• Diecezjalne Centrum Duszpasterskie (przy kościele Bożego Ciała w Elblągu
• Dom Formacyjny Świętego Wojciecha w Mikoszewie
• Diecezjalny Ośrodek Ewangelizacyjno - Charytatywny "Betania" w Elblągu - Stagniewie
• Dom Samotnej Matki w Elblągu
• Hospicjum Świętego Jerzego im. dr Aleksandry Gabrysiak w Elblągu
• Muzeum diecezjalne

Biskupi

• Biskup diecezjalny: Ks. Bp Jan Styrna (od 2003)
• Biskup pomocniczy / wikariusz generalny: Ks. Bp Józef Wysocki (od 1992)

Okręgi duszpasterskie dla duszpasterstw specjalistycznych

• Okręg elbląski
  • dekanaty: Elbląg - Śródmieście, Elbląg - Południe, Elbląg - Północ
• Okręg iławski
  • dekanaty: Iława - Wschód, Iława - Zachód, Susz
• Okręg kwidzyński
  • dekanaty: Kwidzyn - Śródmieście, Kwidzyn - Zatorze, Prabuty
• Okręg malborski
  • dekanaty: Dzierzgoń, Malbork I, Malbork II, Sztum
• Okręg nadmorski
  • dekanaty: Nadmorski, Nowy Dwór Gdański, Nowy Staw
• Okręg pasłęcki
  • dekanaty: Miłomłyn, Morąg, Pasłęk I, Pasłęk II

Dekanaty

• z diecezji chełmińskiej:

1. część dekanatu gniewskiego (parafia Janowo)

• z diecezji gdańskiej:

1. dekanat Malbork
2. dekanat Nadmorski
3. dekanat Nowy Dwór Gdański
4. dekanat Nowy Staw

• z diecezji warmińskiej:

1. dekanat Dzierzgoń
2. dekanat Elbląg-Południe
3. dekanat Elbląg-Północ
4. dekanat Elbląg-Śródmieście
5. dekanat Iława
6. dekanat Kwidzyn
7. dekanat Malbork
8. dekanat Morąg
9. dekanat Pasłęk
10. dekanat Sztum

• utworzone w 1992:

1. dekanat Kwidzyn-Zatorze
2. dekanat Miłomłyn
3. dekanat Pasłęk II
4. dekanat Prabuty

• utworzony w 2000:

1. dekanat Iława-Zachód

• obecne:

1. Dzierzgoń
2. Elbląg-Południe
3. Elbląg-Północ
4. Elbląg-Śródmieście
5. Iława-Wschód
6. Iława-Zachód
7. Kwidzyn-Śródmieście
8. Kwidzyn-Zatorze
9. Malbork I
10. Malbork II
11. Miłomłyn
12. Morąg
13. nadmorski-Stegna
14. Nowy Dwór Gdański
15. Nowy Staw
16. Pasłęk I
17. Pasłęk II
18. Prabuty
19. Susz
20. Sztum

Patroni

• Pierwszorzędni:
  • Święty Wojciech
• Drugorzędni:
  • Błogosławiona Dorota z Mątowów
  • Święty Maksymilian Maria Kolbe

Herb diecezji

Herb Diecezji Elbląskiej

Chorągiew diecezji pomezańskiej spod Grunwaldu

Herb Diecezji Elbląskiej nawiązuje historycznie do herbu diecezji pomezańskiej. Łączy w sobie teraźniejszość z przeszłością. Pole tarczy herbowej zostało podzielone na dwie części przez leżący ukośnie złocisty pastorał pomezański.

Górne lewe pole: na niebieskim tle, które przypomina kolor morza, widnieje postać św. Wojciecha, głównego patrona diecezji, głoszącego Ewangelię wśród Prusów. Święty Wojciech jest ubrany w szaty liturgiczne – czerwień kapy i stuły przypomina jego śmierć męczeńską. W prawej dłoni trzyma atrybut władzy biskupiej – pastorał i narzędzie męczeństwa – włócznię, którą został przebity przez pogańskich Pomezanów. Niebieskie tło przypomina także, że Wojciech poniósł śmierć męczeńską nad Zalewem, nad którym położona jest diecezja elbląska.

Drugą część tarczy herbowej tworzy prawe dolne pole. Tu, na czerwonym tle, widnieje złocisty orzeł z rozpostartymi skrzydłami w postawie kroczącej – symbol św. Jana Apostoła i Ewangelisty, który jest patronem konkatedry w Kwidzynie (będącej ongiś kościołem katedralnym diecezji pomezańskiej). Orzeł trzyma w szponach wstęgę z napisem "Pomezania", aby w ten sposób nawiązać do przeszłości terenu, na którym jest położona Diecezja.

Pierwsza część tego herbu jest nowym elementem, aczkolwiek pastorał św. Wojciecha otrzymał kształt jednego z pastorałów pomezańskich (w herbie diecezji pomezańskiej znajdowały się dwa pastorały, umieszczone po obu stronach orła). Drugi pastorał pomezański został zachowany, jako element łączący oba pola herbowe - spinający przeszłość i teraźniejszość w jedną całość. Ponadto druga część tarczy herbowej zachowała prawie w całości herb pomezański (postać orła), z wyjątkiem wstęgi, która zamiast napisu "Święty Jan" otrzymała napis "Pomezania", aby łatwiej można było odczytać związek historii z teraźniejszością.

Główne świątynie

• Katedra św. Mikołaja w Elblągu
• Konkatedra św. Jana Ewangelisty w Kwidzynie
• Konkatedra św. Wojciecha w Prabutach

Sanktuaria

• Diecezjalne Sanktuarium Krzyża Świętego w katedrze elbląskiej
• Diecezjalne Sanktuarium św. Wojciecha w Świętym Gaju
• Sanktuarium bł. Doroty z Mątowów w konkatedrze kwidzyńskiej
• Sanktuarium bł. Doroty z Mątowów w Mątowach Wielkich
• Sanktuarium Matki Boskiej Fatimskiej w Elblągu-Stagniewie
• Sanktuarium Chrystusa Miłosiernego w Zielonce Pasłęckiej
• Sanktuarium św. Antoniego Padewskiego w Suszu
• Pomezańskie Sanktuarium Świętej Rodziny w Ryjewie

Kapituły

• Elbląska Kapituła Katedralna przy parafii katedralnej św. Mikołaja w Elblągu (erygowana 25 marca 1993)
• Kwidzyńska Kapituła Katedralna przy parafii konkatedralnej św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Kwidzynie (erygowana 16 października 1993)
• Kapituła Kolegiacka Pomezańska przy parafii konkatedralnej św. Wojciecha w Prabutach (erygowana 18 kwietnia 1983)
• Kapituła Kolegiacka Żuławska przy parafii św. Mateusza w Nowym Stawie (erygowana 25 marca 2002)

Zobacz też

• Biskupi elbląscy
• Metropolia warmińska
• Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce
• Diecezja pomezańska
• Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce

Linki zewnętrzne

• Strona diecezji elbląskiej