Diecezja tarnowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Diecezja tarnowska
Katedra diecezjalna w Tarnowie
Katedra diecezjalna w Tarnowie
Państwo  Polska
Siedziba Tarnów
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia krakowska
Katedra diecezjalna Katedra w Tarnowie
Biskup diecezjalny Andrzej Jeż
Biskup pomocniczy Wiesław Lechowicz
Stanisław Salaterski
Biskup senior Władysław Bobowski
Dane statystyczne (2009)
Liczba wiernych 1.119.740
Liczba kapłanów 1395
Liczba dekanatów 43
Liczba parafii 452
Powierzchnia 7.566 km²
brak współrzędnych
Strona internetowa

Diecezja tarnowska (łac. Dioecesis Tarnoviensis) – jedna z 4 diecezji rzymskokatolickich metropolii krakowskiej w Polsce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Diecezja tarnowska została samowolnie utworzona przez Józefa II dnia 20 września 1783 roku. Kanonicznie potwierdził ją papież Pius VI dnia 13 marca 1786 roku bullą In suprema beati Petri cathedra. III rozbiór Polski w 1795 roku i włączenie do posiadłości habsburskich Krakowa zadecydowało w głównej mierze o zniesieniu diecezji tarnowskiej i przeniesieniu kapituły katedralnej do Kielc, na mocy bulli papieża Piusa VII Indefessum personarum regia dignitate fulgentium z dnia 13 czerwca 1805 roku. Kolejna bulla Operosa atque indefessa z dnia 24 września 1805 roku podzieliła terytorium diecezji tarnowskiej między dwa biskupstwa: krakowskie i przemyskie. W 1821 bullą Studium paterni affectus z dnia 20 września 1821 Pius VII erygował diecezję w Tyńcu. Na mocy kolejnej bulli papież Leona XII Sedium episcopalium translationes z dnia 23 kwietnia 1826 stolicę diecezji przeniesiono z Tyńca do Tarnowa i diecezja otrzymała nazwę tarnowskiej. W 1992 roku za sprawą dekretu Stolicy Apostolskiej O ustanowieniu i określeniu granic diecezji i prowincji kościelnych w Polsce przyłączono do nowo tworzącej się diecezji rzeszowskiej 49 parafii z dekanatów: Biecz, Gorlice-Południe, Gorlice-Północ, Kolbuszowa i Ropczyce, zaś do diecezji sandomierskiej dekanat Baranów Sandomierski.

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

Dekanaty[edytuj | edytuj kod]

Obecne diecezja składa się z następujących dekanatów:

dekanat liczba parafii
1 Dekanat Bochnia Wschód 9
2 Dekanat Bochnia Zachód 8
3 Dekanat Bobowa 9
4 Dekanat Brzesko 10
5 Dekanat Ciężkowice 10
6 Dekanat Czchów 13
7 Dekanat Dąbrowa Tarnowska 11
8 Dekanat Dębica Wschód 9
9 Dekanat Dębica Zachód 9
10 Dekanat Grybów 10
11 Dekanat Krościenko nad Dunajcem 8
12 Dekanat Krynica-Zdrój 16
13 Dekanat Limanowa 13
14 Dekanat Lipnica Murowana 14
15 Dekanat Łącko 10
16 Dekanat Łużna 9
17 Dekanat Mielec Południe 9
18 Dekanat Mielec Północ 10
19 Dekanat Nowy Sącz Centrum 11
20 Dekanat Nowy Sącz Wschód 13
21 Dekanat Nowy Sącz Zachód 10
22 Dekanat Ołpiny 8
23 Dekanat Pilzno 15
24 Dekanat Piwniczna 8
25 Dekanat Porąbka Uszewska 9
26 Dekanat Pustków-Osiedle 10
27 Dekanat Radłów 14
28 Dekanat Radomyśl Wielki 14
29 Dekanat Ropa 8
30 Dekanat Stary Sącz 11
31 Dekanat Szczepanów 8
32 Dekanat Szczucin 10
33 Dekanat Tarnów Południe 12
34 Dekanat Tarnów Północ 11
35 Dekanat Tarnów Wschód 11
36 Dekanat Tarnów Zachód 10
37 Dekanat Tuchów 11
38 Dekanat Tymbark 13
39 Dekanat Ujanowice 11
40 Dekanat Uście Solne 8
41 Dekanat Wojnicz 8
42 Dekanat Zakliczyn 11
43 Dekanat Żabno 10
Razem:
43 dekanaty 452 parafii

Główna świątynia[edytuj | edytuj kod]

Patroni[edytuj | edytuj kod]

Pierwszorzędni

Drugorzędni

Zakony[edytuj | edytuj kod]

Zakony męskie[edytuj | edytuj kod]

Zakony żeńskie[edytuj | edytuj kod]

Świeckie Instytuty Życia Konsekrowanego[edytuj | edytuj kod]

  • Instytut Niepokalanej Matki Kościoła
  • Instytut Wynagrodzicielek Sercu Jezusa i Maryi

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Diecezja tarnowska jest drugą w Polsce (po archidiecezji krakowskiej) pod względem liczby dekanatów (43) wchodzących w skład diecezji. W granicach diecezji tarnowskiej mieści się najwięcej parafii (446) spośród wszystkich diecezji.
  • Muzeum Diecezjalne w Tarnowie jest najstarszym muzeum diecezjalnym w Polsce. Założone zostało w 1888 r. przez ówczesnego rektora tarnowskiego seminarium duchownego.
  • Tarnowskie Wyższe Seminarium Duchowne jest największym polskim seminarium duchownym, do którego obecnie uczęszcza prawie 200 kleryków.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]