Dies irae (hymn Jana Kasprowicza)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dies irae (Dzień gniewu) – hymn Jana Kasprowicza powstały w epoce modernizmu.

Hymn ten cechuje ekspresjonizm i symbolizm, dwie tendencje charakterystyczne dla literatury Młodej Polski. W dziele tym występują nawiązania do innych tekstów, przede wszystkim do: średniowiecznego hymnu (Dies irae Tomasza z Celano), liturgii kościelnej (patrz Kyrie eleison), kolęd Franciszka Karpińskiego oraz Biblii (Psalmy, Apokalipsa). Pojawiają się także motywy literackie charakterystyczne dla modernizmu, jak motyw wygnania i wędrówki. Podmiot liryczny w hymnie prowadzi dialog nie tylko ze światem i tradycją, lecz także z samym Bogiem, którego ukazuje jako niesprawiedliwego i niekonsekwentnego w swym działaniu. Taki obraz Boga potwierdzać ma m.in. scena, w której złotowłosa Ewa, poddana pieszczotom szatana, zabrania Adamowi wejścia do raju. Kasprowicz, piszący swój tekst u schyłku wieku, podaje w wątpliwość sens ludzkiej egzystencji, wini Boga za to, że świadomie stworzył człowieka pełnego ułomności, za które potem sam go karze.