Dimetyloacetamid

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dimetyloacetamid
Dimetyloacetamid Dimetyloacetamid
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C4H9NO
Masa molowa 87,12 g/mol
Wygląd bezbarwna ciecz[3]
Identyfikacja
Numer CAS 127-19-5
PubChem 31374[9]
Podobne związki
Podobne związki dimetyloformamid
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Dimetyloacetamid (DMA) – organiczny związek chemiczny, amid dimetylowy kwasu octowego. Jest powszechnie stosowany jako rozpuszczalnik, a czasem także jako katalizator. Wykorzystuje się go w przemyśle polimerów (m.in. przy formowaniu włókien poliakrylonitrylowych)[2] i przemyśle farmaceutycznym[11].

Otrzymuje się go w reakcjach dimetyloaminy z kwasem octowym, jego estrami bądź bezwodnikiem octowym. Reakcje z estrami wymagają użycia katalizatora, którym najczęściej jest metanolan sodu[2].

Dimetyloacetamid może wykazywać działanie halucynogenne w dawkach powyżej 400 mg/kg podobne jak w przypadku LSD. W badaniach na zwierzętach stwierdzono szkodliwe działanie na układ rozrodczy[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Lide 2009 ↓, s. 3-190.
  2. 2,0 2,1 2,2 Cheung, Tanke i Torrence 2003 ↓, s. 24.
  3. 3,0 3,1 3,2 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-7.
  4. Lide 2009 ↓, s. 6-176.
  5. Dimetyloacetamid (ICSC: 0259) (ang.) Międzynarodowa karta bezpieczeństwa chemicznego. Międzynarodowy Program Bezpieczeństwa Chemicznego. [dostęp 2013-03-02].
  6. 6,0 6,1 Lide 2009 ↓, s. 16-17.
  7. 7,0 7,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: Dimetyloacetamid (pol.) w Wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-03-28].
  8. Dimetyloacetamid (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich. [dostęp 2013-03-02].
  9. Dimetyloacetamid – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  10. Lide 2009 ↓, s. 16-42.
  11. Martindale. The Complete Drug Reference. Sean C. Sweetman (red.). Wyd. 36. Pharmaceutical Press, 2009, s. 2022. ISBN 9780853698401.
  12. Cheung, Tanke i Torrence 2003 ↓, s. 26.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]