Dimitrios Joannidis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dimitrios Joannidis
Δημήτριος Ιωαννίδης
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 13 marca 1923
Ateny
Data i miejsce śmierci 16 sierpnia 2010
Ateny
Przebieg służby
Lata służby 1943 - 1974
Siły zbrojne Armia Helleńska
Stanowiska szef wojskowej policji politycznej (ESA)
Główne wojny i bitwy II wojna światowa, Wojna domowa w Grecji
Późniejsza praca osadzony w więzieniu

Dimitrios Joannidis (gr. Δημήτριος Ιωαννίδης; ur. 13 marca 1923 w Atenach, zm. 16 sierpnia 2010 tamże) – grecki wojskowy, uczestnik zamachu stanu z 21 kwietnia 1967, jeden z przywódców junty czarnych pułkowników.

Urodził się w Atenach, lecz jego rodzina wywodziła się z Epiru. Ukończył akademię wojskową[1]. W czasie II wojny światowej walczył z okupantami w szeregach prawicowej partyzantki[1].

Wziął udział w zamachu stanu z 21 kwietnia 1967. Po zwycięstwie puczystów stanął na czele wojskowej policji politycznej (ESA) i kierował zwalczaniem wszelkich form opozycji przeciwko reżimowi[1], będąc jednym z najbardziej wpływowych postaci w kraju[2]. Podległy mu aparat represji był odpowiedzialny za uwięzienie kilku tysięcy osób uznanych za sympatyków lewicy i usunięcie kolejnych ze stanowisk w administracji publicznej, na uczelniach i w sądownictwie[2]. W 1970 awansowany na stopień pułkownika, w 1973 został generałem brygady. Kierował tłumieniem strajku studentów Politechniki Ateńskiej w grudniu tego samego roku[1].

Przekonany, iż rząd lidera zamachu stanu, Jeoriosa Papadopulosa prowadził zbyt liberalną politykę, zorganizował drugi zamach, w czasie którego Papadopulos został obalony[1]. Po zwycięstwie drugiego puczu Joannidis objął faktyczną władzę w państwie, chociaż oficjalnie prezydentem Grecji został gen. Fedon Gizikis[2].

Upadek Joannidisa, podobnie jak całej junty czarnych pułkowników, nastąpił po wydarzeniach na Cyprze w 1974. Z inicjatywy junty, dążącej do natychmiastowej realizacji idei enosis - przyłączenia Cypru do Grecji - grecka nacjonalistyczna organizacja paramilitarna EOKA B 15 lipca 1974 zbrojnie obaliła rządy prezydenta Makariosa III i powołała Rząd Ocalenia Narodowego z Nikosem Sampsonem na czele[3]. Joannidis wierzył, że przyłączenie Cypru do Grecji pomoże podnieść prestiż jego rządu[4]. Nacjonalistyczny rząd na Cyprze nie utrzymał się jednak, gdyż Turcja, pod pretekstem obrony mniejszości tureckiej na Cyprze, dokonała 20 lipca 1974 interwencji zbrojnej na wyspie[5]. 22 lipca 1974, wobec szybkich sukcesów militarnych Turków, nieuznany przez społeczność międzynarodową rząd Sampsona podał się do dymisji. Urząd prezydenta na nowo objął Makarios III[6]. W rezultacie opisywanych wydarzeń jeszcze w lipcu 1974 junta grecka została obalona[1].

24 lutego 1975 grupa wiernych mu oficerów 2 korpusu armii greckiej dokonała nieudanej próby zamachu stanu w celu uwolnienia Joannidisa i przywrócenia władzy wojskowej[7].

W procesie czarnych pułkowników w 1975 został skazany na karę śmierci, niemal natychmiast zmienioną na wyrok dożywotniego więzienia[1]. Sądzony był m.in. za pacyfikację strajku studentów politechniki; udowodniono mu siedem przypadków morderstw i 38 usiłowania zabójstwa[8].

Zmarł w szpitalu z powodu choroby dróg oddechowych[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 D. Martin, Dimitrios Ioannidis, Greek Coup Leader, Dies at 87
  2. 2,0 2,1 2,2 Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S.: Historia Grecji. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005, s. 617-619. ISBN 83-08-03819-0.
  3. Adamczyk A.: Cypr. Dzieje polityczne. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2002, s. 260-261. ISBN 83-88938-19-3.
  4. Adamczyk A.: Cypr. Dzieje polityczne. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2002, s. 252. ISBN 83-88938-19-3.
  5. Adamczyk A.: Cypr. Dzieje polityczne. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2002, s. 263 i 268-269. ISBN 83-88938-19-3.
  6. Osiewicz P.: Pokojowa regulacja kwestii cypryjskiej. Aspekty prawne i polityczne. Toruń: MADO, 2008, s. 129-130. ISBN 978-83-89886-92-7.
  7. Brzeziński A.: Grecja. Warszawa: TRIO, 2002, s. 184. ISBN 83-88542-30-3.
  8. Brzeziński A.: Grecja. Warszawa: TRIO, 2002, s. 130. ISBN 83-88542-30-3.