Dimitris Christofias

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dimitris Christofias
Dimitris Christofias nov2008 (cropped).jpg
Data i miejsce urodzenia 29 sierpnia 1946
Dikomo
Prezydent Cypru
Przynależność polityczna Postępowa Partia Ludzi Pracy
Okres urzędowania od 28 lutego 2008
do 28 lutego 2013
Poprzednik Tassos Papadopoulos
Następca Nikos Anastasiadis
Przewodniczący Izby Reprezentantów
Okres urzędowania od 7 czerwca 2001
do 28 lutego 2008
Sekretarz generalny AKEL
Okres urzędowania od 1988
do 21 stycznia 2009
Poprzednik Ezekias Papaioannou
Następca Andros Kyprianou
Odznaczenia
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Złota Odznaka Honorowa na Wstędze Order Joségo Martí Order Przyjaźni (Rosja) Medal Puszkina (Rosja) Order Republiki Serbii II stopnia Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy (Ukraina) Kollana Orderu Błogosławionego Piusa IX (Watykan)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Dimitris Christofias, gr. Δημήτρης Χριστόφιας (ur. 29 sierpnia 1946 w Dikomo) – cypryjski polityk, prezydent Cypru od 28 lutego 2008 do 28 lutego 2013. Sekretarz generalny komunistycznej Postępowej Partii Ludzi Pracy (AKEL) od 1988 do 2009, przewodniczący Izby Reprezentantów (parlamentu) od 2001 do 2008. Pierwszy i jedyny dotąd przywódca komunistyczny w Unii Europejskiej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Dimitris Christofias urodził się w wiosce Dikomo w dystrykcie Kirenia. Uczęszczał do Liceum Handlowego w Nikozji, które ukończył w 1964. Jego ojciec był budowniczym i członkiem Ogólnocypryjskiej Federacji Pracy.

Christofias bardzo wcześnie zaangażował się w działalność polityczną na lewicy. W wieku 18 lat wstąpił do EDON, młodzieżówki Postępowej Partii Ludzi Pracy. W latach 1969–1974 studiował w Akademii Nauk Społecznych w Moskwie, którą ukończył z tytułem doktora historii. Tam także poznał swoją przyszłą żonę, Elsie Chiratou.

W 1977 został wybrany sekretarzem generalnym młodzieżówki EDON i funkcję tę pełnił aż do 1987. W 1982 wszedł w skład Komitetu Centralnego, a w 1986 Biura Politycznego AKEL. W kwietniu 1988 po śmierci Ezekiasa Papaioannou, objął stanowisko sekretarza generalnego partii.

W 1991 wszedł po raz pierwszy w skład cypryjskiej Izby Reprezentantów z okręgu Kyrenia. W wyborach w 1996 oraz 2001 uzyskał reelekcję. 7 czerwca 2001 został wybrany na przewodniczącego Izby Reprezentantów. Po wyborach w 2006 zachował stanowisko przewodniczącego parlamentu, które zajmował do 2008. Z racji sprawowanej funkcji Christofias wchodził również w skład Rady Narodowej, ciała doradczego prezydenta Cypru.

Wybory prezydenckie 2008[edytuj | edytuj kod]

Dimitris Christofias wziął udział w wyborach prezydenckich na Cyprze w lutym 2008. W pierwszej turze wyborów 17 lutego 2008 zajął drugie miejsce z wynikiem 33,3% głosów, za Ioannisem Kasoulidesem (33,5%) oraz przed urzędującym prezydentem Tassosem Papadopoulosem (31,8%)[1].

Przed drugą turą wyborów Christofias otrzymał wsparcie od Papadopoulosa[2]. 24 lutego 2008 w ponownym głosowaniu pokonał Kasoulidesa, zdobywając 53,36% głosów poparcia[3]. W czasie kampanii wyborczej i tuż po elekcji zapowiedział podjęcie wysiłków, zmierzających do zjednoczenia podzielonej wyspy[4]. Urząd prezydenta objął 28 lutego 2008, po uroczystości zaprzysiężenia w Izbie Reprezentantów. Zadeklarował, że "rozwiązanie cypryjskiego problemu będzie priorytetem jego rządu"[5].

Prezydentura[edytuj | edytuj kod]

Ulica Ledra w dniu jej pełnego otwarcia, kwiecień 2008

Dimitris Christofias zaraz po wyborze, opowiedział się za likwidacją brytyjskiej bazy wojskowej w Akrotiri i Dhekelii na Cyprze. Jej likwidacja miałaby nastąpić w ramach wycofywania z wyspy wszystkich zagranicznych sił zbrojnych przy jednoczeniu tureckiej i greckiej części wyspy. Prezydent nazwał brytyjską obecność wojskową na Cyprze "kolonialną plamą krwi"[6].

20 grudnia 2008 prezydent Christofias zrezygnował z funkcji sekretarza generalnego Postępowej Partii Ludzi Pracy, by w pełni poświęcić się obowiązkom szefa państwa oraz rozmowom zjednoczeniowym podzielonego Cypru[7]. 21 stycznia 2009 na stanowisku tym zastąpił go Andros Kyprianou[8].

Kadencję zakończył 28 lutego 2013.

Negocjacje na temat zjednoczenia Cypru[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z zapowiedziami wyborczymi, prezydent Christofias zdecydował się na podjęcie rozmów na temat unifikacji podzielonego Cypru. Wola rozmów była również po stronie prezydenta nieuznawanego Cypru Północnego Mehmeta Ali Talata. Do ich pierwszego spotkania doszło już 21 marca 2008 w strefie buforowej ONZ w podzielonej Nikozji. W czasie spotkania liderzy uzgodnili wznowienie dwustronnych rozmów reunifikacyjnych oraz otwarcie ulicy Ledra w Nikozji, podzielonej na część północną i południową od lat 60. XX w[9]. 3 kwietnia 2008 Ledra została uroczyście otwarta dla wszystkich na całej swej długości[10].

Do pierwszego posiedzenia komitetu technicznego doszło 18 kwietnia 2008[11]. 7 maja 2008 Christofias i Talat spotkali się prywatnie w czasie coctail party i zapewnili o regularnym organizowaniu swoich spotkań w przyszłości[12]. Na ponownym ich spotkaniu 1 lipca 2008 uzgodnili zasadę jednego obywatelstwa i jednej suwerenności[13]. Tego samego dnia specjalnym wysłannikiem ONZ ds. Cypru został mianowany były minister spraw zagranicznych Australii, Alexander Downer[14].

Na spotkaniu 3 września 2008 Christofias i Talat ogłosili rozpoczęcie właściwych i szczegółowych rozmów na temat zjednoczenia[15]. Uzgodnione porozumienie miałoby być zatwierdzone w oddzielnych referendach dwóch społeczności[16]. 30 września 2008 prezydent Christofias wystąpił z propozycją demilitaryzacji Nikozji[17].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Dimitris Christofias oraz prezydent Dmitrij Miedwiediew, Moskwa, listopad 2008

Prywatnie od 1972 Christofias jest żonaty, ma troje dzieci, dwie córki: Mariannę i Christinę oraz syna Christosa. Przeszedł transplantację nerki, której dawczynią była jego siostra[18].

Doctor honoris causa wydziału międzynarodowych i europejskich badań polityczno-ekonomicznych Uniwersytetu Macedońskiego w Salonikach (2004)[19].

Przypisy

  1. "Cypriot president ousted in poll", BBC News, 17 lutego 2008.
  2. "Papadopoulos’ party endorses communist Christofias ", todayszaman.com, 21 lutego 2008.
  3. "Cypriot victor rallies for unity", BBC News, 24 lutego 2008.
  4. "Christofias wins Cyprus presidency", CNN, 25 lutego 2008.
  5. "New Cyprus president takes office with pledge for solution", Xinhua (People's Daily Online), 28 lutego 2008.
  6. "Cyprus elects its first communist president", The Guardian, 25 lutego 2008.
  7. "Cyprus president quits as party leader", International Herald Tribune, 20 grudnia 2008.
  8. "Cyprus' ruling party elects Andros Kyprianou as new leader", Indymedia-Letzerbuerg, 22 stycznia 2009.
  9. "Cyprus peace back on the agenda ", BBC News, 21 marca 2008.
  10. "Ledra Street crossing opens in Cyprus", International Herlad Tribune, 3 kwietnia 2008.
  11. "Greek Cypriot, Turkish Cypriot negotiators to meet Friday", Southeast European Times, 17 kwietnia 2008.
  12. "UN welcomes Cyprus reunification efforts as the committees meet", HotNews Turkey.
  13. "Turkish Cypriot, Greek Cypriot leaders agree on single sovereignity, citizenship ", Southeast European Times, 3 lipca 2008.
  14. "Downer appointed as UN Cyprus envoy", Al Jazeera English, 1 lipca 2008.
  15. "All set for Cyprus peace talks", Famagusta Gazette, 2 września 2008.
  16. "Cyprus sets date for peace talks ", BBC News, 25 lipca 2008.
  17. "Cyprus leader in new peace move", BBC News, 30 września 2008.
  18. "Five facts about Cyprus leftist Christofias", Reuters, 24 lutego 2008.
  19. "Биография русскоговорящего нового Президента Кипра", Cypriot.ru, 22 marca 2008