Dirck van Baburen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cierniem koronowanie, 1623
Stręczycielka, 1622
Prometeusz skowany, 1623

Dirck van Baburen (ur. ok. 1595 w Wijk k. Duurstede, zm. 21 lutego 1624 w Utrechcie) – holenderski malarz okresu baroku, caravaggionista utrechcki.

Był synem Jaspera van Babuyrena (pierwotna wersja nazwiska) i Margharety van Doyenburgh. Miał brata Petera i siostrę Cecylię. Był uczniem manierysty Paulusa Moreelse (1571-1628). W l. 1617-22 pracował w Rzymie, gdzie uległ wpływom Caravaggia i Carla Saraceniego. Przed 1620 wraz z Davidem de Haenem wykonał dekorację kaplicy Piety w kościele San Pietro in Montorio. Pracował także dla kardynałów Vincenzo Giustinianiego i Scipione Borghese. Po powrocie do Utrechtu ok. 1621 wstąpił do cechu malarzy.

Malował sceny biblijne, mitologiczne i rodzajowe. Wykorzystywał mocny światłocień do wydobycia z półmroku intensywnych plam barwnych. Sytuował duże postacie w bliskim planie kompozycyjnym, przeważnie zestawione ciasno na niewielkiej przestrzeni, często ujęte półfiguralnie. Grubą mięsistą farbą sugestywnie odtwarzał fakturę przedmiotów, tkanin i ciał. Często malował na miedzi.

Jego obraz Stręczycielka (1622), którego akcja rozgrywa się w domu rozpusty, występuje dwukrotnie w tle dwóch obrazów Jana Vermeera: Koncert (ok. 1665-66) i Kobieta siedząca przy wirginale (1673-75) i prawdopodobnie zainspirował go do namalowania obrazu pod takim samym tytułem. Obraz Baburena należał wówczas do teściowej Vermeera.

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Chłopiec grający na drumli (1621) – Utrecht, Centraal Museum,
  • Chrystus umywa nogi apostołom (ok. 1616) – Berlin, Gemaeldegalerie,
  • Chrystus wśród uczonych (ok. 1622) – Bloomington, Indiana University Art. Museum,
  • Heraklit i DemokrytKowno, Muzeum Ciurlioniosa,
  • Koncert (ok. 1623) – St. Petersburg, Ermitaż,
  • Pojmanie Chrystusa (ok. 1619) – Rzym, Galleria Borghese,
  • Prometeusz skowany (1623) – Amsterdam, Rijksmuseum,
  • Stręczycielka (1622) – Boston, Isabella Stewart Gardner Museum,
  • Tytus (1622) – Berlin, Zamek Gruenewald,
  • Złożenie do grobu (1617) – Rzym, San Pietro in Montorio.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
  • Samuel Rodary, Caravaggioniści holenderscy, Wrocław: Eaglemoss Polska, 2001 (Wielcy Malarze ; nr 157).