Distance measuring equipment

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Distance Measuring Equipment)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stacja naziemna D-VOR/DME w Pekinie

Distance Measuring Equipment (DME) – radiowa pomoc nawigacyjna. Znalazła ona szerokie zastosowanie w lotnictwie cywilnym. DME służy do pomiaru fizycznej odległości (długości wektora położenia) pomiędzy samolotem a stacją naziemną. Należy pamiętać, że nie jest to odległość wynikająca z mapy, będącej składową x (rzutem poziomym) wektora położenia, gdyż samolot znajduje się przeważnie na pewnej wysokości. Tak więc np. będąc na wysokości 10 km pionowo nad radiolatarnią systemu DME, pilot zobaczy, że znajduje się w odległości 10 km od stacji, a nie 0 km, jak wynikałoby z mapy.

DME jest systemem impulsowym. Stacja naziemna odbiera sygnały (zapytania) wysłane z samolotu i odpowiada na nie, wprowadzając stałe opóźnienie 50 mikrosekund. Dzięki temu stałemu opóźnieniu, niezależnemu od stacji naziemnej, odbiornik pokładowy jest w stanie określić czas przebiegu sygnału w obie strony i wyznaczyć odległość. Wobec faktu, że zapytania wysyłane przez każdy nadajnik DME są identyczne (dwa impulsy o ściśle określonym czasie trwania i w stałej odległości od siebie), musi istnieć system, który pozwoli odbiornikowi DME w samolocie rozpoznać odpowiedzi stacji naziemnej skierowane właśnie do niego, a nie będących w pobliżu innych samolotów. Realizowane jest to przez zróżnicowanie częstości (odległości czasowej) wysyłania zapytań dla każdego nadajnika DME. Zainstalowany na pokładzie nadajnik wysyła zapytania pseudolosowo, tzn. ma własną, unikalną względem innych nadajników, charakterystykę częstości wysyłania zapytań. Porównanie zapytań i odpowiedzi pozwala na identyfikację samolotu.

Częstotliwości zapytań z samolotów obejmują pasmo 1025-1150 MHz, radiolatarnie DME wysyłają odpowiedzi w paśmie 960-1215 MHz. Różnica między częstotliwością zapytania i odpowiedzi wynosi zawsze 63 MHz.

Przeważnie jedna stacja naziemna jest w stanie obsłużyć do 100 samolotów jednocześnie.

Podobnym systemem o przeznaczeniu wojskowym jest TACAN. Jest on kompatybilny z DME, ale dodatkowo umożliwia określenie kierunku (azymutu) radiolatarni.

Wybór i identyfikacja radiolatarni[edytuj | edytuj kod]

W większości przypadków radiolatarnie DME są umieszczane wspólnie z nadajnikami systemu VOR, tworząc stacje VORDME. Częstotliwość pracy radiolatarni DME takiej stacji jest powiązana z częstotliwością pracy nadajnika VOR. Z tego powodu przyjętą metodą wyboru radiolatarni, do której odległość chcemy mierzyć, jest wybór częstotliwości pracy stacji VOR. Przeliczenie częstotliwości VOR na częstotliwość nadawczą i odbiorczą radiolatarni DME jest realizowane automatycznie przez awionikę samolotu. W celu umożliwienia jednoznacznej identyfikacji radiolatarni DME przez pilota, każda radiolatarnia ma przydzielony stały identyfikator, zwykle złożony z trzech liter i opisany na mapach nawigacyjnych. Radiolatarnia transmituje ten identyfikator co 30 sekund kodem Morse'a. Urządzenie DME w samolocie posiada wyjście akustyczne umożliwiające odsłuchanie nadawanego identyfikatora.

Rodzaje i zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

System DME/N (Narrow)[edytuj | edytuj kod]

Stacje naziemne systemu DME/N używane są do nawigacji podczas przelotów (en-route). Praktyczny zasięg stacji naziemnej wynosi 200 mil morskich. Do podejść nieprecyzyjnych (non-precision aproach) przeznaczone są stacje DME/N umieszczane na lotniskach, o mniejszym zasięgu - 25 mil morskich. Stacje te podają odległość do progu pasa startowego.

System DME-P (Precision)[edytuj | edytuj kod]

System przeznaczony do wsparcia systemu lądowania MLS, mającego być następcą systemu ILS. W związku z rozpowszechnianiem się wykorzystania nawigacji satelitarnej w lotnictwie, system ten jest obecnie wycofywany.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Annex 10 to the Convention on International Civil Aviation, Aeronautical Telecommunication, Vol. 1, Radio Navigation Aids, 6th Ed., ICAO, July 2006

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]