Dla Elizy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Początek "Dla Elizy"
Elisabeth Röckel, 1814 – Düsseldorf, Goethe-Museum, Anton-und-Katharina-Kippenberg-Stiftung

"Dla Elizy" (niem. "Für Elise") to popularny tytuł Bagateli a-moll WoO 59, jednej z najbardziej znanych w literaturze muzycznej miniatur fortepianowych, którą skomponował Ludwig van Beethoven. Utwór powstał ok. 1810 roku.

Pochodzenie tytułu[edytuj | edytuj kod]

Biografowie Beethovena nie są zgodni co do tego, kim była tytułowa Eliza.

Według jednej z teorii, oryginalny tytuł brzmiał "Für Therese", jako że adresatką utworu miała być znajoma kompozytora i córka jednego z lekarzy wiedeńskich, Therese Malfatti. W 1810 r. kompozytor oświadczył się jej, ona zaś oświadczyny odrzuciła, a w roku 1816 została żoną szlachcica i urzędnika Wilhelma von Droßdika.

Inna wersja mówi, że Eliza była słynną "Nieśmiertelną Ukochaną", do której Beethoven napisał swój słynny list (zob. List do Nieśmiertelnej Ukochanej), a której tożsamości biografom nigdy nie udało się ustalić.

Kiedy kompozycję opublikowano w 1865 r., jej odkrywca Ludwig Nohl nadał jej tytuł "Dla Elizy", pod którym znana jest do dziś.

Według innej teorii Elizą była sopranistka Elisabeth Röckel.

Struktura utworu[edytuj | edytuj kod]

(audio)

Bagatelle in A minor ("Für Elise")

Utwór o budowie ABACA utrzymany jest w metrum 3/8. Popularny motyw melodyczny, grany przez prawą rękę na tle rozłożonych akordów lewej ręki, oparty jest początkowo jedynie na dwóch funkcjach harmonicznych: a i E (będącymi w utworze funkcją toniki i dominanty). "Odpowiedź" ma wychylenie do trybu durowego: C, G, aby znów przejść w a i E. Część B jest żywsza, w tonacji F-dur, z drobnymi pochodami sekundowymi. Część C jest z kolei mroczniejsza, niespokojna; charakteryzują ją crescenda, ostinatowy motyw w lewej ręce i ekstensywne użycie pedału zgłaśniającego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]