Dobra (powiat łobeski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w powiecie łobeskim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Dobra
Herb
Herb Dobrej (powiat łobeski)
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat łobeski
Gmina Dobra
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie przed 1331
Burmistrz Piotr Remigiusz Hebda
Powierzchnia 2,37 km²
Wysokość 72-92[1] m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

2305
972,6 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 91
Kod pocztowy 72-210
Tablice rejestracyjne ZLO
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Dobra
Dobra
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dobra
Dobra
Ziemia 53°35′08″N 15°18′25″E/53,585556 15,306944
TERC
(TERYT)
4324318014
SIMC 0978852
Urząd miejski
Rynek 1
72-210 Dobra
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Dobra w Wikisłowniku
Strona internetowa

Dobra (Dobra koło Nowogardu[2], niem. Daber) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, siedziba władz gminy Dobra. Położone w pasie Pojezierza Zachodniopomorskiego, nad strugą Dobrzenicą.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 2305 mieszkańców[3].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Dobra

Miasto leży na pograniczu Wysoczyzny Łobeskiej i Pojezierza Ińskiego, czyli w pasie Pojezierza Zachodniopomorskiego.

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 2,37 km²[4].

Dobra jest położona przy drodze wojewódzkiej nr 144 i nr 146, między Chociwlem na południu (14 km) i Nowogardem na północy (17 km).

W granicach administracyjnych miasta znajduje się jezioro Tuczno, w południowo-zachodniej części miasta. W Dobrej ma źródło struga Dobrzenica, która przepływa przez miasto i biegnie w kierunku północnym.

W latach 1946–1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego. Do 2001 roku w powiecie goleniowskim, a obecnie w powiecie łobeskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prawa miejskie sprzed 1331 roku, pierwsza wzmianka o „civitas” w bulli papieskiej. W XIV w. Dobra i okolice jako lenno stały się na 470 lat własnością rodu von Dewiz. W roku 1647 na skutek epidemii dżumy liczba mieszkańców Dobrej zmniejszyła się z ponad 600 do 48 osób. Przez Dobrą przechodziły dwie linie Stargardzkiej i Reskiej Kolei Wąskotorowej. Pierwsza z nich ze Stargardu została wybudowana w maju 1895 r., a zamknięta w 2001 r. Druga linia kolei biegała z Dobrej do Łobza, należała ona do Reskiej Kolej Wąskotorowej i została uruchomiona w lipcu 1896 r. Połączenie to funkcjonowało nieprzerwanie do roku 1991[5].

W 1946 roku zmieniono urzędowo niemiecką nazwę miasta – Daber, na polską nazwę – Dobra[6].

W 2007 roku miasto powiększono o 4,38 ha[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Ruiny zamku von Dewitzów
Kościół pw. św. Klary
Dom ryglowy z restauracją „Taber”

Cały obszar Starego Miasta Dobrej został wpisany do rejestru zabytków[8]. Lista zabytków w mieście:

  • ruiny zamku von Dewitzów – budowla z XIII w. (budowana w latach ok. 1287–1295). W roku 1308 zniszczony przez Brandenburczyków. W 1338 zamek znalazł się w rękach Ulryka I von Dewitza, który otrzymał go wraz z ziemią doberską przekazaną w lenno przez księcia Warcisława IV. Rodzina von Dewitzów władała zamkiem do 1808 roku. Rozbudowywany przez 530 lat zamek stał się najsilniejszą i najobszerniejszą fortecą Księstwa Pomorskiego. W roku 1538 Jobst I von Dewitz ukończył renowację zamku. Zburzono część pierwotnej budowli, a w jej miejsce wzniesiono dwa budynki – północny (Stary Dom) i południowy (Nowy Dom). W okresie świetności zamek posiadał 13 pokoi, dwie duże sale oraz dwie reprezentacyjne „złote komnaty”, po jednej w obu skrzydłach. Po wojnie trzydziestoletniej północna część zamku została rozdzielona pomiędzy spadkobierców i zaczęła popadać w ruinę. Po okresie napoleońskim południowa część zamku została wysadzona w celu pozyskania materiału budulcowego. W roku 1846 ruiny i majątek von Dewitzów wykupił Karol Juliusz Luepcke. W roku 1862 rozpoczął konserwację obiektu, którą ukończył w latach 1905–1906 generał Henryk von Diest.
  • kościół św. Klary – „według K. Kality-Skwirzyńskiej, budowany był w trzech etapach. W pierwszej połowie XV wieku wzniesiono prezbiterium i zakrystię. W drugim etapie – od końca XV do początku XVI wieku – wybudowano korpus nawowy, kaplicę z lożą kolatorską i kaplicę NMP. Sklepienia założono dopiero po wielkim pożarze w 1539 r. Najmłodszym elementem jest dzwonnica wybudowana w końcu XIX wieku.”[9]
  • budynek mieszkalny przy ul. Kościuszki 3
  • Pensjonat „Taber” (ul. Kościuszki 4) – najstarszy budynek mieszkalny wybudowany na przełomie XVII i XVIII wieku. Obecnie pełni funkcję pensjonatu, wcześniej urzędu stanu cywilnego.
  • dom przy ul. Bohaterów Westerplatte 25
  • stacja kolei wąskotorowej
  • park dworski

Kultura i oświata[edytuj | edytuj kod]

Ruiny zamku podczas Jarmarku Doberskiego 2007

W lipcu na Rynku ma miejsce dwudniowy Jarmark Doberski, będący imprezą o charakterze rodzinnym. Impreza odbywa się od 1999 roku i nawiązuje do średniowiecznych jarmarków w Dobrej. Towarzyszy mu inscenizacja bitwy o zamek i biesiady rycerskiej, konkurs w jedzeniu Kiełbasy Doberskiej, turnieje rycerskie, biegi uliczne, rowerowe wyścigi przełajowe Szlakiem Olbrzymów, warsztaty taneczne. Program imprezy jest kierowany zarówno dla dorosłych dzieci i młodzieży. W czasie jarmarku odbywają się występy sceniczne, gry i zabawy, warsztaty garncarskie, przejażdżki konne[10].

Od 2006 roku na przełomie stycznia i lutego organizowany jest Rycerski Zjazd Zimowy, na który przybywają bractwa rycerskie goszczące latem w czasie Jarmarku Doberskiego.

W mieście znajduje się szkoła podstawowa oraz Gimnazjum im. Unii Europejskiej.

Sport[edytuj | edytuj kod]

MG LKS Sarmata Dobra

W mieście istnieje działa Miejsko-Gminny Ludowy Klub Sportowy „Sarmata” Dobra. Obecnie występuje on w IV lidze zachodniopomorskiej. Klub został założony w 1946 roku i ma barwy klubowe czerwony, biały i czarny[11]. Miasto posiada stadion piłkarski przy ulicach Sportowej i Wojska Polskiego o wymiarach płyty głównej 105 × 64 m i trybunach z 400 miejscami siedzącymi[12]. Przy stadionie znajduje się także boisko boczne.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Struktura demograficzna mieszkańców Dobrej wg danych z 31 grudnia 2008[13]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 2320 100 1211 52,2 1109 47,8
Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) 513 22,11 252 10,86 261 11,25
Wiek produkcyjny (18–65 lat) 1444 62,24 685 29,53 759 32,72
Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) 363 15,65 274 11,81 89 3,84

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście krzyżuje się droga wojewódzka nr 146 z drogą wojewódzką nr 144, która łączy Chociwel i Nowogard.

Miasto posiada nieczynną stację kolei wąskotorowej Dobra Nowogardzkie. Do 2001 roku łączyła kolej miasto ze Stargardem Szczecińskim. Stargardzka Kolej Wąskotorowa została zbudowana w 1895 r. i do 1991 roku linia prowadziła dalej z Dobrej do Reska i do Łobza.

W latach 1902–1945 istniała także normalnotorowa linia kolejowa do Nowogardu.

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. W Radzie Miejskiej w Dobrej zasiada 15 radnych[14]. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest urząd miejski przy Rynku.

Burmistrzowie Dobrej:

  • Barbara Ewa Wilczek (od 2002 do 2014)
  • Piotr Remigiusz Hebda (od 2014)

Mieszkańcy Dobrej wybierają radnych do sejmiku województwa w okręgu II. Parlamentarzystów wybierają parlamentarzystów z okręgu wyborczego Szczecin, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Mapa wysokości i głębokości [1]
  2. Dla odróżnienia od Dobrej Szczecińskiej.
  3. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2009 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-08-20. ISSN 1505-5507.
  5. historia Dobrej [2]
  6. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262, s. 2).
  7. (§ 3.5) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 lipca 2006 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 137, poz. 972).
  8. Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie, nr rej. 81.
  9. Miler, Zbigniew: „Dobra i okolice”, Wydawnictwo Grapus, Szczecin 1998, ISBN 83-908059-5-2, s. 43.
  10. Program. Biuro Jarmarku Doberskiego. [dostęp 2010-01-08].
  11. Sebastian Czapiewski, Mateusz Marszalec: Barwy klubowe. W: MG LKS Sarmata Dobra [on-line]. [dostęp 2010-10-15].
  12. Stadion. W: Strona klubu SarmataDobra.com [on-line]. [dostęp 2010-10-15].
  13. Dane dla jednostki podziału terytorialnego. W: Bank Danych Regionalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny.
  14. Rada Miejska w Dobrej. Państwowa Komisja Wyborcza, 2006. [dostęp 2009-09-30].