Dochód realny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Dochód realny[edytuj | edytuj kod]

Dochód realny - dochód nominalny skorygowany o poziom inflacji. Od wysokości dochodu realnego zależy siła nabywcza konsumenta, czyli ilość dóbr i usług, które może on nabyć na dochód nominalny. Wzrostowi dochodu nominalnego może towarzyszyć obniżenie dochodu realnego. Opisana sytuacja ma miejsce, gdy ceny dóbr i usług rosną szybciej niż płace, czyli dochody pieniężne.

Obliczanie dochodu realnego[edytuj | edytuj kod]

Aby obliczyć dochód realny, trzeba podzielić wskaźnik dochodu nominalnego przez wskaźnik cen. Obliczaniu zmian dochodu realnego towarzyszy badanie dynamiki dóbr i usług konsumpcyjnych.

Dochód realny oblicza się przy użyciu wzoru:

Dr = Dn/Ic

gdzie:

Dr - dochód realny

Dn - dochód nominalny

Ic - indeks (wskaźnik) cen


Indeks (wskaźnik) cen[edytuj | edytuj kod]

Indeks cen - statystyczny wskaźnik ilościowego opisu dynamiki cen w okresie badanym w porównaniu z okresem podstawowym.

Rodzaje wskaźników cen[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się następujące rodzaje wskaźników cen:

  • Wskaźniki cen jednopodstawowe - charakteryzują się jednym, niezmiennym okresem podstawowym dla wszystkich okresów, dla których są obliczone.
  • Wskaźniki cen łańcuchowe - ceny w okresie badanym odnoszone są do cen okresu bazowego, którym jest okres poprzedni.
  • Indywidualne (cząstkowe) wskaźniki cen - określone jako stosunek poziomów cen (lub średnich cen) w dwóch okresach dla danego towaru lub danej usługi.
  • Agregatowe (zespołowe) wskaźniki cen - stosowane są do badania dynamiki cen towarów i usług i opierają się na metodzie standaryzacji współczynników ilościowych tzn. wykorzystując wspólny dla obydwu porównywanych okresów system wag (koszyk). Zależnie od wyboru okresu, z którego przyjmuje się koszyk, rozróżnia się indeks Paaschego (koszyk z okresu badanego) lub indeks Laspeyres'a (koszyk z okresu podstawowego).

Indeks cen Paaschego i indeks cen Laspeyresa W zależności od różnic pomiędzy strukturami koszyków w okresie badanym i podstawowym, różnice pomiędzy wynikami obliczeń wskaźników według indeksu Paaschego i Laspeyres'a mogą być większe lub mniejsze. Nie ma obiektywnych przesłanek, które uzasadniałyby uznanie jednego z dwóch indeksów za bardziej poprawny. Każdy z nich daje odpowiedź na inne pytania badawcze.


Wskaźnik cen według indeksu Paaschego wyrażony jest wzorem:

IP = suma qn pn/ suma qn po x 100


natomiast wskaźnik cen według indeksu Laspeyres'a - wzorem:

IL = suma qo pn / suma qo po x 100

gdzie:

qn - ilość w okresie badanym qo - ilość w okresie podstawowym pn - ceny w okresie badanym po - ceny w okresie podstawowym


Mierzenie zmian dochodu realnego[edytuj | edytuj kod]

Zmiany dochodu konsumenta mówią dużo o sytuacji ekonomicznej społeczeństwa, w którym on żyje. Szczególnie istotne są zmiany dochodu realnego, które pozwalają badać rzeczywistą siłę nabywczą, a nie jej wielkość zafałszowaną wpływem zmian cen. Trudno mówić o rosnącej sile nabywczej jednostki, której dochód podwoił się przy potrojeniu wysokości cen.


Kompensacyjna i ekwiwaletna zmiana dochodu realnego


Kompensacyjna zmiana dochodu - określa zmianę dochodu do nowej ceny, by siła nabywcza (dochód realny) nie uległa zmianie. Drugi sposób mierzenia dochodu realnego i jego zmian wymaga obliczenia zmiany dochodu wywołującej efekt porównywalny ze skutkiem zmiany ceny. Posługujemy się tu koncepcją ekwiwaletnej zmiany dochodu. Zapewnia ona konsumentowi poziom dochodu realnego równoważny temu, który osiągnąłby wskutek zmiany ceny. Zmiana ekwiwalentna zastępuje rewizję ceny. Natomiast zmiana kompensacyjna następuje po niej, eliminując jej wpływ na poziom dobrobytu konsumenta. Zmiany kompensacyjne i dochodowe są ważnym instrumentem mierzenia zmian siły nabywczej grup społecznych w różnych sytuacjach ekonomicznych. Pozwalają np. przeprowadzić indeksację emerytur. Pomagają oszacować optymalną wysokość subwencji. Pozwalają ocenić skutki zastosowania różnych rodzajów podatków.


Słowniczek pojęć[edytuj | edytuj kod]

wielkości realne - wielkości obliczone w taki sposób, aby wyeliminować wpływ zmian cen, czyli wielkości obliczane przy cenach stałych

wielkości nominalne- wielkości obliczane w cenach bieżących, czyli cenach z kolejnych momentów pewnego okresu

dochód nominalny - suma otrzymywanych pieniędzy

dochód realny- to ilość towarów i usług, które za te pieniądze można nabyć

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Czarny E., Mikroekonomia, PWE, Warszawa 2006 Mała Encyklopedia Ekonomiczna, PWE, Warszawa 1974 Słownik Terminów Statystycznych, PWE, Warszawa 1975