Dolędzin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dolędzin
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat raciborski
Gmina Rudnik
Sołectwo Modzurów
Liczba ludności (2008) 15[1]
Strefa numeracyjna (+48) 032
Kod pocztowy 47-411 (Rudnik)
Tablice rejestracyjne SRC
SIMC 0220807
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Dolędzin
Dolędzin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dolędzin
Dolędzin
Ziemia 50°10′16″N 18°08′05″E/50,171111 18,134722Na mapach: 50°10′16″N 18°08′05″E/50,171111 18,134722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Dolędzin w Wikisłowniku

Dolędzin (niem. Dollendzin[2]) – osada w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik.

Dolędzin jest położony w północno-zachodniej części gminy. Posiada powierzchnię 3,55 km²[3] oraz kilkunastu mieszkańców[3]. Administracyjnie osada jest częścią sołectwa Modzurów[3].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Dolędzin leży w Kotlinie Raciborskiej, w południowo-zachodniej części województwa śląskiego, niedaleko rzeki Odry[4]. Osada położona jest na pagórkowatym terenie na lewym brzegu Odry[5].

Pod względem administracyjnym osada należy do gminy Rudnik, powiatu raciborskiego i województwa śląskiego. Osada znajduje się w północno-zachodniej części gminy.

Osada graniczy od północnego zachodu z Grzędzinem oraz Łańcem (powiat kędzierzyńsko-kozielski). Od wschodu Dolędzin graniczy z Ponięcicami, a od zachodu z Jastrzębiem. Osada graniczy także południa z Modzurowem, a od południowego wschodu z Szonowicami.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Dolędzin otoczony są od północy-wschodu do południowego wschodu lasem, natomiast od północy, zachodu i południa rozciągają się pola uprawne.

Warunki klimatyczne[edytuj | edytuj kod]

W osadzie Dolędzin klimat jest łagodny poprzez sąsiedztwo z rzeką Odrą, kompleksy leśne województwa opolskiego położone od zachodu, a także poprzez położenie gminy Rudnik przy wylocie Bramy Morawskiej, z której napływają masy wilgotnego i ciepłego powietrza[1][4][5]. Średnia roczna temperatura waha się między 7 °C a 8 °C. W lipcu, który jest najcieplejszym miesiącem temperatura waha się między 17 °C a 18 °C, a w najzimniejszym – styczniu waha się między - 2 °C a - 3 °C. Czas trwania okresu wegetacyjnego wynosi od ok. 210 do 230 dni, a przymrozki trwają od 60 do 100 dni w ciągu roku, pokrywa śnieżna natomiast zalega od 60 do 90 dni. Opad śródroczny oscyluje wokół 600–900 mm[1][4]. Wiatry są przeważnie słabe[5], ok. 42% wieje z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego przynosząc ciepłe masy powietrza z Europy Zachodniej i basenu Morza Śródziemnego. Średnia prędkość wiatru w ciągu roku wynosi ok. 2,2 m/s[1][4].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według jednej z teorii nazwa osady pochodzi od wyrazu lędo, który oznacza ziemię słabo uprawianą i wysychającą[3]. Z kolei według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa miejscowości pochodzi od polskiej nazwy określającej "dolinę"[6]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako starszą od niemieckiej wymienia on nazwę w polskiej formie - Doledzin podając jej znaczenie "Thaldorf" czyli po polsku "Wieś leżącą w dolinie"[6]. Niemcy zgermanizowali nazwę na Dollendzin w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie[6].

Ze względu na polskie pochodzenie nazistowska administracja III Rzeszy w 1936 r. w miejsce zgermanizowanej nazwy Dollendzin wprowadziła nową, całkowicie niemiecką Ludwigstal O.S..

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od 1747 r. w posiadaniu rodziny von Wrochem. W 1870 r. po śmierci Ludwika von Wrochema majątek odziedziczył jego siostrzeniec (późniejszy generał-major) Karol von Gelhorn. W tym samym roku otrzymał zgodę na połączenie nazwisk (odtąd von Wrochem-Gelhorn), a w 1878 r. herbów swoich rodziców. Zmarł w 1945 r. W 1892 r. staraniem rodziny von Schimonsky został wzniesiony w Czerwięcicach pałac[3]. Niemieccy archeologowie w okresie międzywojennym i polscy archeologowie w 1967 roku natrafili w miejscowości na pozostałości osady z XIXIII wieku oraz XIVXV wieku[3].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Do Dolędzina prowadzi jedna droga powiatowa z Modzurowa o długości 3,4 km, która wiedzie do Grzędzina położonego w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim. Oprócz drogi powiatowej do drogi krajowej nr 45 wiedzie jedna droga gminna

Znajdują się tu dwa przystanki autobusowe. Miejscowość łączy z Raciborzem i Rudnikiem jeden kurs autobusy[7].

Najbliższe stacje kolejowe to: Racibórz (11 km), Racibórz Markowice (12 km) oraz Nędza (13 km).

Infrastruktura i Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W Dolędzinie nie ma remizy Ochotniczej Straży Pożarnej ani żadnej placówki oświatowej. Najbliższy ośrodek zdrowia znajduje się w Rudniku oraz Łubowicach, a w Szonowicach jest oprócz tego punkt lekarski. Punkty apteczne mieszczą się w Rudniku oraz Łubowicach. Najbliższy urząd pocztowy znajduje się w Rudniku (kod 47-411), a ponadto w Łubowicach jest agencja pocztowa[1].

Osada korzysta z ujęcia wody podziemnej zlokalizowanej pod Rudnikiem, a obsługiwanej przez Zakład Wodociągów i Usług Komunalnych w Rudniku. Dolędzin nie posiada sieci kanalizacyjnej. Osada związana jest z telefoniczną strefą numeracyjną Raciborza (32). Dolędzin nie jest objęty siecią gazu rozdzielczego, a braki z tym związane zaspokajane są gazem z butli propan-butan[1].

Kultura i oświata[edytuj | edytuj kod]

W Dolędzinie brak jest remizy Ochotniczej Straży Pożarnej oraz Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców, tzw. DFK, co w znaczny sposób ogranicza życie kulturalne w miejscowości[1].

We wsi nie ma żadnej placówki oświatowej, a uczniowie chodzą do szkół w pobliskich miejscowościach. Najbliższe przedszkola znajdują się w Rudniku oraz Gamowie, a szkoły podstawowe w Szonowicach oraz Rudniku. Natomiast najbliżej położone szkoły gimnazjalne są w Rudniku oraz Szonowicach, a szkoły ponadgimnazjalne w Kuźni Raciborskiej oraz Raciborzu.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Dolędzin należy do parafii Trójcy Świętej w Modzurowie, która należy do dekanatu Łany w diecezji opolskiej[8].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Urząd Gminy Rudnik: Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Rudnik na lata 2004-2006 (pol.). [dostęp 29 września 2008].
  2. Dolędzin w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Anna Bindacz: Gmina Rudnik – kraina pałaców i zieleni. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Wydawnicza WAW Grzegorz Wawoczny, 2005, s. 7. ISBN 83-89802-09-0.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Urząd Gminy Rudnik: Położenie geograficzne - Gmina Rudnik (pol.). [dostęp 30 września 2008].
  5. 5,0 5,1 5,2 Anna Bindacz: Gmina Rudnik – kraina pałaców i zieleni. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Wydawnicza WAW Grzegorz Wawoczny, 2005, s. 4. ISBN 83-89802-09-0.
  6. 6,0 6,1 6,2 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 30.
  7. Krajowa Izba Gospodarcza Transportu Krajowego i Specycji: Rozkład jazdy (pol.). [dostęp 1 stycznia 2010].
  8. Diecezja Opolska: Diecezja Opolska – Parafie (pol.). [dostęp 1 stycznia 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]