Dola (mitologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Dola – w mitologii słowiańskiej personifikacja losu i przeznaczenia, duch opiekuńczy sprawujący pieczę nad domem, dobytkiem i potomstwem, zapewniający szczęście i powodzenie[1]. Była darem bogów, siłą daną przez nich człowiekowi do pokonywania trudności życiowych[2].

Zawiązanie doli następowało w chwili narodzin i towarzyszyła ona człowiekowi aż do śmierci, w znacznym stopniu determinując jego życie i osobowość[2]. Każdy miał swoją indywidualną dolę, chociaż można było dziedziczyć ją po ojcu (przy czym jednak rodzeni bracia mieli różne dole)[3].

Dola była niewidoczna, czasem mogła się jednak objawić pod postacią kobiety lub mężczyzny, a także psa, kota lub myszy[3]. Życzliwość Doli zapewniała powodzenie w życiu. Mogła nawet czuwać nad człowiekiem niedbałym i rozrzutnym, a z drugiej strony rujnować człowieka ostrożnego i zapobiegliwego[3]. Przypuszczalnie obok Doli występował także jej negatywny wariant (pojęcie niedoli)[1]. Przychylność Doli (odwrócenie jej kierunku w przypadku niedoli) można było zapewnić sobie ofiarną wieczerzą[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Andrzej Kempiński: Encyklopedia mitologii ludów indoeuropejskich. Warszawa: Iskry, 2001, s. 114-115. ISBN 83-207-1629-2.
  2. 2,0 2,1 Andrzej Szyjewski: Religia Słowian. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2004, s. 194. ISBN 83-7318-205-5.
  3. 3,0 3,1 3,2 Jerzy Strzelczyk: Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian. Poznań: Rebis, 2007, s. 68. ISBN 978-83-7301-973-7.
  4. Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2006, s. 206-207. ISBN 83-235-0234-X.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]