Dolaryzacja
Dolaryzacja - wprowadzenie jednostki monetarnej np. dolara jako waluty alternatywnej lub zamiast waluty krajowej w celu korzystania z niego jako ze środka płatniczego w obrotach pieniężnych wewnątrz danego państwa. Termin ten tyczy się głównie najbardziej rozpowszechnionych walut świata tzn. dolara amerykańskiego (USD) i euro (EUR), ale również każdej obcej waluty wdrażanej do systemu płatniczego kraju.
Do 1999 dolaryzacja nie była w zasadzie brana pod uwagę, jako że została uznana za niemożliwą do wprowadzenia pod względem politycznym. Zyskała rozgłos po roku 1999, kiedy to kilka krajów rozpatrywało i wprowadziło ją jako prawomocną politykę pieniężną.
Najważniejszymi krajami, który oficjalnie wprowadziły dolaryzację były: Panama (1904), Ekwador (2000) i Salwador (2001). Do lipca 2005 jedynymi walutami używanymi do oficjalnej dolaryzacji były: dolar amerykański, dolar nowozelandzki, nowy lir turecki, rosyjski rubel, frank szwajcarski, dolar australijski i rupia indyjska.
Spis treści |
Formy występowania[edytuj]
- nieoficjalna, bez legalnej zgody (większość krajów Ameryki Łacińskiej i Karaibów, w szczególności: Argentyna, Boliwia, Meksyk, Peru i Ameryka Środkowa; większych krajów byłego Związku Radzieckiego, tj. Armenia, Azerbejdżan, Gruzja, Rosja, Ukraina; pojedyncze inne kraje: Mongolia, Mozambik, Rumunia, Turcja, Wietnam);
- półoficjalna (lub oficjalna w systemach bimonetarnych), kiedy waluta obca występuje jako prawny środek płatniczy, ale jest mniej ważny niż waluta krajowa (USD: Bahamy, Kambodża, Haiti, Laos, Liberia; inne waluty: Bhutan, Bośnia, Lesotho, Namibia);
- oficjalna, gdy państwo zupełnie rezygnuje z używania waluty krajowej na korzyść waluty obcej.
Konsekwencje dolaryzacji[edytuj]
Korzyści[edytuj]
- senioraż (seigniorage), czyli przychód z wypuszczania waluty;
- osiągnięcie większej stabilności finansowej i zaufania na arenie międzynarodowej;
- zmniejszenie się stopy inflacji;
- częste zmniejszenie się kosztów transakcji;
- otwartość na inne kraje.
Koszty[edytuj]
- presja kraju zdolaryzowanego wywierana na kraj, z którego pochodzi waluta, by ten rozwiązywał jego ewentualne problemu ekonomiczne;
- tzw. koszty zmiany cenników (ceny, oprogramowanie komputerowe, kasy dostosowane do wcześniejszej waluty);
- możliwość stracenia elastyczności w polityce monetarnej;
- koszt straty krajowego banku centralnego jako pożyczkodawcy ostatniej instancji.
Lista krajów oficjalnie zdolaryzowanych[edytuj]
Dolar amerykański[edytuj]
- Brytyjskie Wyspy Dziewicze;
- Timor Wschodni;
- Ekwador;
- Salwador;
- Palau;
- Panama;
- Mikronezja;
- Wyspy Marshalla.
Euro[edytuj]
Rubel[edytuj]
Dolar nowozelandzki[edytuj]
Dolar australijski[edytuj]
Dolar i euro w dolaryzacji[edytuj]
Oznaczenia walut:
█ Oficjalna dolaryzacja - dolar amerykański
█ Euro
█ Oficjalna dolaryzacja - euro
