Dolina Białki

Dolina Rybiego Potoku i Dolina Pięciu Stawów Polskich na mapie plastycznej Tatr

Dolina Roztoki

Dolina Białej Wody – fotografia Walerego Eljasza-Radzikowskiego

Dolina Białki – największa z tatrzańskich dolin walnych po północnej stronie gór (druga co do wielkości w całych Tatrach). Cały jej obszar to ok. 75 km², długość głównej gałęzi ok. 13,0 km. Położona jest w Tatrach Wysokich w granicach Polski i Słowacji (po ok. 50% powierzchni). W kierunku południowym rozgałęzia się na liczne, mniejsze doliny o bogatej rzeźbie glacjalnej. Są to:

• w Polsce:
  • Dolina Waksmundzka – objęta ścisłym rezerwatem (niedostępna dla turystów)
  • Dolina Roztoki i Dolina Pięciu Stawów Polskich – dwa piętra doliny rozdzielone progiem tzw. ściany stawiarskiej
  • Dolina Rybiego Potoku
• na Słowacji:
  • Dolina Białej Wody (słow. Bielovodská dolina) wraz z jej licznymi rozgałęzieniami.

Najdłuższa (główna gałąź) przebiega od Łysej Polany do podnóży Gerlacha (Gerlachovský štít). Nazwą Dolina Białki obejmuje się najczęściej jej odcinek od Łysej Polany do rozgałęzienia na Doliną Rybiego Potoku i Dolinę Białej Wody.

Z Doliną Białej Wody sąsiadują: Dolina Suchej Wody od zachodu i Dolina Jaworowa (Javorová dolina) od wschodu, od strony południowej dolina opiera się o główną grań Tatr na odcinku pomiędzy Małym Jaworowym Szczytem (Malý Javorový štít) a Świnicą. W kierunku północnym, od Łysej Polany dolina biegnie pomiędzy Podhalem a Spiszem, wzdłuż Białki aż do jego ujścia do Dunajca. (Białka powstaje z połączenia dwóch potoków: Rybiego Potoku i Białej Wody).

W Dolinie Białki zachowały się skupiska lasów reglowych z partiami naturalnych, pierwotnych drzewostanów limbowych. Znajdują się w niej ostoje jeleni, niedźwiedzi i kozic. Zbudowana jest w ok. 75% z granitów, pozostała jej część to skały osadowe.

W dolinie, na polanie Stara Roztoka zbudowano w 1876 schronisko im. Wincentego Pola.

W wylocie Doliny Białki znajduje się drogowe przejście graniczne na Łysej Polanie. Granica państwa przebiega wzdłuż potoku, a dalej na południe granią Żabiego do Rysów. Przez Dolinę przebiega szosa – Droga Oswalda Balzera.

Szlaki turystyczne

– czerwony z Toporowej Cyrhli przez Psią Trawkę, Rówień Waksmundzką i dalej wzdłuż szosy nad Morskie Oko.

• Czas przejścia z Równi Waksmundzkiej do Wodogrzmotów Mickiewicza: 1:15 h, z powrotem 1:35 h
• Czas przejścia od Wodogrzmotów do Morskiego Oka: 1:30 h, ↓ 1:15 h

– szosą z parkingu na Palenicy Białczańskiej do Wodogrzmotów, przed którymi łączy się ze szlakiem czerwonym. Czas przejścia do Wodogrzmotów: 50 min, ↓ 40 min

– zielony ze schroniska na polanie Stara Roztoka do Doliny Roztoki, a dalej do Doliny Pięciu Stawów.

• Czas przejścia ze schroniska do Wodogrzmotów Mickiewicza: 15 min, z powrotem 10 min
• Czas przejścia znad Wodogrzmotów do Doliny Pięciu Stawów: 2:05 h, ↓ 1:30 h

– szlak niebieski z Palenicy Białczańskiej na Rusinową Polanę i do Zazadniej. Czas przejścia z Palenicy na Rusinową Polanę: 40 min, z powrotem 30 min

– słowacki szlak niebieski z Łysej Polany dnem Doliny Białki, a następnie jej wschodnim odgałęzieniem – Doliną Białej Wody – na Rohatkę: 5:25 h, ↓ 4:15 h