Dolina Małej Łąki
Dolina Małej Łąki – dolina w Tatrach, o długości 5,4 km i powierzchni ok. 5,7 km². Jest najmniejszą z walnych dolin tatrzańskich i jedyną, która w całości została wyżłobiona w skałach osadowych. Dolina opiera się o główną grań Czerwonych Wierchów. Ze wschodu zamknięta jest grzbietem Kopy Kondrackiej i Giewontu oraz reglami Grzybowca i Łysanek. Od strony zachodniej jej zbocza tworzy Czerwony Grzbiet Małołączniaka, Wielka Turnia, Skoruśniak i Hruby Regiel. Największe ze żlebów przecinających jej zbocza to: Dolinka pod Grzybowiec, Głazisty Żleb, Zagon, Uwięziony Żleb, Gmiński Żleb.
Dolna, północna część doliny nie została przekształcona przez lodowiec i ma postać głębokiego wciosu o przekroju V-kształtnym. Jej dnem spływa Małołącki Potok. Część środkowa i górna zaś charakteryzują się profilem U-kształtnym, właściwym dla dolin polodowcowych. Ma dobrze wykształcony trzypiętrowy system kotłów lodowcowych. Najwyższe piętra tych kotłów to Wyżnia Świstówka Małołącka i Niżnia Świstówka Małołącka pomiędzy ścianami Wielkiej Turni i Mnichowych Turni nazywanych Dziadkiem i Babką. W środkowej i górnej części doliny brak spływu powierzchniowego, co powoduje, że panuje tutaj cisza. W rejonie górnego zamknięcia doliny znajduje się najgłębsza i najdłuższa jaskinia Polski – Jaskinia Wielka Śnieżna.
Centralną częścią Doliny Małej Łąki jest Wielka Polana Małołącka, przez którą przebiegają szlaki turystyczne. Wielka, świetlista polana, zamknięta od południa łańcuchem gór, z imponującym urwiskiem Wielkiej Turni, jest zwykle miejscem dłuższego postoju turystów. Powstała ona na miejscu istniejącego tu niegdyś jeziora polodowcowego, które wypełniło zagłębienie spowodowane przez morenę czołową. Jezioro z czasem zostało zasypane przez stożki napływowe. Miąższość osadów dennych jest oceniana na 65 m. Północną część doliny pokrywają lasy dolnoreglowe, środkowa część jest porośnięta świerkami oraz łąkami – jest to roślinność regla górnego. Południowa część doliny porośnięta jest przeważnie kosodrzewiną. W dolinie znajduje się najliczniejsze w polskich Tatrach stanowisko bardzo u nas rzadkiego gatunku rośliny górskiej – zarzyczki górskiej.
Dolina Małej Łąki była zwiedzana i podziwiana przez wielu turystów od dawna. Maria Steczkowska tak opisywała widok z Wielkiej Polany: "Jakoż wkrótce widok tak czarujący a niespodziany uderza oczy, że przez chwilę stoimy jakby w odurzeniu, nie mogąc pojąć, czy to, na co patrzymy jest tylko sennym złudzeniem, czy też rzeczywiście na łonie ciemnych lasów i skalistych turni wykwita jakby kwiat nadobny rozkoszna polana...".
Dawniej dolina była jednym z terenów pasterskich w Tatrach, wchodziła w skład Hali Mała Łąka. Gleba jest tutaj żyzna, jak na warunki tatrzańskie, a trawa bujna. Stały na niej niegdyś szałasy. Po zniesieniu wypasu następuje stopniowe zarastanie kosodrzewiną i lasem wielu bezleśnych przedtem obszarów doliny. Jeszcze tylko Wielka Polana zachowuje swój bezleśny charakter, ale i ona zmniejsza stopniowo swoją powierzchnię, opanowywana przez świerki posuwające się od krawędzi lasu.
Ciekawa flora. M.in. stwierdzono tutaj występowanie takich rzadkich w Polsce gatunków roślin, jak: ostrołódka polna, przymiotno alpejskie, sit trójłuskowy, sosna drzewokosa, starzec pomarańczowy, szarota Hoppego, tojad Kotuli, zarzyczka górska, gnidosz Hacqueta, skalnica zwisła, złoć mała[1].
[edytuj] Szlaki turystyczne
Czasy przejścia podane na podstawie mapy[2].
– czarno znakowana Ścieżka nad Reglami z Polany Strążyskiej przez Przełęcz w Grzybowcu na Wielką Polanę Małołącką. Dalej prowadzi poprzez Przysłop Miętusi, Dolinę Miętusią i Zahradziska do Doliny Kościeliskiej.
- Czas przejścia z Polany Strążyskiej na Polanę Małołącką: 1:10 h, z powrotem 1:05 h
- Czas przejścia z Polany Małołąckiej do Doliny Kościeliskiej: 55 min, z powrotem 1:05 h
– żółty przez całą długość doliny z Gronika przez Wielką Polanę Małołącką, Głazisty Żleb i Kondracką Przełęcz na Kopę Kondracką.
- Czas przejścia z Gronika na Polanę Małołącką: 55 min, ↓ 45 min
- Czas przejścia z Polany Małołąckiej na Kopę Kondracką: 2:35 h, ↓ 1:50 h
– niebieski biegnący początkowo razem z żółtym, odłączający się 20 min poniżej jego skrzyżowania ze Ścieżką nad Reglami i biegnący przez Przysłop Miętusi i zbocza Skoruśniaka na Małołączniak. Czas przejścia z Gronika na Przysłop Miętusi: 1 h, ↓ 45 min
Przypisy
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
- ↑ Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.
[edytuj] Bibliografia
- Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
- Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „WiT” S.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
- Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
|
|||||
