Dom Włoski w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kamienica Montelupich
Obiekt zabytkowy nr rej. A-55 z 1974
Kamienica Montelupich
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres Rynek Główny 7
Ukończenie budowy XIV, 1556-1561, XVII, XIX/XX
Kolejni właściciele Sebastian Montelupi
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Kamienica Montelupich
Kamienica Montelupich
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kamienica Montelupich
Kamienica Montelupich
Ziemia 50°03′39″N 19°56′18″E/50,060833 19,938333Na mapach: 50°03′39″N 19°56′18″E/50,060833 19,938333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Dom Włoski w Krakowie, zwany również Włoską Kamienicą lub Kamienicą Montelupichkamienica, znajdująca się przy Rynku Głównym 7 w Krakowie.

Pierwotny dom gotycki znajdujący się w tym miejscu został gruntownie przebudowany w latach 1556-1561 na zlecenie rodziny Montelupich. Jednym z właścicieli kamienicy był Sebastian Montelupi, który na podstawie przywileju z dn. 22 czerwca 1569 r. objął zarząd działającej wówczas w Polsce poczty. Jego dom stał się zatem siedzibą tej instytucji. Głównym klientem poczty Montelupiego był dwór królewski i polska dyplomacja. Początkowo listy i pakunki przewożono na trasie z Krakowa do Wenecji i z powrotem. Gońcy mieli przemierzać tę trasę co 15 dni. Później, gdy uruchomiono połączenie Warszawa - Wilno, ta nowa trasa obsługiwana była co 17 dni. Królowi zapewniono otrzymywanie przesyłek co tydzień (podczas jego pobytu w dowolnym miejscu w Koronie) lub co trzy tygodnie (podczas jego pobytu na Litwie). Za swoje usługi Montelupi otrzymywał rocznie 1300 talarów oraz korzystał z opłat za przesyłki prywatne. Do jego dyspozycji stały ponadto podwody królewskie[1]. Po wymarciu rodu Montelupich kamienica stała się własnością rodziny Cortinich. W 2. połowie XVII wieku przejęło ją Bractwo Włoskie, skupiające Włochów zamieszkałych w Krakowie. Pod koniec XIX wieku kamienicę odrestaurował architekt Władysław Ekielski.

Do obszernej sieni prowadzi manierystyczny portal z łacińską sentencją Te cum habita. Na sklepieniu sieni zachowały się herby pierwszych właścicieli rodziny Montelupich. Z sieni na podwórze prowadzi portal, pochodzący z połowy XVI wieku, przeniesiony tutaj z sąsiedniej kamienicy. Obok portalu z lewej strony obejrzeć można barokową płaskorzeźbę św. Floriana, pochodzącą z XVII w. W podworcu w oficynie mieściła się do 1990 słynąca ze znakomitych wyrobów firma cukiernicza Scherchardta, której właściciel pochodził ze Lwowa, a w Krakowie osiedlił się w 1946.

Pod bramą tej kamienicy odprawiano polskich kurierów pocztowych wyruszających regularnie z listami do Wenecji. Pierwszy kurier wyruszył z tego miejsca w 1569; informuje o tym wydarzeniu tablica pamiątkowa wmurowana tutaj w 400-lecie poczty polskiej w 1969.

Obecnie (2009) dwa piętra kamienicy zajmuje hostel.

Przypisy

  1. Marek Żukow-Karczewski, Dawna poczta na cenzurowanym, "Echo Krakowa", 12 IX 1990 r., nr 177 (13238).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Rożek, Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa, PWN, 1993