Domino

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gry. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Domino
Dominospiel.JPG
Gra w domino
Liczba graczy minimum 2
Czas przygotowania 30-60 sekund
Elementy strategii mała
Losowość duża
Gra w domino

Domino – gra, w której używa się płytek nazywanych kamieniami. Każda płytka podzielona jest na dwa kwadratowe pola z zaznaczonymi oczkami (identycznie jak na kostce do gry). Najpopularniejsza wersja składa się z 28 kamieni: wszystkie kombinacje liczb od 0 (tzw. „mydło”) do 6. Znajduje się na nich po siedem pól: pustych, z jednym oczkiem, z dwoma, trzema, czterema, pięcioma i sześcioma — razem 168 oczek. Wyrabiane są też komplety o innej liczbie oczek, najczęściej 9, 12, 15 lub 18. Kamienie, na których obu polach liczba oczek jest taka sama, to „dublety”.

Historia gry[edytuj | edytuj kod]

Najwcześniejsze formy gry domino rozwinęły się bez wątpienia w Azji z jeszcze dawniejszych różnych gier w kości, tak jak same kamienie są modyfikacją tradycyjnych kości. Najstarsze formy gry domino za pomocą różnych rodzajów kamieni, od bardzo zbliżonych do dzisiejszych aż do niezwykle ozdobnych i zawiłych, znane były od dawna w Chinach pod nazwą „kwat pai” (dosłownie: „tabliczki kościane”)[1]. Przypuszcza się też, że gra mogła być znana starożytnym Grekom i Hebrajczykom. Najstarszy znany komplet domina został odkryty w Egipcie w ruinach Teb. Należał do zbioru przedmiotów umieszczonych w grobowcu Tutanchamona, egipskiego faraona XVIII dynastii, w latach 1333–1323 p.n.e. Zdaniem niektórych badaczy znaleziona gra po prostu bardzo przypomina domino. Częściej przyjmuje się, że domino narodziło się w Chinach w XII wieku, w czasach dynastii Song (960-1279)[2]. Kamienie domina przywiózł do Europy bezpośrednio z Chin i rozpowszechnił znajomość gry pod koniec XIII w. wenecki podróżnik Marco Polo[1]. W Europie gra rozpowszechniła się w XVIII stuleciu.

Rozpoczęcie gry[edytuj | edytuj kod]

W grze biorą udział dwie, trzy lub cztery osoby (dla większej liczby graczy stosuje się zestawy o większej liczbie oczek). Kamienie odwraca się oczkami do spodu i miesza. Następnie losuje się gracza rozpoczynającego - jest nim zwykle gracz, który wyciągnie kamień o największej sumie oczek. Wylosowane kamienie zwracane są do puli po czym wszystkie są ponownie mieszane. Gracze pobierają kamienie poczynając od rozpoczynającego, zgodnie z ruchem wskazówek zegara, po jednym kamieniu lub od razu w odpowiedniej liczbie (zwykle nie więcej niż siedem), nie pokazując ich pozostałym graczom. Kamienie pozostające na stole to „talon". Rozpoczynający wykłada dowolny kamień a pozostali, kolejno, dokładają swoje kamienie według ustalonych zasad.

Domino „zwykłe"[edytuj | edytuj kod]

Kamienie dokładane są tak, aby stykające się pola miały taką samą liczbę oczek. Jeśli kolejny gracz nie posiada kamienia, który mógłby dołożyć według podanej zasady, dobiera kamień z pozostałej na stole puli. Według umowy, jeśli dobrany kamień również nie pasuje do wyłożonych, gracz dobiera dalsze kamienie, aż do wybrania właściwego (lub wyczerpania talonu), lub ruch wykonuje gracz następny. Wygrywa gracz, który pierwszy wyłoży wszystkie posiadane kamienie lub „zamknie" grę wykładając kamień jednym polem pasujące do jednego końca utworzonego z wykładanych kamieni „węża" a drugim - do drugiego końca. Grę można kontynuować przez kilka partii, sumę punktów na kamieniach nie wyłożonych zapisując na konto gracza kończącego partię, aż do osiągnięcia przez jednego z graczy ustalonej liczby punktów.

Matador[edytuj | edytuj kod]

Kamienie dokłada się tak, aby suma oczek na przystawianych do siebie polach dawała liczbę siedem. Ponieważ „mydła” mają wartość zero, nie jest możliwe uzyskanie tej liczby i gra byłaby zakończona. Ten problem pozwalają rozwiązać „matadory”; są to kamienie: [0-0], [1-6], [2-5], [3-4]. Dostawione do „mydeł” pozwalają kontynuować grę (z drugiej strony matadora należy też dostawić mydło). Matadora dostawia się „w poprzek”. Posiadacz matadora może go też wyłożyć w dowolnym miejscu, tak jak zwykły kamień (czyli wzdłuż), lub w poprzek; wtedy po drugiej stronie należy dołożyć kamień z taką samą liczbą oczek.

Muggins[edytuj | edytuj kod]

Kamienie dokłada się jak w zwykłym dominie, ale punktowane są układy, przy których suma oczek na końcach szeregu jest podzielna przez pięć. Dublety obowiązkowo układa się w poprzek, zliczając wszystkie punkty na kamieniu. Zatem jeżeli na jednym końcu jest kamień [4-4] a na drugim [6-6] to gracz uzyskuje 4+4+6+6=20 20/5=4 punkty. Jeśli pierwszym wyłożonym kamieniem jest dublet, otwiera on łańcuch czterostronny (kolejne kamienie można do niego dostawiać zarówno „wzdłuż” jak i „w poprzek”). W tej sytuacji punkty sumuje się ze wszystkich otwartych końców. W niektórych odmianach łańcuch jest czterostronny z założenia i wtedy kamienie można dostawiać „w poprzek” do pierwszego wyłożonego dubletu (nawet jeżeli nie jest on pierwszym wyłożonym kamieniem).
Wariantem jest domino trójkowe, w którym punktowane są układy o sumie oczek podzielnej przez trzy. W jednym zagraniu można zatem uzyskać maksymalnie sześć punktów ([3-3]+[6-6] lub [6-x]+[6-6])

Bergen[edytuj | edytuj kod]

Kamienie dokłada się jak w zwykłym dominie, ale punktowane są układy, w których liczba oczek w polach na końcach szeregu jest taka sama. Gracz zdobywa wówczas dwa punkty. Dublety obowiązkowo układa się w poprzek. Jeśli na drugim końcu jest pole z liczbą oczek taką samą jak na polach dubletu, gracz otrzymuje trzy punkty.

Sewastopol[edytuj | edytuj kod]

Czterej gracze otrzymują po siedem kamieni. Zaczyna gracz posiadający dublet szóstek, otwierając łańcuch czterostronny. Pozostałe zasady jak w domino „zwykłym".

Łamigłówka Domino[edytuj | edytuj kod]

Łamigłówka Domino polega na odnalezieniu kostek domina (granic między kostkami) na planszy prezentującej oczka domina.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 „Gry świata według Lecha i Wojciecha Pijanowskich", Lech Pijanowski, Wojciech Pijanowski, s. 436-437
  2. Wojciech Andryszek: Krótka historia domina (i nie tylko) (pol.). Histmag, 2008-12-18. [dostęp 2008-12-19].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]