Domniemanie ojcostwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Domniemanie ojcostwa – instytucja prawa rodzinnego, polegająca na przyjęciu, że dziecko pochodzi od określonego mężczyzny, o ile zaszły wskazane w ustawie okoliczności.

Domniemanie ojcostwa w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Domniemanie to zostało uregulowane w tytule II dziale I rozdziale I k.r.o. i ma charakter domniemania prawnego, które – co do zasady – może zostać obalone (praesumptio iuris tantum).

Dziecko małżeńskie[edytuj | edytuj kod]

Domniemywa się, że dziecko pochodzi od męża matki, jeśli urodziło się ono:

  • w trakcie trwania małżeństwa; jeśli jednak wobec małżonków orzeczono separację, domniemanie przestaje działać po upływie trzystu dni od tego orzeczenia,
  • przed upływem trzystu dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa; wszelako gdy matka przed narodzinami dziecka zawrze drugi związek małżeński domniemywa się, że dziecko pochodzi od drugiego męża.

Mąż matki może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę. Jeżeli jednak zapadł w tym czasie na chorobę psychiczną lub innego rodzaju zaburzenia psychiczne, to możliwy jest inny początek biegu tego terminu (zob. art. 64 i 65 k.r.o.).

W sytuacji gdy dziecko urodziło się przed upływem sto osiemdziesiątego dnia od zawarcia małżeństwa, do obalenia domniemania ojcostwa wystarczy oświadczenie męża, że nie jest ojcem dziecka, złożone w procesie o zaprzeczenie ojcostwa. Jeżeli jednak:

  • dziecko urodziło się po upływie sto osiemdziesiątego dnia od zawarcia małżeństwa, a przed upływem trzechsetnego dnia od jego ustania lub unieważnienia, albo
  • mąż obcował z matką dziecka nie wcześniej niż w trzechsetnym, a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem się dziecka, albo
  • mąż zawierając małżeństwo wiedział, że żona jest w ciąży,

to dla obalenia domniemania ojcostwa należy wykazać niepodobieństwo, żeby mąż mógł być ojcem dziecka.

Dziecko pozamałżeńskie[edytuj | edytuj kod]

Domniemywa się, że ojcem dziecka jest ten, kto obcował z matką dziecka w tzw. okresie koncepcyjnym, tj. nie wcześniej niż w trzechsetnym i nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem się dziecka. Domniemanie to może zostać obalone, jeśli w tym okresie matka obcowała także z innym mężczyzną, ale tylko wtedy, gdy z okoliczności wynika, że ojcostwo tego innego mężczyzny jest bardziej prawdopodobne.

Znaczenie instytucji[edytuj | edytuj kod]

W związku ze stosunkowo łatwym dostępem do testów DNA, których wyniki są powszechnie uznawane za rozstrzygający dowód w sprawach o ustalenie albo zaprzeczenie pochodzenia dziecka, domniemanie ojcostwa utraciło istotne znaczenie praktyczne.