Donald Rumsfeld

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Donald Henry Rumsfeld
Rumsfeld1.jpg
Data i miejsce urodzenia 9 lipca 1932
Evanston
21. sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych
Przynależność polityczna Partia Republikańska
Okres urzędowania od 20 stycznia 2001
do 18 grudnia 2006
Poprzednik William Cohen
Następca Robert Gates
13. sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych
Okres urzędowania od 20 listopada 1975
do 20 stycznia 1977
Poprzednik James Schlesinger
Następca Harold Brown
6. szef personelu Białego Domu
Okres urzędowania od 21 września 1974
do 20 listopada 1975
Poprzednik Alexander Haig
Następca Dick Cheney
Kongresmen Stanów Zjednoczonych
z 13. okręgu w Illinois
Okres urzędowania od 3 stycznia 1963
do 20 marca 1969
Poprzednik Marguerite S. Church
Następca Phil Crane
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP Wielka Wstęga Specjalna Orderu Lśniącej Gwiazdy (Tajwan)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Donald Henry Rumsfeld (ur. 9 lipca 1932 w Evanston) – amerykański polityk, działacz Partii Republikańskiej, sekretarz obrony USA w gabinecie prezydenta George’a W. Busha w latach 2001-2006. Poprzednio również pełnił tę funkcję przez rok i dwa miesiące w administracji Geralda Forda.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Rumsfeld podczas rozmowy z prezydentem USA George’em Walkerem Bushem

Uważany jest za jednego z najbardziej kontrowersyjnych polityków ówczesnej administracji, m.in. przez wzgląd na przygotowanie i przeprowadzenie interwencji w Iraku. Politycy Partii Demokratycznej i część przywódców europejskich krytykowała politykę Rumsfelda jako prowadzoną jednostronnie, sprzeczną z prawem międzynarodowym i destabilizującą sytuację na świecie. Znalazł on jednak również obrońców, powołujących się przede wszystkim na obronę demokracji i walkę z terroryzmem jako priorytety, które przyświecały administracji amerykańskiej w okresie jego urzędowania. Interwencję w Iraku, za którą to on w dużym stopniu odpowiadał, poparły rządy m.in. Włoch, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Japonii czy Polski. Te i inne państwa wysłały do Iraku swoje kontyngenty wojskowe. Działo się to jednak w większości przypadków w warunkach dużego sprzeciwu społecznego wobec takich działań.

Środowiska lewicowe w USA uważają go za osobę odpowiedzialną za sprawę torturowania jeńców w Iraku (nigdy nie udowodniono tego zarzutu). W kwietniu 2006 roku z obroną sekretarza wystąpił były prezydent Ford[1]. Wydany z grudniu 2008 raport Senackiej Komisji Sił Zbrojnych wskazuje jednak Rumsfelda i jego najbliższych współpracowników za bezpośrednio odpowiedzialnych wydarzeniom w Abu-Ghraib i Guantánamo, pisząc iż bez ich zezwolenia nie byłoby to możliwe[2].

Co ciekawe Rumsfeld był zarówno najmłodszym, jak i najstarszym sekretarzem obrony. W czasie pierwszego urzędowania jako sekretarz obrony (1975–1977), podjął m.in. decyzję o likwidacji ówczesnego – opartego na pociskach rakietowych z głowicami jądrowymi – systemu antybalistycznego Safeguard, odpowiednik którego (system antybalistyczny Galosz) Związek Radziecki, a następnie Rosja utrzymuje w gotowości bojowej do dziś (2008).

Inną ciekawą kwestią jest fakt, że Rumsfeld zasiadał w radzie nadzorczej grupy ABB w latach 1990-2001, która w 2000 roku zawarła kontrakt z Koreą Północną o wartości 200 mln USD na zaprojektowanie reaktorów jądrowych i dostarczenie Korei Północnej komponentów do ich budowy. Natomiast w 2002 określił Koreę Północną jako część osi zła (państwa zbójeckie), państwo wspierające terroryzm oraz produkujące broń masowej zagłady[3].

28 stycznia 2009 specjalny sprawozdawca ONZ ds. stosowania tortur Manfred Nowak oznajmił w wywiadzie dla telewizji CNN, że dysponuje wystarczającymi dowodami, aby postawić Rumfelda w stan oskarżenia o zbrodnie wojenne przed międzynarodowym trubunałem[4][5]. Rumsfeld ma w USA co najmniej dwie sprawy za tortury[6] i gwałty[7].

Przebieg kariery[edytuj | edytuj kod]

Rumsfeld, Ford i Cheney

Rusmfeld był ponadto jednym z wpływowych polityków republikańskich, którzy zmusili do rezygnacji z ponownego kandydowania w 1976 wiceprezydenta Nelsona Rockefellera jako „zbyt liberalnego”.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (ang.)
Poprzednik
Marguerite S. Church
Kongresmen z 13. okręgu Illinois
1963-1969
Następca
Phil Crane
Poprzednik
John W. Snow
Linia sukcesji prezydenckiej
stan z roku 2006
Następca
Alberto Gonzales