Dorota z Cezarei

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Święta
Dorota z Cezarei
dziewica
męczennica
Santa Dorotea (Zurbarán).jpg
Święta Dorota, obraz Francisco de Zurbarána
Data urodzenia III wiek
Cezarea Kapadocka
Data śmierci ok. 288300
Cezarea Kapadocka
Kościół/
wyznanie
katolicki, prawosławny
Wspomnienie 6 lutego[a]

6/19 lutego[b]

Atrybuty miecz, kosz kwiatów i owoców, anioł, korona, krzyż, lilia, palma męczeństwa
Patronka młodych małżeństw, ogrodników, botaników i górników
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Ścięcie św. Doroty (Hans Baldung, 1516)

Dorota z Cezarei, cs. Muczenica Dorofieja (ur. w Cezarei Kapadockiej, zm. ok. 288-300 tamże) – dziewica i męczennica chrześcijańska, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Życie[edytuj | edytuj kod]

O jej życiu nie ma zbyt wiele udokumentowanych wiadomości. Najwcześniejszym źródłem wspominającym św. Dorotę jest Martyrologium Hieronymianum spisane przez św. Hieronima (zm. 419). Żyła prawdopodobne pod koniec III wieku.

Dorota była córką rzymskiego senatora i otrzymała bardzo staranne wychowanie.

W czasach prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Dioklecjana (284–305), z wyroku Saprycjusza (namiestnika tej prowincji) Dorota została skazana na śmierć. Do zaparcia się wiary namawiały ją dwie odstępczynie (wcześniej chrześcijanki) św. Krystyna i jej siostra św. Kalista. Widząc jednak jej stanowczość, same wybrały męczeństwo. Związano je plecami do siebie i spalono w beczce ze smołą.

Śmierć męczeńska

Prowadzona na śmierć Dorota spotkała młodego poganina Teofila (pisarza namiestnika), który szydząc zapytał, dlaczego tak się śpieszy do śmierci. Gdy usłyszał odpowiedź: „Bo idę do niebieskich ogrodów”, zakpił mówiąc: „Gdybyś z tych ogrodów dała mi kwiaty lub owoce, to wówczas bym uwierzył”. W tym momencie pojawiło się dziecko z koszem pięknych kwiatów i smacznych owoców. Nawrócony tym cudownym wydarzeniem św. Teofil, razem z Dorotą, został po wielu męczarniach ścięty mieczem.

Niektóre źródła datują ich śmierć po 305 roku za czasów Maksymina Dazy[1][2].

Kult[edytuj | edytuj kod]

Kult Doroty bardzo szybko rozszerzył się w całej Europie, a szczególnie we Włoszech, Niemczech i Polsce.

Pod koniec średniowiecza w Szwecji św. Dorotę dodano jako piętnastą do grona Czternastu Świętych Wspomożycieli[1].

W Polsce jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym istniał zwyczaj "chodzenia z Dorotą" w okresie Bożego Narodzenia. Była to inscenizacja męczeństwa św. Doroty[1].

Ikonografia

W ikonografii św. Dorota przedstawiana w stroju królewskim z koroną na głowie, czasami wśród chórów anielskich.

Atrybutami są: anioł, trzy jabłka i trzy róże (lub kosz z nimi), a także korona, krzyż, lilia, miecz oraz palma męczeństwa.

Patronat

Jest patronką m.in. młodych małżeństw, ogrodników, botaników i górników.

Dzień obchodów

Jej wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 6 lutego.

Cerkiew prawosławna, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspomina męczennicę 6/19 lutego[c], tj. 19 lutego według kalendarza gregoriańskiego.

Przysłowia[edytuj | edytuj kod]

Z dniem Doroty związanych jest wiele przysłów, m.in.:

  • Na Świętej Doroty będzie śniegu za płoty.
  • O świętej Dorocie pójdziesz po błocie,
  • Święta Dorota wypuszcza skowronka za wrota.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Św. Dorota z Cezarei - Święci Pańscy
  2. Dorota, męczennica na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]