Dorota z Cezarei
| Święta Dorota z Cezarei |
|
| dziewica męczennica |
|
.jpg) Święta Dorota, obraz Francisco de Zurbarána |
|
| Data urodzenia | III wiek Cezarea Kapadocka |
| Data śmierci | ok. 288–300 Cezarea Kapadocka |
| Kościół/ wyznanie |
katolicki, prawosławny |
| Wspomnienie | 6 lutego (kat.), 6/19 lutego (praw.) |
| Atrybuty | miecz, kosz kwiatów i owoców, anioł, korona, krzyż, lilia, palma męczeństwa |
| Patronka | młodych małżeństw, ogrodników, botaników i górników |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
Dorota z Cezarei, cs. Muczenica Dorofieja (ur. w Cezarei Kapadockiej, zm. ok. 288-300 tamże) - dziewica i męczennica chrześcijańska, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.
Spis treści |
Życie [edytuj]
O jej życiu nie ma zbyt wiele udokumentowanych wiadomości. Najwcześniejszym źródłem wspominającym św. Dorotę jest Martyrologium Hieronymianum spisane przez św. Hieronima (zm. 419). Żyła prawdopodobne pod koniec III wieku.
Dorota była córką rzymskiego senatora i otrzymała bardzo staranne wychowanie.
W czasach prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Dioklecjana (284–305), z wyroku Saprycjusza (namiestnika tej prowincji) Dorota została skazana na śmierć. Do zaparcia się wiary namawiały ją dwie odstępczynie (wcześniej chrześcijanki) św. Krystyna i jej siostra św. Kalista. Widząc jednak jej stanowczość, same wybrały męczeństwo. Związano je plecami do siebie i spalono w beczce ze smołą.
- Śmierć męczeńska
Prowadzona na śmierć Dorota spotkała młodego poganina Teofila (pisarza namiestnika), który szydząc zapytał, dlaczego tak się śpieszy do śmierci. Gdy usłyszał odpowiedź: „Bo idę do niebieskich ogrodów”, zakpił mówiąc: „Gdybyś z tych ogrodów dała mi kwiaty lub owoce, to wówczas bym uwierzył”. W tym momencie pojawiło się dziecko z koszem pięknych kwiatów i smacznych owoców. Nawrócony tym cudownym wydarzeniem św. Teofil, razem z Dorotą, został po wielu męczarniach ścięty mieczem.
Niektóre źródła datują ich śmierć po 305 roku za czasów Maksymina Dazy[1][2].
Kult [edytuj]
Kult Doroty bardzo szybko rozszerzył się w całej Europie, a szczególnie we Włoszech, Niemczech i Polsce.
Pod koniec średniowiecza w Szwecji św. Dorotę dodano jako piętnastą do grona Czternastu Świętych Wspomożycieli[1].
W Polsce jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym istniał zwyczaj "chodzenia z Dorotą" w okresie Bożego Narodzenia. Była to inscenizacja męczeństwa św. Doroty[1].
- Ikonografia
W ikonografii św. Dorota przedstawiana w stroju królewskim z koroną na głowie, czasami wśród chórów anielskich.
Atrybutami są: anioł, trzy jabłka i trzy róże (lub kosz z nimi), a także korona, krzyż, lilia, miecz oraz palma męczeństwa.
- Patronat
Jest patronką m.in. młodych małżeństw, ogrodników, botaników i górników.
- Dzień obchodów
Jej wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 6 lutego.
Cerkiew prawosławna, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspomina męczennicę 6/19 lutego[a], tj. 19 lutego wg kalendarza gregoriańskiego.
Przysłowia [edytuj]
Z dniem Doroty związanych jest wiele przysłów, m.in.:
- Na Świętej Doroty będzie śniegu za płoty.
- O świętej Dorocie pójdziesz po błocie,
- Święta Dorota wypuszcza skowronka za wrota.
Zobacz też [edytuj]
- Doroto, cna dziewko czysta
- kult świętych
- męczennicy wczesnochrześcijańscy
- modlitwa za wstawiennictwem świętego
- parafie i świątynie pod wezwaniem św. Doroty
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
- święci prawosławni
Uwagi
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Św. Dorota z Cezarei - Święci Pańscy
- ↑ Dorota, męczennica na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)
Bibliografia [edytuj]
- "Mój święty patron" oprac. ks. Antoni Gorzandt
- Święta Dorota, dziewica i męczennica na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 12.01.2010]
- męcz. Dorota na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz)
