Douglas DC-3

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Douglas DC-3
Douglas DC-3
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Douglas
Typ samolot pasażerski i transportowy
Załoga 2
Historia
Data oblotu 17 grudnia 1935
Lata produkcji 1936–1942, 1950
Egzemplarze 17 276 egzemplarzy[1]
Dane techniczne
Napęd 2 gwiazdowe Pratt & Whitney prototyp: Twin Wasp S1C3G1, seryjnie: Pratt & Whitney R-1830
Moc 2 × 895 kW (2x1200 KM)
Wymiary
Rozpiętość 28,96 m
Długość 19,65 m
Wysokość 5,16 m
Powierzchnia nośna 91,70 m²
Masa
Własna 8300 kg
Użyteczna 11 400 kg
Startowa 12 700 kg
Osiągi
Prędkość maks. 381 km/h
Prędkość przelotowa 274 km/h
Prędkość wznoszenia 344 m/min
Pułap 7315 m
Zasięg 2650 km
Dane operacyjne
Liczba miejsc
21 do 28, lub 14 miejsc leżących
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

DC-3 (Douglas Commercial 3) – amerykański samolot pasażerski i transportowy w układzie dolnopłata. Jeden z najpopularniejszych samolotów w historii transportu lotniczego. Znacznie przyczynił się do popularyzacji podróży lotniczych w latach 30. i 40. XX wieku, jest uznawany za jeden z najbardziej udanych i znaczących samolotów w historii lotnictwa[2].

Wersja wojskowa znana jest jako Douglas C-47 Skytrain, w Wielkiej Brytanii nazywana była Dakota. Nazwa ta pochodziła od akronimu DACoTA, oznaczającego Douglas Aircraft Company Transport Aircraft – samolot transportowy firmy Douglas Aircraft Company[3]

Historia[edytuj | edytuj kod]

DC-3 powstał jako rozwinięcie poprzedzającego go modelu DC-2. W odpowiedzi na zgłoszone przez linie lotnicze American Airlines zapotrzebowanie na samolot z miejscami leżącymi, przeznaczony do obsługi nocnych lotów transkontynentalnych na terenie USA, Douglas opracował pierwszą wersję DC-3, zwaną DST (Douglas Sleeper Transport). Samolot był wyposażony w 14 miejsc leżących. Obok DST powstała wersja "dzienna", mieszcząca 21 pasażerów.

Pierwszy lot odbył się 17 grudnia 1935, w 32 rocznicę pierwszego lotu braci Wright. Rozkładowe loty DST zostały zainaugurowane 18 września 1936. Samolot okazał się dużym sukcesem komercyjnym. Opinia kierownictwa American Airlines głosiła, że jest to pierwszy samolot zarabiający pieniądze na przewozie pasażerów, bez dotacji rządowych[4].

Podczas II wojny światowej wiele cywilnych DC-3 zostało wcielonych do wojskowych sił powietrznych. Produkowano też w dużych liczbach wersje wojskowe – C-47, R-4D i Dakota. Całkowita produkcja, łącznie z licencyjnymi Lisunowami Li-2 w ZSRR i Showa L2D w Japonii, wyniosła co najmniej 17.276 egzemplarzy[5].

Po wojnie duża liczba DC-3 została wycofana z służby w lotnictwie wojskowym i trafiła do sprzedaży. Niska cena w połączeniu z prostą i ekonomiczną eksploatacją sprawiły, że samoloty te stały się podstawą flot wielu linii lotniczych na całym świecie. Wprowadzony do sprzedaży nowy model Super DC-3 nie sprzedawał się dobrze, ze względu na dużą konkurencję ze strony tańszych samolotów używanych, dostępnych na rynku. Samoloty te były na wyposażeniu większości linii lotniczych na świecie, w tym w PLL LOT. Oprócz sukcesu komercyjno-ekonomicznego samolot ten stanowił też sukces i pod względem konstrukcyjnym (celowość i trwałość), jak i pilotażowym (łatwość pilotażu, dobra stateczność i sterowność).

Na początku XXI wieku kilkaset egzemplarzy DC-3 znajduje się w eksploatacji, głównie jako samolot transportowy, ale też pasażerski. Wiele samolotów przeszło modyfikacje, obejmujące konstrukcję kadłuba, skrzydeł, jak również wymianę silników. Część DC-3 wyposażono w silniki turbośmigłowe.

Licencje[edytuj | edytuj kod]

Licencję na ten samolot zakupił m.in. ZSRR i był on tam produkowany pod nazwą Li-2. Był to samolot podobny do DC-3, jednak miał inne (słabsze) silniki (ASz-62IR), zmienione podwozie, inne drzwi i wiele innych szczegółów. Był też gorzej wyposażony w urządzenia radiowo-nawigacyjne.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

Cywilne[edytuj | edytuj kod]

  • DST
  • DC-3
  • DC-3A
  • DC-3-253
  • DC-3-267
  • Super DC-3

Wojskowe[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Douglas C-47 Skytrain.
  • C-47 Dakota I
  • C-53 Dakota II
  • C-47A Dakota III
  • C-47B Dakota IV
  • C-47C

Przypisy

  1. Henry M. Holden: The Douglas DC-3 Legacy (ang.). Airport Journals, 2005-12. [dostęp 29 grudnia 2009].
  2. Jason Paur: 75th Anniversary of the Plane That Changed Everything (ang.). Wired, 2010-12-17. [dostęp 2010-12-17].
  3. C-47 Skytrain Military Transport (ang.). W: History, Products [on-line]. Boeing. [dostęp 29 grudnia 2009].
  4. DC-3 Commercial Transport (ang.). W: History, Products [on-line]. Boeing. [dostęp 29 grudnia 2009].
  5. Henry M. Holden: The Douglas DC-3 Legacy (ang.). Airport Journals, 2005-12. [dostęp 29 grudnia 2009].