Douglas Haig

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Douglas Haig, I Earl Haig
„Rzeźnik”[1]
Marszałek Douglas Haig
Marszałek Douglas Haig
Marszałek polny Marszałek polny
Data i miejsce urodzenia 19 czerwca 1861
Edynburg, Szkocja
Data i miejsce śmierci 29 stycznia 1928
Londyn, Anglia
Przebieg służby
Lata służby 1884–1920
Siły zbrojne Armia Brytyjska
Jednostki Brytyjski Korpus Ekspedycyjny, Pierwsza Armia Brytyjska
Stanowiska Szef Sztabu Generalnego Indii Brytyjskich (1909-1912), dowódca Pierwszej Armii (1914-1915)
Główne wojny i bitwy Powstanie Mahdiego
II wojna burska
I wojna światowa
Późniejsza praca Lord Rektor (1916-1919) i Kanclerz (1922-1928) Uniwersytetu św. Andrzeja w Szkocji
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Krzyż Komandorski Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Krzyż Towarzyski Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Galó de l'Orde del Mèrit (UK).png Rycerz Wielkiego Krzyża Królewskiego Orderu Wiktorii Rycerz Krzyża Komandorskiego Królewskiego Orderu Wiktorii Komandor Królewskiego Orderu Wiktorii Order of the Indian Empire Ribbon.svg Medal Delhi Durbar Queens Sudan Medal BAR.svg King's South Africa Medal (Wielka Brytania) Mons Star (1914 Star) (Wielka Brytania) British War Medal (Wielka Brytania) Victory Medal MID ribbon bar.svg Médaille Militaire (Francja) Krzyż Wielki Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny 1914–1918 (Francja) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) ME Order of Danilo I Knight Grand Cross BAR.svg Medal Kedywa Sudanu Krzyż św. Jerzego IV stopnia (Imperium Rosyjskie) Krzyż Wojenny (Belgia) (1914-1918) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Gwiazdy Karadziordzia z Mieczami Distinguished Service Medal  (Stany Zjednoczone) Wielka Wstęga Kwiatów Paulowni Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia) (1888–2003) Order Michała Walecznego I Klasy Rycerz Krzyża Komandorskiego Dostojnego Orderu Ramy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Douglas Haig w Wikicytatach

Douglas Haig (ur. 19 czerwca 1861 w Edynburgu, zm. 29 stycznia 1928 w Londynie) – pierwszy hrabia (earl) Haig, generał brytyjski, później marszałek polny, dowódca Brytyjskich Sił Ekspedycyjnych w trakcie I wojny światowej, realizator kontrowersyjnego sposobu prowadzenia wojny, oskarżany m.in. nadmierne szafowanie życiem żołnierzy i szukanie przełamania frontu za wszelką cenę, co kończyło się dla Ententy ogromnymi stratami..

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w zamożnej rodzinie producentów whisky.[2] W 1895 ukończył z wyróżnieniem Królewską Akademię Wojskową w Sandhurst i został żołnierzem 7. pułku huzarów. Uczestniczył w wyprawie brytyjskiej 1898 do Sudanu pod dowództwem Horatio Kitchenera mającej na celu stłumienie Powstania Mahdiego. Walczył m.in. w bitwie pod Omdurmanem, która doprowadziła do upadku powstania. W 1899 dostał stanowisko szefa sztabu generała Johna Frencha w Afryce Południowej, osobiście dowodził również w wielu bitwach II wojnie burskiej toczonej w latach 1899-1902. W jej ostatnim okresie kierował akcjami antypartyzanckimi. Potem odbywał służbę w Indiach i powołano go do Ministerstwa Wojny w Londynie, gdzie został szefem szkolenia wojskowego i współpracownikiem ministra wojny Richarda Burdona Haldane'a w sprawach reorganizacji i reformy wyposażenia wojsk, które niebawem musiały wziąć udział w I wojnie światowej.

Po wybuchu wojny Haig w 1914 przybył do Francji na stanowisku dowódcy I Korpusu, który w 1915 przeobraził się w I Armię. Podczas I wojny światowej, w grudniu 1915 r. zastąpił Johna Frencha na stanowisku dowódcy Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Poprzedzone to było wysłaniem do króla Jerzego V listu z obawami, że John French ma zbyt wielkie problemy z dowodzeniem Brytyjskimi Siłami Ekspedycyjnymi. Haig był wieloletnim przyjacielem Jerzego V[3], jednocześnie pozostając w stałym konflikcie z ministrem wojny i premierem Davidem Lloydem George'em. O ile Haig widział wygraną I wojny jedynie na Zachodzie, to George optował za przeprowadzeniem oskrzydlającego natarcia z Bliskiego Wschodu ze względu na zastój w Europie. Haig wzbudzał wówczas kontrowersje sprzeciwiając się prowadzeniu wojny pozycyjnej. Jego taktyka opierała się na wyeliminowaniu jak największej liczby Niemców.[4] mimo, że również straty armii brytyjskiej były ogromne.

Douglas Haig uczestniczył w bitwie nad Sommą w 1916 i bitwie pod Passchendaele w 1917 (znanej także jako trzecia bitwa pod Ypres). W tej ostatniej. Ta pierwsza przyniosła pyrrusowe zwycięstwo aliantom, z kolei po tej drugiej zarówno alianci, jak i Niemcy ogłosili zwycięstwo, chociaż de facto pozostała ona nierozstrzygnięta. Straty po stronie aliantów wynosiły w obu tych bitwach w sumie prawie 950 000, jednak mimo to David Lloyd George nie potrafił mimo swoich wysiłków zastąpić Haiga innym głównodowodzącym[5]. Zdecydował się jednak zatrzymać wsparcie militarne w postaci posiłków, przez co wiosną 1918 rozpoczęła się ostateczna niemiecka ofensywa dowodzona przez Ericha Ludendorffa usiłującego rozdzielić armie Wielkiej Brytanii i Francji w marcu 1918. Tym razem Haig i Lloyd George podjęli współpracę[6], doprowadzając razem do uzyskania stanowiska dowódcy naczelnych wojsk sprzymierzonych przez Ferdinand Foch, obawiali się bowiem, że szef armii francuskiej - marszałek Philippe Pétain - skupi się na obronie francuskiej stolicy - Paryża. Ten czynnik oraz wsparcie ze strony oddziałów amerykańskich i dużej liczby czołgów brytyjskich sprawiły, że linia frontu nie przesunęła się, a alianci odnieśli zwucięstwo.

Po zakończeniu I wojny został w 1919 uhonorowany tytułem szlacheckim. Założył kombatancką organizację Legion Brytyjski i doprowadził do inauguracji zbiórki finansowej w każdą rocznicę zawieszenia broni na fundusz charytatywny własnego imienia, który istnieje do dziś.[7]

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. National Army Museum, London.
  2. Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 146
  3. Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 146
  4. Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 146
  5. Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 147
  6. Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 147
  7. Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 147

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 146-147