Douglas SBD Dauntless

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Douglas SBD-5 Dauntless
Douglas SBD-5 Dauntless
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Douglas Aircraft Company
Typ pokładowy bombowiec nurkujący
Konstrukcja metalowa
Załoga 2
Historia
Data oblotu 25 kwietnia 1938
Lata produkcji 1940 - 1942
Wycofanie ze służby 1945
Dane techniczne
Napęd 1 silnik gwiazdowy, 9-cylindrowy, chłodzony powietrzem Wright R-1820-60
Moc 1200 KM
Wymiary
Rozpiętość 12,65 m
Długość 10,06 m
Wysokość 4,14 m
Powierzchnia nośna 30,19 m²
Masa
Własna 2 963 kg
Startowa 4 855 kg
Osiągi
Prędkość maks. 394 km/h na wysokości 4816 m
Prędkość przelotowa 224 km/h
Prędkość wznoszenia 518 m/min
Pułap 7 407 m
Zasięg 1 795 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 karabiny maszynowe kal. 12,7 mm, 2 karabiny maszynowe 7,62 mm
726 kg bomb pod kadłubem i 295 kg pod płatem
Użytkownicy
Stany Zjednoczone, Australia, Chile, Francja, Meksyk, Maroko, Nowa Zelandia, Wielka Brytania
Rzuty
Rzuty samolotu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Douglas SBD Dauntless (ang. nieustraszony) – bombowiec zwiadowczy i pokładowy bombowiec nurkujący z okresu II wojny światowej. Opracowana specjalnie dla tych samolotów technika bombardowania nurkującego została nazwana helldiving (dosłownie "piekielne nurkowanie"), a same bombowce nosiły nieoficjalne przezwisko Helldivers (ich następca SB2C został tak już nazwany oficjalnie). Piloci zwali je też (od akronimu SBD) Slow But Deadly, "Powolny, ale zabójczy"[1].

Modele produkcyjne[edytuj | edytuj kod]

SBD Dauntless z lotniskowca USS "Yorktown" nad Wake, wczesny październik 1943 roku.
SBD Dauntless podczas kołowania na lotnisku na wyspie Makin w archipelagu Wysp Gilberta, 13 grudnia 1943 roku.
SBD Dauntless podczas lotu nad lotniskowcem USS "Enterprise". W oddali widoczny jest lotniskowiec USS "Saratoga", widoczny na zdjęciu Dauntless ma wysunięty hak hamujący. Zdjęcie wykonano 19 grudnia 1942 w pobliżu Guadalcanalu.

Nowy samolot zaprojektowany na podstawie już istniejącego samolotu Northrop BT-1 i jego produkcję rozpoczęto w 1940 r. Rok wcześniej w lutym United States Navy i United States Marine Corps złożyły zamówienia na nowe bombowce nurkujące, które otrzymały oznaczenia SBD-1 i SBD-2 (ten model miał większe zbiorniki z paliwem i inne uzbrojenie). Wersja "-2" weszła na uzbrojenie Marines w 1940, a model "-1" został przyjęty przez marynarkę wojenną w 1941. Zbudowano 57 SBD-1 i 87 -2.

Następny model SBD-3 wszedł do produkcji na początku 1941, w porównaniu z poprzednikami był lepiej opancerzony, otrzymał samouszczelniające się zbiorniki paliwa oraz cztery karabiny maszynowe. Wykonano 584 sztuki tej wersji. Model SBD-4 miał ulepszoną instalację elektryczną na 12 V (poprzednio używano 6 V) i część samolotów została zmodyfikowana jako samoloty zwiadowcze. Zakłady opuściło 780 egzemplarzy tej wersji.

Najliczniej produkowana była wersja SBD-5, z silnikiem o większej mocy (1200 KM zamiast 1000 KM). Łącznie wyprodukowano 2956 egzemplarzy tego modelu. Kilkanaście samolotów sprzedano angielskiej Royal Navy, ale nie zostały one użyte bojowo.

W marcu 1943 r. zaczęto dostawy wersji SBD-6, która róźniła się od SBD-5 tym, że miała silnik mocniejszy o 150 KM. Wykonano 451 sztuk.

Armia amerykańska miała na wyposażeniu nieco zmodyfikowaną wersję SBD, znaną jako A-24, główne zmiany polegały na usunięciu niepotrzebnego haka hamulcowego i zmianie opon. Wyprodukowano 170 A-24A i 615 A-24B, z czego 60 A-24B przebudowano na SBD-5.

Zastosowanie bojowe[edytuj | edytuj kod]

Chrztem bojowym samolotów SBD była bitwa na Morzu Koralowym, kiedy wraz z samolotami TBD zatopiły japoński lotniskowiec Shōhō.

W bitwie pod Midway samoloty SBD zatopiły 4 japońskie lotniskowce i ciężko uszkodziły dwa krążowniki. Ten sukces został jednak przyćmiony wysokimi stratami jednego z dywizjonów Marines, operującego z Midway. Jego piloci nie znali techniki "helldiving" i w czasie ataków używali metody zwanej "glide bombing", podczas której atakujący samolot poruszał się ze znacznie mniejszą szybkością, co przy silnej obronie przeciwlotniczej Japończyków pociągnęło za sobą niemal całkowite zniszczenie dywizjonu.

SBD wzięły także udział w czasie kampanii na Guadalcanalu, gdzie zatopiły wiele japońskich statków i okrętów.

W 1944 marynarka wojenna zastąpiła je SB2C Helldiver, ale Marines używali ich do końca wojny. Ostatnią poważna akcją tych samolotów był udział w bitwie na Morzu Filipińskim. Po II wojnie światowej Dauntlesy były używane przez lotnictwo francuskie podczas wojny w Indochinach.

Przypisy

  1. Łukasz Golowanow: Żmije, Prostytutki i Sławojki, czyli o pomysłowości amerykańskich lotników. Konflikty.pl. [dostęp 13-04-2011].