Droździk
| Droździk | |
| Turdus iliacus[1] | |
| Linnaeus, 1766 | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | śpiewające |
| Rodzina | drozdowate |
| Rodzaj | Turdus |
| Gatunek | droździk |
| Podgatunki | |
|
T. iliacus iliacus |
|
| Kategoria zagrożenia (CzKGZ)[2] | |
Droździk, drozd rdzawoboczny (Turdus iliacus syn. Turdus musicus) – ptak z rodziny drozdowatych.
Spis treści |
[edytuj] Występowanie
Zamieszkuje północną Europę i Azję (po Kamczatkę). Skandynawia i północna Rosja to obszary, gdzie ptaki te występują najliczniej. To ptak wędrowny lub częściowo wędrowny na niewielkie i średnie odległości - przylatują w marcu lub kwietniu, a odlatuje od września do grudnia. Migrują w licznych grupach i głównie nocą zatrzymując się na polach, łąkach i w lasach. Na zimę przylatuje do zachodniej i środkowej Europy zatrzymując się tam w tych samych środowiskach co drozd śpiewak. Populacje z Islandii i wysp północnego Atlantyku kierują się do Szkocji, Irlandii, Francji i na Półwysep Iberyjski. Osobniki euroazjatyckie zimą spotyka się w Europie Zachodniej i w basenie Morza Czarnego i Kaspijskiego. Wyróżnia się 2 podgatunki droździków: Turdus iliacus iliacus - występuje w północnej Eurazji i Turdus iliacus coburni - występujący na Islandii i na wyspach wulkanicznych na północnym Atlantyku między Islandią a Shetlandami.
- W Polsce gniazdują nielicznie na północnym wschodzie Polski (w okolicach Białegostoku) i skrajnie nielicznie w innych regionach, jednak na przelotach spotyka się je w całym kraju (w innych regionach widywane jednak sporadycznie). Przeloty są regularne i dość liczne - stada mogą liczyć nawet kilkaset ptaków. W kraju zimuje bardzo nielicznie.
[edytuj] Cechy gatunku
To najmniejszy drozdowaty w Polsce. Od innych drozdów odróżnia go biała brew nad okiem, biały wąs, pomiędzy nimi ciemny policzek i rdzawoczerwony spód skrzydeł oraz bok piersi. Ciemnobrązowe kreskowanie układa się w równe linie. Mają dość krótki ogon. Wierzch jest jednolicie szarobrunatny, a spód ma gęsto plamkowany na białym lub srebrzystym tle. Dziób jest czarny, prostokątny, który w locie przypomina nieco te, który występuje u skowronka. Żuchwa u nasady dzioba jest żółta. Samce nie różnią się od samic.
- Jest trochę mniejszy od śpiewaka. Czasami może tworzyć luźne kolonie.
[edytuj] Rozmiary ciała
- Długość ciała
- waha się w granicach 21–23 cm
- Rozpiętość skrzydeł
- ok. 33-35 cm
[edytuj] Masa ciała
50–80g.
[edytuj] Zachowanie
Zwykle widuje się go gdy skacze po ziemi lub przesiaduje na gałęziach. Wieczorami wykonuje przeloty na wspólne noclegowiska znajdujące się w lasach. Po wyprowadzeniu lęgów spotyka się go w stadach, które wiosną, w czasie migracji, osiągają liczebność setek osobników. W tym okresie nie oddalają się od siebie na odległość większą niż ok. 30 metrów.
[edytuj] Głos
W czasie nocnych przelotów lub przy odlocie wydaje przeciągłe okrzyki. Jest to przenikliwe "cij", podczas gdy odgłosy drozdów śpiewaków to wysokie, krótkie "cip". Świergocąca melodia zawiera liczne powtórzenia i krótkie, opadające frazy. Najczęściej słychać je w nocy.
[edytuj] Biotop
Na przelotach widywany na polach, łąkach (tu widywany z kwiczołami) i skrajach lasów brzozowych, wierzbowych, olszowe i iglaste. Preferuje jagodonośne krzewy i drzewa. Zasiedla bory iglaste i mieszane, brzeziny na nizinach i terenach górskich wybiera te biotopy na których znajdują się wody i mokradła. W Polsce zasiedla olsy, bory, łęgi, bagna i mokradła. Na terenach lęgowych zamieszkują obrzeża tundry, parki i ogrody.
[edytuj] Okres lęgowy
W ciągu roku wyprowadzane są 2 lęgi od maja do czerwca.
[edytuj] Gniazdo
Umieszczone zazwyczaj ok. 1,5 metra nad ziemią, zatem dość nisko, nad drzewem i krzewem przy pniu i bocznych gałęziach młodych roślin drzewiastych, np. świerków. Mają kształt czarki utworzonej z gałązek, mchu i trawy i wylepionej od środka błotem z trawiastym i liściastym wyściółką. Pary gniazdują osobno - nie tworzą kolonii.
[edytuj] Jaja
Samica wiosną znosi bladoniebieskie lub zielonkawoniebie jaja 5–6 o rdzawym (czerwono-brązowe) niewyraźne nakrapianiu. Lęgów może być więcej niż jeden, a odbywają się najczęściej na przełomie kwietnia i maja.
[edytuj] Wysiadywanie i rozwój piskląt
Wysiadywanie trwa zazwyczaj 12-14 dni, podobnie jak rozwój piskląt. Po wykluciu karmią je rodzice. Młode opuszczają gniazdo po 10-12 dniach.
[edytuj] Pożywienie
Zjada owady, dżdżownice, drobne ślimaki i inne drobne bezkręgowce, na jesień także jagody, głóg i jarzębina.
Pokarm znajduje zwykle na ziemi - tam biega i skacze przypatrując się glebie. Owady znajduje też na krzewach i drzewach. Zimą w czasie żerowania rozgrzebuje liście i śnieg.
[edytuj] Ochrona
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[3]. Przyczyną zmniejszania liczebności są koty i kontakty z człowiekiem (np. zderzenia z samochodami).
[edytuj] Bibliografia
- Andrzej G. Kruszewicz: Ptaki Polski. Encyklopedia ilustrowana. Warszawa: MULTICO, 2007, s. 207. ISBN 978-83-7073-474-9.
- Pavel Vasak: Ptaki leśne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-28-X.
- Klaus Richarz: Ptaki - Przewodnik. Warszawa: MUZA, 2009. ISBN 978-83-7495-018-3.
Przypisy
- ↑ Turdus iliacus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Turdus iliacus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237