Drugi proces oświęcimski
Drugi proces oświęcimski – proces członków załogi niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, który toczył się w dniach 20 grudnia 1963 – 10 sierpnia 1965 przed zachodnioniemieckim sądem we Frankfurcie nad Menem. Wcześniejsze procesy członków personelu Auschwitz-Birkenau miały miejsce między innymi przed polskim Najwyższym Trybunałem Narodowym i objęły byłych komendantów Rudolfa Hössa i Arthura Liebehenschela oraz niższej rangi esesmanów (Pierwszy proces oświęcimski). Tym razem na ławie oskarżonych miał zasiąść ostatni komendant obozu Richard Baer (zmarł on jednak przed rozpoczęciem procesu) w towarzystwie innych członków załogi. Wśród oskarżonych znalazł się także jeden więzień funkcyjny.
Wśród oskarżonych szczególnym sadyzmem wyróżnili się w czasie pełnienia służby w obozie oświęcimskim: Wilhelm Boger (jeden z zastępców Maxa Grabnera, szefa obozowego gestapo, specjalizujący się w wyrafinowanych torturach i wykonawca licznych egzekucji), Josef Klehr (sanitariusz SS i morderca tysięcy ludzi przez zastrzyk fenolu, zajmował się także selekcją więźniów do komór gazowych), Oswald Kaduk (Rapportführer o pseudonimie "diabeł", który dopuścił się tak ogromnej ilości zbrodni, iż sąd zastanawiał się czy nie jest on chory psychicznie), Stefan Baretzki (Blockführer, w akcie oskarżenia stwierdzono m.in. że zdarzyło się mu zamordować kijem matkę nowo narodzonego dziecka, a samo niemowlę kopnąć niczym piłkę futbolową) czy Franz Johann Hofmann (jeden z członków kierownictwa obozu, który swoim okrutnym zachowaniem dawał przykład podwładnym). Oprócz tego na ławie oskarżonych znaleźli się adiutanci komendanta obozu, lekarze i sanitariusze SS, a także członkowie Politische Abteilung (oddziału politycznego, czyli obozowego gestapo). Kilku zbrodniarzy zostało, z różnych (nie zawsze zrozumiałych względów) wyłączonych z procesu. Należeli do nich: lekarz SS Kurt Uhlenbroock (dokonywał licznych selekcji i zwalczał epidemie kierując chorych do gazu), sanitariusz SS Hans Nierzwicki (morderca dzieci, również stosujący zastrzyk fenolu, zmarł po długiej chorobie w 1967) oraz Max Lustig (szef gestapo miasta Oświęcim, przewodniczył posiedzeniom sądu na terenie obozu, które zawsze kończyły się wyrokiem śmierci i nie miały nic wspólnego z nawet elementarnym poczuciem sprawiedliwości). Oskarżony Heinrich Bischoff zmarł w trakcie procesu 26 października 1964.
Mimo licznych dowodów zbrodni i przeprowadzenia oględzin samego obozu Auschwitz wyroki zapadły dość łagodne. Sąd zachodnioniemiecki w kontrowersyjny sposób interpretował wszelkie zasady postępowania karnego na korzyść oskarżonych. Trzeba jednak przyznać, że i tak kary, w stosunku do innych skandalicznych procesów zbrodniarzy hitlerowskich odbywających się w RFN, były dość surowe. Najbardziej wyrok skrytykowali byli więźniowie obozu, stwierdzając, że nie był on adekwatny do popełnionych w Auschwitz-Birkenau zbrodni. Jeszcze większe wzburzenie wywołało postępowanie zachodnioniemieckiego wymiaru sprawiedliwości, który zwolnił z więzienia niektórych z oskarżonych mimo odsiedzenia przezeń znikomego wręcz wymiaru kary.
[edytuj] Wyrok zachodnioniemieckiego sądu we Franfurcie nad Menem w drugim procesie oświęcimskim
| Oskarżony | Stopień | Funkcja | Wyrok |
|---|---|---|---|
| Wilhelm Boger | SS-Oberscharführer | gestapo obozowe | dożywotnie pozbawienie wolności + 15 lat pozbawienia wolności |
| Josef Klehr | SS-Oberscharführer | sanitariusz SS | dożywotnie pozbawienie wolności + 15 lat pozbawienia wolności |
| Stefan Baretzki | SS-Rottenführer | Blockführer | dożywotnie pozbawienie wolności + 8 lat pozbawienia wolności |
| Franz Johann Hofmann | SS-Hauptsturmführer | Schutzhaftlagerführer | dożywotnie pozbawienie wolności |
| Oswald Kaduk | SS-Oberscharführer | Rapportführer | dożywotnie pozbawienie wolności |
| Emil Bednarek | więzień funkcyjny | kapo | dożywotnie pozbawienie wolności |
| Robert Mulka | SS-Hauptsturmführer | adiutant komendanta obozu | 14 lat pozbawienia wolności |
| Hans Stark | SS-Untersturmführer | gestapo obozowe | 10 lat pozbawienia wolności |
| Victor Capesius | SS-Sturmbannführer | aptekarz obozowy | 9 lat pozbawienia wolności |
| Willy Frank | SS-Hauptsturmführer | dentysta obozowy | 7 lat pozbawienia wolności |
| Karl Höcker | SS-Obersturmführer | adiutant komendanta obozu | 7 lat pozbawienia wolności |
| Bruno Schlage | SS-Unterscharführer | strażnik | 6 lat pozbawienia wolności |
| Klaus Dylewski | SS-Oberscharführer | gestapo obozowe | 5 lat pozbawienia wolności |
| Herbert Scherpe | SS-Oberscharführer | sanitariusz SS | 4,5 roku pozbawienia wolności |
| Pery Broad | SS-Rottenführer | gestapo obozowe | 4 lata pozbawienia wolności |
| Emil Hantl | SS-Unterscharführer | sanitariusz SS | 3,5 roku pozbawienia wolności |
| Franz Lucas | SS-Obersturmführer | lekarz obozowy | 3 lata i 3 miesiące pozbawienia wolności |
| Artur Breitwieser | SS-Unterscharführer | urzędnik administracji obozowej | uniewinniony |
| Willi Schatz | SS-Untersturmführer | dentysta obozowy | uniewinniony |
| Johann Schoberth | SS- Unterscharführer | gestapo obozowe | uniewinniony |
[edytuj] Bibliografia
- K. Kąkol, 1966: Sąd nierychliwy. Książka i Wiedza, 1966.
- Drugi proces oświęcimski (niem.)
