Drzemlik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Drzemlik
Merlin Falcon 3519308347.jpg
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina sokołowate
Podrodzina sokoły
Rodzaj Falco
Gatunek drzemlik
Nazwa systematyczna
Falco columbarius[1]
(Linnaeus, 1758)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Falco columbarius distribution map.png
żółty : zasięg latem, niebieski : zasięg zimą, zielony : zasięg całoroczny
Systematyka w Wikispecies Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Gatunek pod ochroną

Drzemlik, sokół drzemlik, sokół królik (Falco columbarius) – gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae).

Spis treści

[edytuj] Występowanie

Zamieszkuje Szkocję, Skandynawię i północne części Rosji, a także północną część Ameryki Północnej. Wyróżnia się na tym obszarze wiele podgatunków. Wędrowny (przeloty od marca do kwietnia i od września do listopada), zimuje w południowej Europie (populacje europejskie) oraz w południowej części Ameryki Północnej i na północy Ameryki Południowej (populacje amerykańskie). Migracje na zimowiska nie są dalekie.

W Polsce bardzo nielicznie pojawia się jedynie podczas przelotów, skrajnie nielicznie zimuje[3]. Zatrzymuje się wtedy na łąkach lub polach uprawnych. Na obszarze całego kraju regularnie widywany od końca sierpnia do połowy maja (w pozostałych miesiącach wyjątkowo), zwykle pojedynczo. W trakcie migracji najliczniejsze obserwacje pochodzą z Wybrzeża – Mierzei Helskiej i Mierzei Wiślanej. Najbliższe lęgowiska znajdują się na Białorusi[4].

[edytuj] Charakterystyka

Drzemlik to najmniejszy sokół jakiego da się zobaczyć w Polsce

[edytuj] Cechy gatunku

Najmniejszy sokół w Europie. Podobny do sokoła wędrownego, ale o wiele mniejszy. Wielkości gołębia, mniejszy od pustułki – w porównaniu z nią ma krótszy ogon i bardziej spiczaste skrzydła. Posiada krępą sylwetkę o stosunkowo krótkich, choć szerokich u nasady, zaostrzonych skrzydłach i niedługim, równo ściętym ogonie. Wyraźny dymorfizm płciowy. Upierzenie samca na wierzchu niebieskawoszare, natomiast pod spodem cynamonowobrązowe z delikatnym ciemniejszym kreskowaniem, również na piersi. Na końcu jego ogona znajduje się czarna przepaska. Samica znacznie większa od samca, wierzch ciała ma brązowy z lekkimi, poprzecznymi prążkami, na spodzie zaś jest biała z rzędami brązowych plam, pierś z ciemnymi długimi ciemnymi kreskami. Ciemno zakończony ogon. Młode ptaki podobne do samicy, ale ciemniejsze i wyraźniej prążkowane na ogonie i skrzydłach.
Sposobem lotu może przypominać drozdy. Jest szybki i zwinny jak kobuz, co pomaga w pościgu za latającymi ofiarami. Rozpoznanie tego gatunku nie sprawia jednak dużych problemów. Poza okresem lęgowym prowadzi samotniczy tryb życia.

[edytuj] Wymiary średnie[5]

długość ciała z dziobem i ogonem 
ok. 25–34 cm
rozpiętość skrzydeł 
55 – 69 cm
długość ogona 
11 – 14 cm

[edytuj] Masa ciała[6]

waga samicy 
ok. 200 g
waga samca 
ok. 170 g

[edytuj] Biotop

Drzemliki zamieszkują strefę klimatu umiarkowanego chłodnego i subpolarnego na półkuli północnej. Głównym siedliskiem jest leśna tundra i tajga, wrzosowiska, lasostepy, torfowiska, pola poprzecinane rzekami, i porośnięte kępami drzew. Przeważnie bytuje na słabo zarośniętych nizinach i płaskowyżach, halach, obrzeżach zbiorników wodnych, wydmach nadmorskich mokradłach i w dolinach rzecznych. Zimą w pobliżu wybrzeży morskich.

[edytuj] Okres lęgowy

Pisklęta drzemlika

Gatunek monogamiczny.

[edytuj] Gniazdo

Osobnik młodociany podgatunku F. c. columbarius

Na półkach skalnych, w płytkim zagłębieniu pod osłoną roślinności, na urwistych skarpach lub bezpośrednio na ziemi, a na terenach porośniętych drzewami (preferuje lasy brzozowe i sosnowe) prawie zawsze zajmuje gniazdo wrony. Może też zajmować stare konstrukcje lęgowe innych krukowatych. Jeśli zajmuje płytki dołek otacza go drobnymi gałązkami i materiałem roślinnym nadając temu kształt kopca.

[edytuj] Jaja

Falco columbarius

W maju składa 4–6 jaj, w jednodniowych odstępach. Równobiegunowe, owalne, bardzo podobne do jaj pustułki, o tle bladoróżowym z licznymi rdzawymi plamami.

[edytuj] Wysiadywanie

Na jajach siedzą oboje rodzice, choć częściej robi to samica. Zajmuje im to 28 – 32 dni. Po wykluciu oboje rodzice wychowuje potomstwo. Młode opuszczają gniazdo po 25 – 32 dniach, choć przez kolejne 3 tygodnie pozostają pod opieką starych ptaków.

[edytuj] Pożywienie

Para drzemlików walcząca o zdobycz, USA

Głównie drobne ptaki śpiewające (wróblowate) i siewkowce, rzadziej gryzonie oraz owady, które chwyta nisko nad ziemią w bardzo szybkim locie aż do skutku. Może też atakować z zaskoczenia z powietrza. Nierzadko widywano jak krył się w żywopłotach. Często poluje w parach lub niewielkich grupach. Są zdolne do naśladowania sposobu latania swych ofiar, by te się nie spłoszyły. Umożliwia im to większe zbliżenie do nich. Preferuje zwłaszcza skowronki i trznadle oraz mniejsze brodźce. W Polsce tępi też makolągwy. Małe ptaki są łapane po pościgu lub chwytane z ziemi.

[edytuj] Ochrona

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[7].

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. Falco columbarius w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Falco columbarius. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP „pro Natura”, 2003, s. 257. ISBN 83-919626-1-X.  Wg skali przyjętej przez autorów, dla okresu zimowego bardzo nieliczny oznacza zagęszczenie 0,2–2 osobników na 100 km², a skrajnie nieliczny – poniżej 0,2 osobnika na 100 km².
  4. Michał Radziszewski: Ptaki Polski. Warszawa: Carta Blanca, 2011. 
  5. Michał Radziszewski: Ptaki Polski. Warszawa: Carta Blanca, 2011. 
  6. Michał Radziszewski: Ptaki Polski. Warszawa: Carta Blanca, 2011. 
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237).

[edytuj] Bibliografia

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach