Duchoborcy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rosyjskiej grupy religijnej z przełomu XVII-XVIII w.. Zobacz też: herezja z IV w. Duchoburcy.
Duchoborcy
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Prawosławie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Duchoborcy (także: Duchobory) w jęz. ros.: Духоборы/Духоборцы (czyli: Bojownicy Ducha) – mistyczno-racjonalistyczna grupa religijna chrześcijańska, pochodząca z rosyjskiego prawosławia. Jej członkowie odrzucali kościół, dogmaty, przysięgę i służbę wojskową. Wysiedleni przez Mikołaja I do Zakaukazji, pod koniec XIX wieku wyemigrowali w części do Kanady.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki tej grupy religijnej datują się na XVII-XVIII w., kiedy grupa wyznawców prawosławia w Rosji (najprawdopodobniej pod wpływem zachodnioeuropejskiego protestantyzmu) odrzuciła autorytet władzy świeckiej, duchowieństwa prawosławnego, kult ikon i uznała Biblię za jedyne źródło wiary, a Jezusa Chrystusa za jedyny autorytet. Głosili także bezwarunkowy pacyfizm chrześcijański, co stało się główną przyczyną ich prześladowań (tortury, więzienie i wygnanie).

W końcu XIX w. 2/3 duchoborców opuściło Rosję i w 1899 (dzięki finansowej pomocy kwakrów, którzy opłacili podróż) osiedlili się w Kanadzie. Duchoborców wspomógł też pisarz Lew Tołstoj, który przekazał im dochód z powieści Zmartwychwstanie oraz zorganizował powszechną zbiórkę pieniędzy.

W Kanadzie duchoborcy zorganizowali życie na wzór rolniczych wspólnot huteryckich.

Jednym ze znanych przywódców duchoborców był Piotr Wierygin (1859-1924), który zginął w tajemniczej eksplozji w pociągu w zachodniej Kanadzie. Wyłoniła się grupa jego zwolenników, zwanych "Swobodniki" ("Wolnościowcy"). Rozpoczęli oni głośne protesty, np. chodząc nago, bez ubrania na znak protestu przeciwko materializmowi, przymusowej edukacji dzieci w szkołach państwowych i wykupywaniu ziemi przez państwo. Doprowadziło to do powtarzających się aresztowań duchoborców, które trwały do lat 1960. i później. Pozostali duchoborcy potępiali takie działania współwyznawców, jako sprzeczne z zasadą pacyfizmu i unikania przemocy.

Pozostałe odłamy duchoborców to "Niezależni" (odrzucający dziedzicznych przywódców i rolniczy tryb życia) oraz "Wspólnotowcy" (wierni Wieryginowi, mieszkający w rolniczych wspólnotach w Kolumbii Brytyjskiej).

Obecnie[edytuj | edytuj kod]

Liczbę duchoborców ocenia się na 30.000 w Kanadzie i około 30.000 w Rosji. Największą organizacją jest Związek Duchowych Wspólnot Chrystusa, założony przez syna Wierygina (również Piotra) w 1938 w Kanadzie.

Obecnie nie żyją już we wspólnotach rolniczych. Nabożeństwa koncentrują się na śpiewaniu psalmów, hymnów i pieśni religijnych po rosyjsku. Nie praktykują w ogóle chrztu. Odrzucają teologię prawosławną w kwestii duchownych, liturgii, Trójcy Świętej, piekła i nieba oraz realności zmartwychwstania Jezusa. Wierzą w naturalną dobroć ludzi i odrzucają pojęcie "grzech pierworodny". Niektórzy unikają używek i jedzenia mięsa oraz udziału w polityce.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powszechna "Gutenberga", t. IV, Kraków 1924-1932

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]