Duden

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Duden.jpg

Dudensłownik języka niemieckiego wydany przez Konrada Dudena, przede wszystkim słownik ortograficzny. Po raz pierwszy ukazał się 1 lipca 1880. Początkowo był to słownik ortograficzny, z czasem nazwę Duden przyjęły również inne typy słowników. Do 1996 był formalnym źródłem normatywnym w zakresie ortografii niemieckiej [1]. Słownik wydaje spółka Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus. Do 2009 ukazały się 24 wydania słownika [2]. Istnieje również wersja elektroniczna słownika. Najnowsze, 25. wydanie zawiera 135 tysięcy haseł [3].

Duden i dwa państwa niemieckie[edytuj | edytuj kod]

Ostatnie wspólne wydanie ukazało się w 1951 nakładem powstałej w Lipsku państwowej oficyny VEB Duden. W RFN wydanie spotkało się z krytyką z powodu włączenia do słownika wielu nowych wyrazów odzwierciedlających komunistyczną ideologię i charakter państwa[4]. W latach 1954-1985 słownik ukazywał się równolegle w RFN w Mannheim i NRD w Lipsku[4]. Nowe edycje ukazywały się co dziesięć lat w NRD i co siedem lat w RFN. Ostatnie odrębne wydania ukazały się odpowiednio w 1985 (Lipsk) i 1986 (Mannheim). Słowniki znacznie się różniły: wersja wydawana w NRD zawierała nowo powstałe wyrażenia związane z systemem komunistycznym i innymi realiami panującymi w tym państwie[5]. Po raz pierwszy po zjednoczeniu Niemiec słownik wydano w 1991 (wydanie 20., zwane "zjednoczeniowym"); oparty był on na wersji z Mannheim przy zachowaniu aktualnego słownictwa politycznego NRD[4].

Części składowe[edytuj | edytuj kod]

Współczesne wydanie Dudena składa się z następujących części:

  1. Die deutsche Rechtschreibung – Słownik ortograficzny
  2. Das Stilwörterbuch – słownik stylistyczny
  3. Das Bildwörterbuch – słownik obrazkowy
  4. Die Grammatik – gramatyka
  5. Das Fremdwörterbuch – słownik wyrazów obcych
  6. Das Aussprachewörterbuch – słownik wymowy
  7. Das Herkunftswörterbuch – słownik etymologiczny
  8. Das Synonymwörterbuch – słownik wyrazów bliskoznacznych
  9. Richtiges und gutes Deutsch – poradnik poprawnościowy
  10. Das Bedeutungswörterbuch – słownik języka niemieckiego
  11. Redewendungen – słownik zwrotów i idiomów
  12. Zitate und Aussprüche – słownik cytatów i wyrażeń
Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Das Duden-Monopol geht zu Ende (niem.). [dostęp 16 czerwca 2009].
  2. Die Auflagengeschichte des Dudens in Bildern (niem.). [dostęp 7 czerwca 2009].
  3. Duden Die deutsche Rechtschreibung (niem.). [dostęp 8 grudnia 2009].
  4. 4,0 4,1 4,2 BRD/DDR und die Wende Ostdeutsch – Westdeutsch? (niem.). [dostęp 7 czerwca 2009].
  5. Klaus Siewert: Vor dem Karren der Ideologie (niem.). [dostęp 7 czerwca 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]