Duk
| Duk wspaniały | |
| Pygathrix nemaeus | |
| (Linnaeus, 1771) | |
_-Philadelphia_Zoo.jpg) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | naczelne |
| Rodzina | makakowate |
| Rodzaj | Pygathrix |
| Gatunek | duk wspaniały |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Duk, duk wspaniały (Pygathrix nemaeus) nazywany również langurem wspaniałym lub książęcym – atrakcyjnie ubarwiony gatunek małpy naczelnej z rodziny makakowatych (Cercopithecidae). Nazwa duk pochodzi z języka wietnamskiego.
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Duk wspaniały żyje w lasach deszczowych i lasach monsunowych wschodniej i środkowej Kambodży, środkowego i północnego Wietnamu oraz południowego Laosu. Zadomowił się również w nowo posadzonych lasach Azji Południowo-Wschodniej. Dawniej przypuszczano, że występował również na wyspie Hajnan, ale przeprowadzone badania tego nie potwierdziły.
Charakterystyka [edytuj]
Dorosłe samce osiągają przeciętnie 7 kg masy ciała, samice ok. 5 kg. Długość ciała 61-76 cm, długość ogona 56-76 cm. Ubarwienie jest zależne od podgatunku. Wspólną cechą wszystkich podgatunków jest szary grzbiet i biały ogon. Młode do 10 miesiąca życia cechują barwy jaśniejsze niż u dorosłych osobników. Samice dojrzewają płciowo w wieku 4 lat, samce 4-5 lat. Ciąża trwa 165-190 dni. Samica rodzi jedno młode, porody bliźniacze należą do rzadkości. W niewoli notowano osobniki żyjące ponad 24 lata.
Tryb życia [edytuj]
Duki są zwierzętami nadrzewnymi, prowadzą dzienny tryb życia. Przebywają w stadach złożonych zwykle z 4-15, a czasem 30-50 osobników. Wykazują wysoko rozwinięte zachowania socjalne, mają bogaty repertuar sygnałów wizualnych, dotykowych i głosowych. Pożywienie duków stanowią przede wszystkim młode liście, również owoce i kwiaty. Nie piją wody.
Podgatunki [edytuj]
Wyróżniane są trzy podgatunki langurów książęcych:
- Pygathrix nemaeus nemaeus,
- Pygathrix nemaeus nigripes,
- Pygathrix nemaeus cinerea.
Zagrożenia [edytuj]
Ludzie polują na langury książęce dla mięsa i sportu. Podczas wojny wietnamskiej duki były ofiarami nalotów dywanowych. Czasami małpy te są poławiane i sprzedawane jako zwierzęta domowe, pomimo obowiązującego zakazu. Gatunek jest objęty konwencją waszyngtońską CITES (załącznik I)[2]. Poławiano je również jako zwierzęta doświadczalne do badań medycznych. Kolejne zagrożenie duków stanowi wycinka lasów.
Przypisy
- ↑ Pygathrix nemaeus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Jako Pygathrix spp. CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, Appendices I, II and III (ang.). 2007. [dostęp 7 czerwca 2008].
Bibliografia [edytuj]
- Encyklopedia zwierząt od A do Z
- Hara, C.: Pygathrix nemaeus (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2003. [dostęp 7 czerwca 2008].
- Sean Flannery: Douc Langur (Pygathrix nemaeus) (ang.). The Primata. [dostęp 7 czerwca 2008].
