Duk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Duk wspaniały
Pygathrix nemaeus
(Linnaeus, 1771)
Duk wspaniały
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Rodzina makakowate
Rodzaj Pygathrix
Gatunek duk wspaniały
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Duk, duk wspaniały (Pygathrix nemaeus) nazywany również langurem wspaniałym lub książęcym – atrakcyjnie ubarwiony gatunek małpy naczelnej z rodziny makakowatych (Cercopithecidae). Nazwa duk pochodzi z języka wietnamskiego.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Duk wspaniały żyje w lasach deszczowych i lasach monsunowych wschodniej i środkowej Kambodży, środkowego i północnego Wietnamu oraz południowego Laosu. Zadomowił się również w nowo posadzonych lasach Azji Południowo-Wschodniej. Dawniej przypuszczano, że występował również na wyspie Hajnan, ale przeprowadzone badania tego nie potwierdziły.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Dorosłe samce osiągają przeciętnie 7 kg masy ciała, samice ok. 5 kg. Długość ciała 61-76 cm, długość ogona 56-76 cm. Ubarwienie jest zależne od podgatunku. Wspólną cechą wszystkich podgatunków jest szary grzbiet i biały ogon. Młode do 10 miesiąca życia cechują barwy jaśniejsze niż u dorosłych osobników. Samice dojrzewają płciowo w wieku 4 lat, samce 4-5 lat. Ciąża trwa 165-190 dni. Samica rodzi jedno młode, porody bliźniacze należą do rzadkości. W niewoli notowano osobniki żyjące ponad 24 lata.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Duki są zwierzętami nadrzewnymi, prowadzą dzienny tryb życia. Przebywają w stadach złożonych zwykle z 4-15, a czasem 30-50 osobników. Wykazują wysoko rozwinięte zachowania socjalne, mają bogaty repertuar sygnałów wizualnych, dotykowych i głosowych. Pożywienie duków stanowią przede wszystkim młode liście, również owoce i kwiaty. Nie piją wody.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniane są trzy podgatunki langurów książęcych:

  • Pygathrix nemaeus nemaeus,
  • Pygathrix nemaeus nigripes,
  • Pygathrix nemaeus cinerea.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Ludzie polują na langury książęce dla mięsa i sportu. Podczas wojny wietnamskiej duki były ofiarami nalotów dywanowych. Czasami małpy te są poławiane i sprzedawane jako zwierzęta domowe, pomimo obowiązującego zakazu. Gatunek jest objęty konwencją waszyngtońską CITES (załącznik I)[2]. Poławiano je również jako zwierzęta doświadczalne do badań medycznych. Kolejne zagrożenie duków stanowi wycinka lasów.

Przypisy

  1. Pygathrix nemaeus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  2. Appendices I, II and III of CITES (ang.). cites.org, 12 czerwca 2013. [dostęp 2013-06-28].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia zwierząt od A do Z
  2. Hara, C.: Pygathrix nemaeus (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2003. [dostęp 7 czerwca 2008].
  3. Sean Flannery: Douc Langur (Pygathrix nemaeus) (ang.). The Primata. [dostęp 7 czerwca 2008].