Dulowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dulowa
Droga Krajowa 79
Droga Krajowa 79
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat chrzanowski
Gmina Trzebinia
Wysokość 300 m n.p.m.
Liczba ludności (2010) 1420[1]
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 32-545[2]
Tablice rejestracyjne KCH
SIMC 0222812
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Dulowa
Dulowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dulowa
Dulowa
Ziemia 50°08′36″N 19°31′19″E/50,143333 19,521944Na mapach: 50°08′36″N 19°31′19″E/50,143333 19,521944
Peron w Dulowej

Dulowa (niem. Duhlau) – wieś o statusie sołectwa położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim[3], w gminie Trzebinia[4]. Dulowa graniczy z Karniowicami, Filipowicami, Wolą Filipowską, Nieporazem, Młoszową i Bolęcinem.

Przez Dulową przebiega linia kolejowa Kraków – Katowice przy linii kolejowej 133 (Dulowa (przystanek kolejowy)) oraz Droga Krajowa 79 (Katowice – Trzebinia – Kraków – Sandomierz – Warszawa).

Dulowa położona jest 35 km od Krakowa i 45 km od Katowic.

Dulowa z Karniowicami tworzy parafię Karniowice-Dulowa, położoną w dekanacie Trzebinia w Archidiecezji Krakowskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od średniowiecza do 1795 w województwie krakowskim. Po III rozbiorze Polski okolice Dulowej należały do dystryktu olkuskiego[5] w ramach tzw. Galicji Zachodniej w zaborze austriackim. W 1809 roku teren Dulowej przyłączono do departamentu krakowskiego w granicach Księstwa Warszawskiego. W latach 1815-1845 w Rzeczypospolitej Krakowskiej jako jedna z 224 wsi.

Od 1846 roku do 1918 roku należała do Wielkiego Księstwa Krakowskiego, w ramach zaboru austriackiego. W 1847 roku przez Dulową wybudowano Kolej Krakowsko-Górnośląską łączącą Kraków z Mysłowicami.Od chwili powstania powiat chrzanowskiego w latach 1853/54 w ramach reformy administracyjnej przeprowadzonej w Wielkim Księstwie Krakowskim i Królestwie Galicji, Dulowa należy to tego powiatu. Od 1918 roku do 1939 i od 1945 do 1975 roku woj. krakowskim. W okresie II wojny światowej należała do Rzeszy Niemieckiej i była miejscowością graniczną z Generalnym Gubernatorstwem.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego z powodu nieracjonalnej decyzji Edwarda Gierka. W roku 1995 na wniosek mieszkańców i ówczesnego radnego: Czesława Palucha i Marka Rudkowskiego dokonano zmiany granic Dulowej i Młoszowej , w wyniku czego Dulowa została ona powiększona o 60 1358 ha. W granicach Dulowej znalazła się Szkołę Podstwową oraz cmentarz komunalny. W 1998 wraz z większością Ziemi Chrzanowskiej wróciła do Małopolski. 1 stycznia 2006 przyłączono część Woli Filipowskiej z gminy Krzeszowice[6].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Sołectwo położone jest w zlewniach dopływów rzeki Wisły; część zachodnia – w zlewni rzeki Chechło, część wschodnia – w zlewni rzeki Rudawa.Przez Dulową przepływa rzeka Dulówka, która w dalszym biegu zmienia nazwę na Krzeszówkę, a następnie na Rudawę i wpada do Wisły w Krakowie. W południowej część Dulowej znajdują się źródła rzeki Chechło.

Dulowa położona jest na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej na dwóch ich mezoregionach.

Północna część Dulowej leży na Wyżynie Olkuskiej. Część południowa położona jest w Rowie Krzeszowickim.

W Dulowej wyróżnia się miejsca o nazwach własnych:

  • Bojca – wschodnia część Dulowej przy drodze 79.
  • Rzeczyska – zachodnia część Dulowej na granicy z Młoszową.
  • Doły – północna część Dulowej w Dolinie lokalnego strumienia (do lat 90. XX wieku część Karniowic).
  • Skałka – wzniesienie o wysokości 362m n.p.m. pomiędzy Bojcami a Dołami.
  • Górki – niskie wzniesienia nad potokiem Checho w środku Puszczy Dulowskiej.
  • Charchoły – dolinik strumieni położonych we wschodniej części Dulowej.

Przez Dulową prowadzą dwa szlaki rowerowe:

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Wąwóz w Parku Krajobrazowym Dolinki Podkrakowskie
Puszcza Dulowska

Dulowa położona jest na terenie dwóch parków krajobrazowych. Część północna położona jest na terenie Parku Krajobrazowego Dolinki Podkrakowskie. Natomiast część południowa (Puszcza Dulowska) leży w granicach Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Znaczną część Dulowej zajmuje Puszcza Dulowska. Jest on pozostałością prastarej puszczy, która w Średniowieczu rozciągała się między Krakowem a Przemszą. Teren puszczy znajduje się na pofałdowanej równinie sandrowej powstałej na przedpolu lodowcowym. Jednolity kompleks leśny, przerywany naturalnymi polanami, w najdłuższym miejscu osiąga 8 km w najszerszym około 4 km. Potok Chechło dzieli Puszczę na 2 części. Część północna (zwana Lasem Dulowskim) jest piaszczysta i sucha. Dominuje tu sosna i świerk. Część południowa (Las Bagno, Las Rudno) jest podmokła i zatorfiona. Występują tu torfowiska niskie, lasy olchowy, gęsty bór bagienny. W latach 60. XX w. przywędrowało tutaj stado łosi. Obecnie żyje tu kilkanaście osobników. Można tu spotkać jelenie, sarny i dziki. Spośród ptactwa żyją tu również: czajki, derkacze, krogulce, myszołowy, jastrzębie gołębiarze. W Puszczy Dulowskiej żyje również traszka górska. W latach 80. osiedlono tu kilka par bobrów. Ich populacja liczy obecnie kilkadziesiąt osobników. Wybudowane przez nie tamy przyczyniły się do zalania około 20 ha lasu. Na terenie Puszczy Dulowskiej w Dulowej i Młoszowej od 1998 roku znajduje się ścieżka dydaktyczno- przyrodnicza.Korzystający z ścieżki mogą zapoznać się z podstawowymi gatunkami drzew budujących drzewostany puszczy, takimi jak: sosna zwyczajna, brzoza brodawkowata, olsza czarna, modrzew europejski, świerk pospolity, dąb szypułkowy, topola osika, buk zwyczajny, klon jawor, dąb czerwony, czeremcha późna oraz krzewy: kruszyna pospolita, bez koralowy, wierzba uszata, jabłoń domowa. W miejscach podmokłych można spotkać dwa gatunki mchów omawianych w podręcznikach szkolnych, mianowicie płonnika oraz torfowca, a w suchszych miejscach rokieta pospolitego. Z paprotników na uwagę zasługuję orlica pospolita i wietlica samicza. Do największych atrakcji ścieżki należy bez wątpienia stanowisko bobra europejskiego, którego w 1986 roku reintrodukowano nad potokiem Chechło. Obecnie określa się szacunkowo liczebność populacji bobrów na terenie puszczy na około 120 osobników. Ścieżka wyposażona jest w tablice informacyjno – dydaktyczne oraz w miejsca wypoczynku.

W potoku Dulówka występuje pstrąg potokowy.

Obiekty w Dulowej[edytuj | edytuj kod]

Widok na Szkołe Podstawową w Dulowej,widoczny jest również kościół i kurhan w Karniowicach

W Dulowej znajdują się:

  • Cmentarz komunalny
  • Szkoła Podstawowa im. Królowej Jadwigi
  • Dworzec kolejowy
  • Dom Strażaka
  • Dom Spokojnej Starości "EDEN"
  • Leśniczówka
  • Ośrodek Hodowli Zwierzyny[7]
  • Wiejski Dom Kultury
  • Kapliczki:
    • św. Floriana – skrzyżowanie ul. Floriana z ul. Krakowską
    • przy ul. Krakowskiej
    • przy ul. św. Floriana
    • na skrzyżowaniu ul. Parku Jurajskiego i ul. Młyńskiej

Organizacje[edytuj | edytuj kod]

  • Uczniowski Klub Sportowy "Dulowa"
  • Koło Gospodyń Wiejskich
  • Ochotnicza Straż Pożarna
  • Zespół Folklorystyczny „Dulowiacy”
  • Miejscowość Tematyczna[8] – Zaginiona wioska[9]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]