Dwadzieścia lat później
Z Wikipedii
Dwadzieścia lat później (lub W dwadzieścia lat później) to druga w kolejności powieść Aleksandra Dumasa opowiadająca historię czterech przyjaciół: Atosa, Portosa, Aramisa i d'Artagnana. Powieść toczy się w latach 1648-49. Miejscem akcji jest Francja z Paryżem i różnymi miejscowościami oraz Anglia (Londyn i okolice).
Utwór po raz pierwszy został wydany w formie powieści w odcinkach od stycznia do sierpnia 1845.
[edytuj] Streszczenie
Jest rok 1648, regencja Anny Austriaczki, rządy wpływowego kardynała Mazarina. D'Artagnan od dwudziestu lat pełni funkcję porucznika muszkieterów, które to stanowisko już dawno przestało odpowiadać jego ambicjom. Jego dawni przyjaciele powrócili do prawdziwych nazwisk i porzucili służbę wojskową. Tymczasem w Paryżu zaczyna się bunt przeciwko znienawidzonemu kardynałowi; d'Artagnan otrzymuje polecenie odnalezienia trzech muszkieterów i nakłonienia ich do powrotu do walki w obronie monarchii.
Po skomplikowanych poszukiwaniach d'Artagnanowi udaje się zwerbować do służby tylko Portosa, który, ożeniwszy się bogato, został wielkim właścicielem ziemskim, nie otrzymał jednak wymarzonego tytułu barona, liczy zatem, że pomoże mu w tym udział w walce za królową. Tymczasem Aramis, choć oficjalnie jezuita, i Atos, zajmujący się wychowaniem syna Raula, zostali frondystami. Wkrótce między czwórką przyjaciół dochodzi do dramatycznego starcia: kiedy z więzienia ucieka znany frondysta książę de Beaufort, to d'Artagnan i Portos ścigają go, zaś Atos i Aramis blokują im drogę. Ostatecznie jednak dochodzi do pojednania i wszyscy czterej na nowo przysięgają sobie przyjaźń, mimo odmienności poglądów politycznych.
Tymczasem Raul de Bragelonne, syn Atosa, podróżuje do Paryża, by wstąpić do wojska razem ze spotkanym po drodze młodym hrabią de Guiche. W przypadkowej karczmie są świadkami zabójstwa dokonanego przez młodego człowieka w stroju mnicha. Ofiarą był stary, umierający już człowiek, który wyznał wcześniej fałszywemu zakonnikowi, że dwadzieścia lat wcześniej dokonał egzekucji na osobie Milady de Winter. Przebrany mnich okazuje się być synem Milady, który po utracie arystokratycznych tytułów przyjął nazwisko Mordaunt.
W Paryżu rebelia nasila się. D'Artagnan wykonuje niebezpieczną misję wywiezienia Mazarina poza mury zbuntowanego miasta, gdzie mieszczanie budują barykady. Razem z Portosem zostaje wysłany do Anglii, by służyć Cromwellowi; w tym samym czasie Atos i Aramis otrzymują polecenie podjęcia próby uratowania Karola I, któremu grozi śmierć z rąk rewolucjonistów angielskich. Wszyscy czterej wyjeżdżają do Anglii. Za nimi podąża Mordaunt, chcąc pomścić swoją matkę.
W Anglii trwa wojna domowa, w decydującej bitwie przyjaciele znowu znajdują się po przeciwnych stronach. Mordaunt zabija lorda de Winter, walczący pod rozkazami Cromwella d'Artagnan i Portos biorą do niewoli Atosa i Aramisa. Przy pierwszej okazji jednak pozorują ucieczkę jeńców, po czym już wspólnie decydują się na ryzykowną próbę ocalenia króla. Porywają kata Londynu, by nie było komu wykonać zasądzonego wyroku śmierci, jednak na ochotnika zgłasza się Mordaunt i egzekucja zostaje wykonana. D'Artagnan pojedynkuje się z Mordauntem, który ucieka. Czwórka przyjaciół wyjeżdża z Anglii na statku, gdzie ponownie spotykają Mordaunta, który wysadza łódź w powietrze. Muszkieterowie cudem ratują się za pomocą jednej z łodzi ratunkowych, zamachowiec ląduje w wodzie, błagając o litość. Jedynie Atos postanawia udzielić mu mimo wszystko pomocy, jednak w momencie, gdy chce wciągnąć go do szalupy, sam zostaje wepchnięty do wody przez Mordaunta. Wówczas zabija go i powraca do przyjaciół.
Przyjaciele wracają do Paryża różnymi drogami, jednak informacje o ich postępowaniu w Anglii i tak dochodzą na dwór. Mazarin aresztuje d'Artagnana i Portosa, a następnie Atosa, jednak muszkieterom udaje się nie tylko uciec z więzienia, ale i zamknąć kardynała w jednym z zamków Portosa i wymusić na nim stopień kapitana muszkieterów dla d'Artagnana i tytuł barona dla Portosa. Wygasa pierwsza fala Frondy, Anna Austriaczka i Mazarin wracają do Paryża. D'Artagnan pozostaje w służbie, jego przyjaciele wracają do domów.
[edytuj] Cechy utworu
Podobnie jak w Trzech muszkieterach, Dumas dosyć wiernie przedstawia obraz epoki rządów Anny Austriaczki, wyraźnie wskazując jednak swoje sympatie i antypatie. Obraz kardynała Mazarina jako intryganta i skąpca jest wyraźnie krzywdzący, podobnie jak w poprzednim tomie cyklu wizja kardynała Richelieu (który, notabene, w Dwadzieścia lat później przedstawiany jest w o wiele lepszym świetle). Opisując natomiast pełen intryg dwór Dumas pokazał zarówno realia siedemnastowieczne, jak i rzeczywistość swoich własnych czasów. To samo dotyczy opisu Frondy. Dumas widział w 1830 budowanie ulicznych barykad i opisał te doświadczenia w obrazie ludowej mobilizacji w sierpniu 1648. Nie wyczerpał jednak problemu społecznego tła Frondy, wyraźnie stając po stronie monarchii, pod warunkiem, że będą to liberalne, oświecone rządy.
