Dworzec Shinjuku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
新宿 Shinjuku
Widok dworca od południa
Widok dworca od południa
Państwo  Japonia
Miejscowość Tokio
Data otwarcia kolej sieci krajowej: 1885, później rozbudowywany; Keiō: 1915, ok. 1960 na obecnym miejscu; Odakyū: 1927, później przebudowany; Seibu: 1952
Informacje kolejowe
Liczba peronów JR: 7; Keiō: 6 + 1; Odakyū: 7; Seibu: 2
Liczba krawędzi
peronowych
JR: 14 (tory przelotowe); Keiō: 3 (ślepe) oraz 2 (przelotowe); Odakyū: 6 (ślepe); Seibu: 3 (ślepe);
Kasy czynne
Przejścia nadziemne duży nadbudowany kompleks usługowy
Przejścia podziemne dwa przejścia w strefie płatnej; 1 ogólnodostępne
Linie kolejowe
  • Linia JR中央本線 JR Chūō
    • Linia JR中央快速 JR Chūō (Rapid)
    • Linia JR中央・総武緩行 JR Chūō-Sōbu
  • Linia JR山手 JR Yamanote
  • Linia JR埼京 JR Saikyō
  • Linia 京王 Keiō
  • Linia 京王新線・都営新宿 Keiō-Shinsen i Toei-Shinjuku
  • Linia 小田急小田原 Odakyū-Odawara
  • Linia 西武新宿 Seibu-Shinjuku
  • Linia 東京メトロ丸ノ内 Tōkyō Metro Marunouchi
  • Linia 都営大江戸 Toei Ōedo
Położenie na mapie Tokio
Mapa lokalizacyjna Tokio
新宿 Shinjuku
新宿 Shinjuku
Położenie na mapie Japonii
Mapa lokalizacyjna Japonii
新宿 Shinjuku
新宿 Shinjuku
Ziemia 35°41′27,32″N 139°42′00,93″E/35,690922 139,700258Na mapach: 35°41′27,32″N 139°42′00,93″E/35,690922 139,700258
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Transport szynowy

Dworzec Shinjuku (jap. 新宿駅 Shinjuku-eki?)dworzec kolei JR w Tokio, obsługujący największą liczbę pasażerów wśród dworców kolejowych na świecie. W szerszym znaczeniu również dworzec trzech kolei prywatnych: Keiō, Odakyū i Seibu.

Układ przestrzenny[edytuj | edytuj kod]

Dworzec jest złożony z kompleksu głównego, należącego do kolei JR東日本 JR Higashi Nihon (układ przelotowy) oraz z dwóch dworców czołowych kolei prywatnych Odakyū i Keiō, sąsiadujących z kompleksem JR od zachodu. Dworzec kolei prywatnej Seibu położony jest po wschodniej stronie linii JR, około 390 m od północnych krańców peronów; stanowi osobny zespół połączony podziemnymi pasażami usługowymi.

Układ dworca JR:

  • Poziom +1 (oznaczony jako 2F): galeria usługowo-kasowa, przejście ogólnodostępne;
  • Poziom 0 (oznaczony jako 1F): 7 peronów wyspowych (14 krawędzi peronowych);
  • Poziom -1 (oznaczony jako B1F): powierzchnia usługowo-kasowa, halle kasowo-recepcyjne po obu stronach dworca.

Od północy poprzecznie w stosunku do peronów znajduje się stacja metra linii 丸ノ内 Marunouchi:

  • Poziom -1 (B1F, lekko zagłębiony): westybul nad stacją;
  • Poziom -2 (B2F): peron wyspowy stacji.

Układ dworca 小田急電鉄 Odakyū Dentetsu:

  • Poziom +1 (oznaczony jako 2F): galeria poprzeczna z usługami i kasami, przedłużenie galerii znad dworca JR;
  • Poziom 0 (oznaczony jako 1F): górna hala peronowa na 3 tory ślepe, pośrodku "peron dwukrawędziowy";
  • Poziom -1 (oznaczony jako B1F): dolna hala peronowa na 2 tory ślepe, "perony dwukrawędziowe"; jest to poziom ulic od północnego zachodu dworca.

Nad poziomem +1 wznosi się własny dom towarowy kolei.

Układ dworca 京王電鉄 Keiō Dentetsu:

  • Poziom -1 (oznaczony jako B1F): hall wejściowy, kasy, pasaże ogólnodostępne; od południa hall nad stacją 新宿新線 Shinjuku-Shinsen;
  • Poziom -2 (oznaczony jako B2F): hala peronowa na 3 tory ślepe (dwa "perony dwukrawędziowe");
  • Poziom -5 (oznaczony jako B5F): peron wyspowy linii Toei-Shinjuku-sen i Keiō-Shinsen.

Nad poziomem -1 wznosi się własny dom towarowy kolei.

Dworzec wieczorem. Po lewej dom towarowy Odakyū, na wprost - Lumine kolei JR
Zachodnia strona dworca wieczorem. Na parterze domu towarowego Odakyū znajduje się wejście na dworzec JR
Perony dworca JR. Po lewej jeden z ekspresów linii Chūō
Godzina szczytu na peronie Yamanote-sen

Na południowy zachód od kompleksu stacji Toei-Shinjuku-sen znajduje się stacja linii Toei-Ōedo-sen (peron wyspowy na poziomie -7). Druga stacja na tej linii (新宿西口 Shinjuku Nishiguchi) znajduje się na północny wschód od kompleksu JR (nie można przejechać bezpośrednio pociągiem między tymi stacjami).

Dworzec kolei 西武鉄道 Seibu Tetsudō ma 1 peron wyspowy i 1 boczny (3 tory ślepe), położone nad ziemią.

Integracja z transportem lokalnym[edytuj | edytuj kod]

Większość pociągów obsługujących dworzec obsługuje także ruch wewnątrzmiejski i rozprowadza ruch aglomeracyjny w obrębie miasta.

Potoki osób przesiadających się na stacji Shinjuku zostały nieco ograniczone dzięki "przechodzeniu" części pociągów między siecią 京王 Keiō a linią metra 都営新宿線 Toei-Shinjuku-sen, między siecią 小田急 Odakyū a linią 東京メトロ千代田線 Tōkyō Metro Chiyoda-sen (stacja 代々木上原 Yoyogi-Uehara, czwarta przed Shinjuku), między siecią 西武 Seibu a liniami 有楽町線 Yūrakuchō-sen oraz 副都心線 Fukutoshin-sen sieci Tōkyō Metro (odgałęzienie od stacji Nerima, czwartej przed Shinjuku), jak również między linią JR中央線 JR Chūō-sen a linią 東京メトロ東西線 Tōkyō Metro Tōzai-sen (stacja 中野 Nakano, trzecia przed Shinjuku).

Przy stacji zlokalizowane są cztery stacje metra oraz dworzec autobusowy.

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Stacja Shinjuku została urządzona na ukończonej w 1885 r. linii obwodowej Yamanote-sen kolei prywatnej Nippon Tetsudō, łączącej linię Kolei Rządowych Shimbashi (Tokio) – Jokohama, otwartą 1872, z linią główną Nippon Tetsudō, otwartą w 1883. Shinjuku stało się stacją węzłową po budowie linii do Hachiōji (kolej prywatna 甲武鉄道 Kōbu Tetsudō; obecna Chūō-sen) w 1889. W l. 1894-1919 otwierano przedłużenie tej linii, łączące Shinjuku z centrum Tokio. Po jego ukończeniu dworzec znalazł się na skrzyżowaniu dwóch tras, których znaczenie wzrosło w wyniku wzrostu przestrzennego miasta. W 1904 r. Kōbu Tetsudō zelektryfikowała ruch podmiejski, jako pierwsza kolej sieci krajowej w Japonii. W 1907 obie linie zostały zakupione przez państwo, w ramach upaństwowienia głównej sieci kolejowej kraju. Na przestrzeni ostatnich dekad perony JR zostały częściowo nadbudowane galerią o funkcjach dworcowo-usługowych oraz domem towarowym. Prace związane z przekryciem częściowym peronów dla urządzenia dworca autobusowego są na ukończeniu.

Koleje prywatne, mające dzisiaj dworce w kompleksie Shinjuku, są produktem ewolucji elektrycznych kolejek/tramwajów dojazdowych (電鉄 "dentetsu"). Kolej Keiō pierwotnie przekraczała linię Yamanote wiaduktem drogowym (w osi jezdni), by skończyć się w rejonie Shinjuku-3-chōme (od 1915. Na początku l. 1930. zbudowano tam niewielki czołowy dworzec, z peronami przekrytymi małą halą (p. fot.). Około 1960 linię przełożono na niezależne torowisko i zakończono w obecnym miejscu. Nowy dworzec zajął dwie dolne kondygnacje własnego domu towarowego. Dworzec kolei Odakyū zbudowano w 1927, perony także przekryto małą stalową halą. Później dworzec całkowicie przebudowano i nadbudowano domem towarowym.

W 1959 do Shinjuku dociągnięto pierwszą linię metra, Marunouchi. W 1978 otwarto osobne, podziemne podejście linii Keiō (tzw. "nowa linia", 新線 Shinsen), które w 1980 połączono z nowo zbudowaną od strony miasta linią metra Toei-Shinjuku-sen. W 1997 od strony przedmieść zachodnich dociągnięto linię 都営大江戸線 Toei-Ōedo-sen, a w 2000 ukończono ją w całości, otwierając nową stację 新宿西口 Shinjuku-nishiguchi, położoną niemal na zakończeniu jej pętlicowej trasy.

Wagon dla kobiet na Keiō-sen
"Romance car" na dworcu Odakyū; jubileusz 50-lecia eksploatacji
靖国通り Yasukuni-dōri z wiaduktem kolejowym, na którym znajduje się północna głowica dworca

Charakterystyka ruchu[edytuj | edytuj kod]

JR Shinjuku jest dworcem węzłowym położonym na skrzyżowaniu linii okólnej Yamanote z dalekobieżną linią Chūō. Jest węzłem kolei aglomeracyjnych i regionalnych; ruch dalekobieżny jest stosunkowo mały, ale dworzec jest stacją początkową (końcową) dla wszystkich ekspresów dalekobieżnych jadących linią Chūō. Jego znaczenie wynika ponadto z sąsiedztwa największego w Tokio kompleksu biurowego oraz wielkiej dzielnicy rozrywki.

Liczba osób obsługiwanych w ciągu jednego dnia przedstawia się następująco: JR – 1500 tys., Odakyū – 490,1 tys., Keiō – 726,6 tys., metro Toei – 340,2 tys., Tōkyō Metro 238,4 tys., Seibu – 195,9 tys. Razem dworce obsługują średnio około 3,5 mln osób dziennie.

Liczba odprawianych pociągów w godzinę szczytu (8:00-8:59):

  • dworzec JR – razem 190 pociągów, w tym 2 pośpieszne dalekobieżne; obciążenie poszczególnych linii:
中央総武線 Chūō-Sōbu-sen – 46 pociągów;
中央快速線 Chūō-Kaisoku-sen – 54 pociągi;
中央本線 Chūō-Honsen (dalekobieżna) – 2 pociągi (rozpoczynają bieg);
埼京線 Saikyō-sen – 25 pociągów (część rozpoczyna bieg);
湘南新宿ライン Shōnan-Shinjuku-Line – 13 pociągów;
山手線 Yamanote-sen – 50 pociągów;
  • dworzec Keiō:
24 pociągi rozpoczynające bieg na dworcu czołowym;
33 pociągi na przelotowej stacji podziemnej (także metro linii Shinjuku);
  • dworzec Odakyū: 19 pociągów rozpoczynających bieg;
  • dworzec Seibu: 25 pociągów rozpoczynających bieg.

Razem z kompleksu dworców Shinjuku w godzinie szczytu odprawia się 272 pociągi, nie licząc wszystkich pociągów metra.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

dworzec Shinagawa
dworzec Tōkyō
dworzec Ueno

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]