Dyfuzja innowacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Dyfuzja innowacji – ostatni etap procesu innowacji, nazywany również upowszechnieniem. Dyfuzja stanowi „proces przyswajania danej innowacji w coraz to nowszych systemach społecznych[1]. „Dyfuzja innowacji jest procesem rozprzestrzeniania się, upowszechniania innowacji firmie i gospodarce, występującym wówczas, gdy po pierwszym udanym zastosowaniu nowego rozwiązania technicznego lub organizacyjnego następuje jej przyswojenie przez inne przedsiębiorstwa[2].

Po wprowadzeniu nowego produktu na rynek następuje przekazywanie informacji - rozpoczyna się proces uczenia (w szczególności: „uczenie się przez robienie”, ang. learning by doing), w którym biorą udział[3]:

  • producent, który wprowadził innowację (doskonalenie innowacji na podstawie informacji zwrotnych),
  • potencjalni nabywcy (poznawanie nowego produktu, w celu podjęcia decyzji o jego zakupie),
  • przyszli naśladowcy (rozpoznanie najważniejszych cech innowacji, sposobu wytwarzania i rozpoczęcie własnej produkcji).

Badania nad dwoma podstawowymi wymiarami dyfuzji – czasem i przestrzenią, pozwoliły na szczegółowe scharakteryzowanie cyklu dyfuzji oraz doprowadziły do sformułowania następujących wniosków[4]:

  • proces przestrzennej innowacji to rozprzestrzenianie się przedmiotu – fizycznej rzeczy, a nie efektów innowacji,
  • dyfuzja innowacji jest procesem długotrwałym, sięgającym nawet 20 lat w przypadku innowacji przełomowych i kilku lat w przypadku innowacji usprawniających,
  • w początkowych fazach dyfuzja przebiega powoli, następnie nabiera tempa,
  • szybkość dyfuzji zależy przede wszystkim od skali innowacji,
  • przebieg procesu dyfuzji może przebiegać zgodnie z funkcją liniową, wykładniczą lub też mieć rozkład logistyczny

Model dyfuzji innowacji E.M. Rogers'a [5][edytuj | edytuj kod]

Według E.M. Rogers’a odrzucenie lub przyjęcie innowacji zależy od następujących czynników[6]:

  1. Względna dogodność innowacji. Innowacja powinna zapewniać wzrost efektywności społeczno-ekonomicznej i być dogodniejsza niż rozwiązanie dotychczasowe.
  2. Kompatybilność (zgodność) innowacji. Innowacja niekompatybilna jest niezrozumiała i nieistotna, a w rezultacie zostaje odrzucona. Zgodność innowacji z istniejącymi normami, wartościami oraz doświadczeniem sprzyja jej upowszechnianiu.
  3. Kompleksowość innowacji. Cecha określona przez stopień trudności w zrozumieniu, przyjęciu i stosowaniu nowego rozwiązania.
  4. Podzielność innowacji. Możliwość stopniowego wprowadzania lub przyjmowania innowacji.
  5. Przystępność innowacji. Innowacja jest przystępna, jeżeli jej charakter i proces jej wykorzystania jest zrozumiały i łatwy do przedstawienia.

Model dyfuzji innowacji E.M. Rogers’a - powstały w wyniku badań empirycznych, udowadnia, iż występuje kilka kategorii nabywców, którzy reprezentują odmienne nastawienie do nowości. Wyróżnia on osoby stale poszukujące nowości oraz te, które preferują wypróbowane i sprawdzone przez innych produkty. Krzywa sprzedaży ma rozkład normalny – po urynkowieniu innowacji następuje powolny wzrost sprzedaży, a następnie przyspieszenie, osiągnięcie punktu szczytowego, aż w rezultacie spadek liczby nabywców.

Innowatorzy stanowią 2,5% całej zbiorowości - lubią ryzyko, próbują nowości. Wcześni naśladowcy to 13,5% - są liderami, kształtują opinię w danej społeczności, nowość kupują jednak z pewną ostrożnością. Wczesna większość to 34% - przyswaja ona nowy produkt wcześniej niż przeciętni nabywcy. Późna większość – 34%, to sceptycy akceptujący produkt po wypróbowaniu go przez innych. Ostatnia grupa to maruderzy – 16%, grupa nabywców obawiająca się zmian, absorbuje innowację, gdy staje się ona powszechna lub niezbędna.

Konieczne jest zdobycie odpowiedniej wiedzy na temat klientów i dotarcie w pierwszej kolejności do innowatorów, w celu przekonania ich o słuszności zakupu innowacji. Należy jednak pamiętać, że dany nabywca może być innowatorem w jednej dziedzinie, a w innej być maruderem, dlatego wszelka identyfikacja grup na podstawie wcześniejszych opinii i doświadczeń powinna mieć charakter jedynie szacunkowy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. A. Pomykalski, Innowacje, Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, Łódź 2001, s.110.
  2. M. Brzeziński (red.), Zarządzanie innowacjami technicznymi i organizacyjnymi, Difin, Warszawa 2001, s.104.
  3. A. Pomykalski, op.cit., s.111.
  4. M. Brzeziński, op.cit., s.105.
  5. J.J. Brdulak, Zarządzanie wiedzą a proces innowacji produktu. Budowanie przewagi konkurencyjnej firmy, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa 2005, s.76; J. Penc, Innowacje i zmiany w firmie. Transformacja i sterowanie rozwojem przedsiębiorstwa, Placet, Warszawa 1999, s.43-44; A. Pomykalski, op.cit., s.112-113.
  6. A. Pomykalski, op.cit., s.113-114.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Brdulak J.J., Zarządzanie wiedzą a proces innowacji produktu. Budowanie przewagi konkurencyjnej firmy, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa 2005.
  2. Brzeziński M. (red.), Zarządzanie innowacjami technicznymi i organizacyjnymi, Difin, Warszawa 2001.
  3. Penc J., Innowacje i zmiany w firmie. Transformacja i sterowanie rozwojem przedsiębiorstwa, Placet, Warszawa 1999.
  4. Pomykalski A., Innowacje, Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, Łódź 2001.