Dyktator (film 1940)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dyktator
The Great Dictator
Charlie Chaplin jako postać tytułowa
Charlie Chaplin jako postać tytułowa
Gatunek komedia
Data premiery 15 października 1940
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 124 min
Reżyseria Charlie Chaplin
Scenariusz Charlie Chaplin
Główne role Charlie Chaplin,
Jack Oakie,
Reginald Gardiner,
Paulette Goddard
Muzyka Richard Wagner,
Meredith Willson,
Charlie Chaplin
Zdjęcia Karl Struss,
Roland Totheroh
Scenografia J. Russell Spencer
Edward G. Boyle
Montaż Charlie Chaplin
Produkcja Charlie Chaplin
Wytwórnia Charlie Chaplin Productions
Dystrybucja United Artists
Budżet 2 000 000 USD
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Scena z filmu

Dyktator (ang. The Great Dictator) film powstały w 1940 r. w reżyserii Charlie Chaplina, ukazujący w satyrycznym podejściu Adolfa Hitlera i narodowy socjalizm. Pierwszy film dźwiękowy Chaplina.

Pomysł na film zrodził się u przyjaciela Chaplina Alexandra Korda, który zauważył, że tramp (jego najbardziej znana postać filmowa) jest podobny do Hitlera. Sam potem zauważył, że urodził się w tym samym roku co Führer, był starszy tylko o cztery dni, oraz jest jego wzrostu. Co godne podkreślenia w chwili premiery filmu Chaplin był krytykowany za podżeganie do wojny[1].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Opis filmu[edytuj | edytuj kod]

W Tomanii do władzy dochodzi Adenoid Hynkel. Pragnie zawładnąć całym światem, ale na drodze do tego stoi sąsiedni kraj, Austerlich. Planuje inwazję, ale brakuje mu pieniędzy. Próbuje zdobyć pieniądze od bankierów żydowskich. Kiedy oni odmawiają udzielenia pożyczki, postanawia się zemścić na wszystkich Żydach. W tym czasie dyktator zawiera sojusz z Benzino Napalonim, przywódcą Bacterii. Represje dotykają także fryzjera, łudząco podobnego do dyktatora. Szturmowcy podpalają jego zakład, a sam cyrulik trafia do obozu koncentracyjnego, jednak ucieka stamtąd w mundurze Hynkela. W międzyczasie Adenoid Hynkel poluje na kaczki. Przypadek sprawia, że dyktatora aresztuje policja, a jego miejsce zajmuje fryzjer w mundurze Hynkela. Ten zaś na wiecu wygłasza pokojowe przemówienie.

Satyryczne odpowiedniki[edytuj | edytuj kod]

Premiery[edytuj | edytuj kod]

Premiera w Stanach Zjednoczonych miała miejsce 14 października 1940, zaś w Nowym Jorku we wrześniu tegoż roku. We Francji premiera filmu odbyła się w kwietniu 1945 roku, już po wyzwoleniu Paryża. W Hiszpanii film ten był zakazany aż do 1975 roku tj. do śmierci Francisco Franco. Pierwsza projekcja "Dyktatora" w Niemczech odbyła się dopiero w 1998. We Włoszech wszystkie sceny z udziałem żony Napaloniego zostały wycięte ze względu na szacunek dla wdowy po Mussolinim - Rachele. Pełna wersja "Dyktatora" nie była dostępna we Włoszech przed 2002 rokiem.

Film w kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

Przemowa ze słynnej sceny wieńczącej film została wykorzystana jako motyw przewodni w utworze "Beyond The Frontier Part Two" z płyty Beyond The Frontier polskiego zespołu art rockowego HellHaven. [2]

Podczas nagrywania najnowszej płyty Caustic Love, szkocki piosenkarz Paolo Nutini użył fragmentu przemowy fryzjera w jednej z piosenek, Iron Sky.[3]

Przypisy

  1. Kamil Janicki, Czy to amerykańscy filmowcy uratowali świat przed Hitlerem?, "Ciekawostki historyczne", 10 kwietnia 2012; Marc Ferro, Kino i historia, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011.
  2. http://www.magazyngitarzysta.pl/muzyka/recenzje/12790-hellhaven-beyond-the-frontier.html , Magazyn Gitarzysta, recenzja z dnia 25 kwietnia, 2013 r.
  3. https://www.youtube.com/watch?v=ELKbtFljucQ

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]