Dymitr z Tesaloniki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Święty
Dymitr (Demetriusz) z Tesaloniki
Άγιος Δημήτριος της Θεσσαλονίκης
męczennik
Gheorghe Tattarescu - Sfantul Dumitru.jpg
Św. Dymitr (reprodukcja Gheorghe Tattarescu w Muzeul Municipiului Bucureşti).
Data urodzenia w III wieku
Tesaloniki
Data śmierci ok. 304-305
Sirmium lub Achaja
Kościół/
wyznanie
chrześcijański
Wspomnienie 9 kwietnia i 26 października[a]

26 października[b]
8 listopada[c]

Atrybuty zwój, pika, miecz
Patron miast: Wenecji, Salonik i Konstantynopola oraz służących w wojsku żołnierzy wyznania prawosławnego
Szczególne miejsca kultu kościół św. Demetriusza w Salonikach
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Relikwiarz ze szczątkami św. Dymitra w Greckim Kościele Prawosławnym w Salonikach.

Dymitr (Demetriusz) z Tesaloniki, gr. Άγιος Δημήτριος της Θεσσαλονίκης [Dimitrios], ros. Димитрий Солунский, cs. Wielikomuczenik Dimitrij Sołunskij (ur. ok. 280, zm. ok. 304-305) — męczennik, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego, ormiańskiego i koptyjskiego.

Żywot świętego[edytuj | edytuj kod]

Dymitr pochodził z Tesaloniki[1]. Zginął śmiercią męczeńską ok. 304 roku w Sirmium (obecnie Sremska Mitrovica) lub w Achai.

Wedle relacji o jego męczeństwie, cesarz Maksymian lub Dioklecjan[2] miał wyznaczyć młodego Dymitra, po śmierci ojca, na urząd prokonsula nie wiedząc o tym, że ten jest chrześcijaninem. Zamiast wypełniać rozkaz cesarza, nakazujący wymordowanie wszystkich chrześcijan w Salonikach, Dymitr głosił Ewangelię. Aresztowany i wtrącony do więzienia przekonał młodego Nestora, swego przyjaciela, aby stanął do walki z gladiatorem, który zabijał chrześcijan na arenach, rzucając ich na włócznie. Po zwycięstwie i męczeństwie Nestora Dymitr na rozkaz Maksymiana został w więzieniu przebity dzidami.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Kult św. Dymitra rozwinął się w Tesalonikach i później rozszerzył na wschód i zachód[3]. W Cerkwi prawosławnej posiada charakter powszechny.

Relikwie

Relikwie Świętego znajdują się w bazylice św. Dymitra w Salonikach (gr. Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης).

Patronat

Wielki męczennik Dymitr uważany jest za patrona służących w wojsku żołnierzy wyznania prawosławnego. Wierni modlą się do niego w obliczu zagrożenia najazdem innowierców oraz o przywrócenie wzroku.

Jest patronem miast: Wenecji, Salonik i Konstantynopola (obecnie Stambuł).

Ikonografia

W ikonografii święty przedstawiany jest jako młody, bezbrody mężczyzna w stroju oficera rzymskiego, przykryty zielonym płaszczem. W prawej ręce ma zwój pisma oraz pikę, ostrzem zwróconą do góry. Lewą ręką trzyma przy nodze miecz. Na zwoju znajdują się słowa:

Quote-alpha.png
Panie, nie zgub grodu i ludzi, bowiem jeśli uratujesz go wraz z nimi i ja zbawię się, a jeśli ich zgubisz zginę i ja.
Dzień obchodów

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele Katolickim obchodzone jest 9 kwietnia i 26 października.

Cerkiew prawosławna wspomina wielkiego męczennika (wielikomuczenik ) 26 października/8 listopada[4], tj. 8 listopada według kalendarza gregoriańskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

Przypisy

  1. gr. Θεσσαλονίκη (Tesaloniki), dawn. Tesalonika, aktualna polska nazwa miasta to Saloniki
  2. Cesarz Maksymian współrządził z Dioklecjanem od 285 do 305 roku.
  3. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D-G. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 85. ISBN 83-7097-374-4.
  4. podwójne datowanie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]