Dymitr z Tesaloniki
| Święty Dymitr (Demetriusz) z Tesaloniki |
|
| Άγιος Δημήτριος της Θεσσαλονίκης | |
| męczennik | |
 Św. Dymitr (reprodukcja Gheorghe Tattarescu w Muzeul Municipiului Bucureşti). |
|
| Data urodzenia | w III wieku Tesaloniki |
| Data śmierci | ok. 304-305 Sirmium lub Achaja |
| Kościół/ wyznanie |
chrześcijański |
| Wspomnienie | 9 kwietnia i 26 października (kat) 26 października (praw. liturgia wg kal. jul.) 8 listopada (praw. wg kal. greg.) |
| Atrybuty | zwój, pika, miecz |
| Patron | miast: Wenecji, Salonik i Konstantynopola oraz służących w wojsku żołnierzy wyznania prawosławnego |
| Szczególne miejsca kultu | kościół św. Demetriusza w Salonikach |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
Dymitr (Demetriusz) z Tesaloniki, gr. Άγιος Δημήτριος της Θεσσαλονίκης [Dimitrios], ros. Димитрий Солунский, cs. Wielikomuczenik Dimitrij Sołunskij (ur. ok. 280, zm. ok. 304-305) — męczennik, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego, ormiańskiego i koptyjskiego.
Spis treści |
Żywot świętego [edytuj]
Dymitr pochodził z Tesaloniki[1]. Zginął śmiercią męczeńską ok. 304 roku w Sirmium (obecnie Sremska Mitrovica) lub w Achaji.
Wedle relacji o jego męczeństwie, cesarz Maksymian lub Dioklecjan[2] miał wyznaczyć młodego Dymitra, po śmierci ojca, na urząd prokonsula nie wiedząc o tym, że ten jest chrześcijaninem. Zamiast wypełniać rozkaz cesarza, nakazujący wymordowanie wszystkich chrześcijan w Salonikach, Dymitr głosił Ewangelię. Aresztowany i wtrącony do więzienia przekonał młodego Nestora, swego przyjaciela, aby stanął do walki z gladiatorem, który zabijał chrześcijan na arenach, rzucając ich na włócznie. Po zwycięstwie i męczeństwie Nestora Dymitr na rozkaz Maksymiana został w więzieniu przebity dzidami.
Kult [edytuj]
Kult św. Dymitra rozwinął się w Tesalonikach i później rozszerzył na wschód i zachód[3]. W Cerkwi prawosławnej posiada charakter powszechny.
- Relikwie
Relikwie Świętego znajdują się w bazylice św. Dymitra w Salonikach (gr. Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης).
- Patronat
Wielki męczennik Dymitr uważany jest za patrona służących w wojsku żołnierzy wyznania prawosławnego. Wierni modlą się do niego w obliczu zagrożenia najazdem innowierców oraz o przywrócenie wzroku.
Jest patronem miast: Wenecji, Salonik i Konstantynopola (obecnie Stambuł).
- Ikonografia
W ikonografii święty przedstawiany jest jako młody, bezbrody mężczyzna w stroju oficera rzymskiego, przykryty zielonym płaszczem. W prawej ręce ma zwój pisma oraz pikę, ostrzem zwróconą do góry. Lewą ręką trzyma przy nodze miecz. Na zwoju znajdują się słowa:
 |
- Dzień obchodów
Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele Katolickim obchodzone jest 9 kwietnia i 26 października.
Cerkiew prawosławna wspomina wielkiego męczennika (wielikomuczenik ) 26 października/8 listopada[4], tj. 8 listopada wg kalendarza gregoriańskiego.
Zobacz też [edytuj]
- kult świętych
- męczennicy wczesnochrześcijańscy
- modlitwa za wstawiennictwem świętego
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
- święci prawosławni
Przypisy
- ↑ gr. Θεσσαλονίκη (Tesaloniki), dawn. Tesalonika, aktualna polska nazwa miasta to Saloniki
- ↑ Cesarz Maksymian współrządził z Dioklecjanem od 285 do 305 roku.
- ↑ Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D-G. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 85. ISBN 83-7097-374-4.
- ↑ podwójne datowanie
Bibliografia [edytuj]
- męcz. Dymitr z Tesalonik na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)
- Demetrios (Dimitri) von Saloniki - Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.)
