Dynastia sabaudzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dynastia sabaudzka (wł. Casa di Savoia) – dynastia panująca w Sabaudii i Piemoncie (1000-1732) (Księstwo Sabaudii-Piemontu niezależne od roku 1416), na Sycylii (1713-1720), w Królestwie Sardynii (1720-1861), w zjednoczonym Królestwie Włoskim (1861-1946), w Hiszpanii (1871-1873) oraz w Chorwacji (1941-1943).

Herb dynastii sabaudzkiej jako królów Italii

Założycielem dynastii sabaudzkiej był hrabia Sabaudii Humbert I Białoręki (980-1047), który władał Sabaudią od 1003. Jego syn Oddo (1010-1060), władał również Piemontem, dzięki małżeństwu z dziedziczką Turynu – Adelajdą. Wiktor Amadeusz II (1666-1732) na mocy pokoju utrechckiego otrzymał w 1713 Sycylię (zamienioną w 1720 na Sardynię) i tytuł królewski. Główna gałąź dynastii sabaudzkiej wygasła w 1831 na Karolu Feliksie. Młodsza linia odziedziczyła tron (w osobie Karola Alberta) i przyczyniła się do zjednoczenia Włoch, których pierwszym królem został w 1861 król SardyniiWiktor Emanuel II. Jego młodszy syn – Amadeusz panował w latach 1870-1873 w Hiszpanii. Ostatni król z dynastii sabaudzkiej, Humbert II, stracił tron po referendum konstytucyjnym w 1946, kiedy niewielka większość głosujących (54,3%) wypowiedziała się za wprowadzeniem republiki i udał się nie podpisując abdykacji do Szwajcarii, a następnie Portugalii.

Hrabiowie i Książęta Sabaudii (1003-1416)[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Władcy Sabaudii.

Królowie Sardynii (1720-1861)[edytuj | edytuj kod]

Armoiries Sardaigne 1720.png
Information icon.svg Osobny artykuł: Władcy Sardynii.

Królowie Włoch (1861-1946)[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Królowie Włoch.

Władcy innych państw z dynastii sabaudzkiej[edytuj | edytuj kod]

Inni przedstawiciele dynastii sabaudzkiej[edytuj | edytuj kod]

Drzewa genealogiczne (uproszczone)[edytuj | edytuj kod]

Od 970 do 1451[edytuj | edytuj kod]

Humbert I Białoręki
970-1048
hrabia Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Amadeusz I Czarny
1016-1056)
hrabia Sabaudii
 
Otton Sabaudzki
1020-1060
hrabia Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Piotr I Sabaudzki
1048-1078)
hrabia Sabaudii
 
Amadeusz II Sabaudzki
1050-1080
hrabia Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Humbert II Gruby
1070-1103
hrabia Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Amadeusz III Krzyżowiec
1095-1148
hrabia Sabaudii
 
Adelajda Sabaudzka
zm. 1154
 
Ludwik VI Gruby
1081-1137
król Francji
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Humbert III Sabaudzki
1135-1189
hrabia Sabaudii
 
Mafalda Sabaudzka
1125-1157
 
Alfons I Zdobywca
1109-1185
król Portugalii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tomasz I Sabaudzki
1178-1233
hrabia Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Amadeusz IV Sabaudzki
1197-1253
hrabia Sabaudii
 
 
 
 
 
Tomasz II z Piemontu
1199-1259
hrabia Piemontu
 
Piotr II Sabaudzki
1203-1268
hrabia Sabaudii
 
Filip I Sabaudzki
1207-1285
hrabia Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Bonifacy Sabaudzki
1244-1263
hrabia Sabaudii
 
Beatrycze Sabaudzka
1223-1258
 
Tomasz III
1248-1282
hrabia Piemontu
 
Amadeusz V Wielki
1249-1323
hrabia Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Filip Sabaudzki
1278-1334
książę Achai
 
Edward Szczodry
1284-1329
hrabia Sabaudii i Aosty
 
Aimone Spokojny
1291-1343
hrabia Sabaudii i Aosty
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jakub Sabaudzki
13151367
hrabia Piemontu
 
 
 
 
 
Amadeusz VI Zielony Hrabia
1334-1383
hrabia Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Filip II Sabaudzki
13401368
hrabia Piemontu
 
Amadeusz Saubadzki
13631402
hrabia Piemontu
 
Ludwik Sabaudzki
13641418
hrabia Piemontu
 
 
 
 
 
 
Amadeusz VII Czerwony Hrabia
1360-1391)
hrabia Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Bona Sabaudzka
1388-1432
 
Amadeusz VIII
1383-1451
książę Sabaudii i Piemontu
 

Od 1451 do 1878[edytuj | edytuj kod]

 
 
 
 
Amadeusz VIII
1383-1451
książę Sabaudii i Piemontu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ludwik I Sabaudzki
1413-1465
książę Sabaudii i Piemontu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Amadeusz IX Sabaudzki
1435-1472
książę Sabaudii i Piemontu
 
Filip II Sabaudzki
1438-1497
książę Sabaudii i Piemontu
 
Karolina Sabaudzka
14411483
 
Ludwik XI
1423-1483
król Francji
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Filibert I Myśliwy
1465-1482
książę Sabaudii i Piemontu
 
Karol I Wojownik
1468-1490
książę Sabaudii i Piemontu
 
Ludwika Sabaudzka
1476-1531
 
 
Filibert II Piękny
1480-1504
książę Sabaudii
 
Karol III Dobry
1486-1553
książę Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Filip
1490-1533
książę Nemours
ヌムール公
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Karol II Jan Amadeusz
1489-1496
książę Sabaudii i Piemontu
 
Jolanta Ludwika Sabaudzka
1487-1499
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Emanuel Filibert
1528-1580
książę Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jakub
15311585)
książę Nemours
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Karol Emanuel I Wielki
1562-1630
książę Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Karol Emanuel
15671595
książę Nemours
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wiktor Amadeusz I
1587-1637
książę Sabaudii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tomasz Franciszek Sabaudzki
1596-1656
książę Carignano
 
 
 
 
 
Henryk I
1572-1632
książę Nemours
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Franciszek Hiacynt
1632-1638
książę Sabaudii
 
Karol Emanuel II
1634-1675
książę Sabaudii
 
 
 
Henrietta Adelajda Sabaudzka
1636-1676
 
Ferdynand Maria Bawarski
1636-1679
elektor Bawarii
 
 
 
 
Emanuel Filibert Amadeusz
1628-1709
książę Carignano
 
Eugeniusz Maurycy
1633-1673
hrabia Soissons
 
Ludwik
1615-1641
książę Nemours
 
Karol Amadeusz
16241652
książę Nemours
 
Henryk
1625-1659
książę Nemours
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wiktor Amadeusz II
1666-1732
książę Sabaudii
król Sycylii i Sardynii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wiktor Amadeusz
1690-1741
książę Carignano
 
Ludwik Tomasz
16571702
hrabia Soissons
 
Eugeniusz Sabaudzki
1663-1736
książę Sabaudii
 
 
Maria Joanna Sabaudzka
16441724
 
Maria Franciszka Saubadzka
1646-1683
księżniczka Nemours
 
Alfons VI Zwycięski
1643-1683
król Portugalii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Karol Emanuel III
1701-1773
książę Sabaudii i król Sardynii
 
Maria Adelajda Sabaudzka
1685-1712
 
Maria Ludwika Sabaudzka
16881714
 
Maria Wiktoria Sabaudzka
1690-1766
 
 
 
 
 
 
Ludwik Wiktor
1721-1778
książę Carignano
 
Tomasz Emmanuel
16871729
hrabia Soissons
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wiktor Amadeusz III
1726-1796
król Sardynii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Maria Luiza, księżniczka de Lamballe
1749-1792
 
Wiktor Amadeusz
1743-1780
książę Carignano
 
Eugeniusz Jan
17141734
hrabia Soissons
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Karol Emanuel IV
1751-1819
król Sardynii
 
Wiktor Emanuel I
1759-1824
król Sardynii
 
Karol Feliks
17651831
król Sardynii
 
Maria Józefina Sabaudzka
1753-1810
 
Maria Teresa Sabaudzka
1756-1805
 
Karol Emanuel
1770-1800
książę Carignano
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Maria Anna Sabaudzka
1803-1884
 
Maria Beatrice Sabaudzka
1792-1840
 
Maria Teresa Sabaudzka
1803-1879
 
Maria Krystyna Sabaudzka
18121836
 
 
 
 
 
Karol Albert
1798-1849
król Sardynii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wiktor Emanuel II
1820-1878
król Włoch
 
Ferdynand Sabaudzki
1822-1855
książę Genui
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Od 1798 do dnia dzisiejszego[edytuj | edytuj kod]

Karol Albert
1798-1849
król Sardynii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wiktor Emanuel II
1820-1878
król Włoch
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ferdynand Sabaudzki
1822-1855
książę Genui
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Humbert I
1844-1900
król Włoch
 
Małgorzata Sabaudzka
1851-1926
 
 
 
 
 
Amadeusz I Sabaudzki
1845-1890
król Hiszpanii
książę Aosty
 
Klotylda Maria Sabaudzka
1843-1911
 
Maria Pia Sabaudzka
1847-1911
 
Tomasz Sabaudzki
18541931
książę Genui
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wiktor Emanuel III
1869-1947
król Włoch
 
 
 
 
 
 
 
Emanuel Filiberto d'Aosta
1869-1931
książę Aosty
 
Luigi Amedeo di Savoia d'Abruzzi
1873-1933
książę Abruzzi
 
Ferdynand Sabaudzki
18841963
książę Genui
 
Emmanuel Filibert
18951990
książę Genui
 
Eugeniusz Sabaudzki
19061996
książę Genui
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Humbert II
1904-1983
król Włoch
 
Mafalda Maria Sabaudzka
1902-1944
 
Joanna Sabaudzka
1907-2000
 
Amedeo d'Aosta
1898-1942
książę Aosty
 
Tomisław II
1900-1948
król Chorwacji
książę Aosty
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wiktor Emanuel di Savoia-Carignano
ur. 1937
książę Neapolu i
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Amadeusz Sabaudzki
ur. 1943
książę Aosty
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Emanuel Filibert
ur. 1972
książę Wenecji i Piemontu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Aimone Sabaudzki
ur. 1967
książę Apulii
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Źródła[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne:

Publikacje:

  • "Dynastie Europy" pod red. prof Antoniego Mączaka. wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wrocław 2003. nr wydania: II - poszerzone i uzupełnione ISBN: 83-04-04509-5
Wikimedia Commons