Dysplazja stawu biodrowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dysplazja stawu biodrowego
dysplasia coxae congenita
ICD-10 Q65.2

Dysplazja stawu biodrowego (łac. dysplasia coxae congenita, ang. hip dysplasia) – wada wrodzona stawu biodrowego o nie do końca poznanej etiologii, polegająca na niedorozwoju panewki stawowej; jedna z najczęstszych wad wrodzonych spotykanych w populacji europejskiej, częściej u noworodków płci żeńskiej.

Obraz kliniczny i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Schematyczne przedstawienie różnych stopni zaawansowania dysplazji stawu biodrowego

Dysplazja stawu biodrowego objawia się jego niestabilnością; dużą wartość diagnostyczną mają dodatnie objawy przeskakiwania (Ortolaniego) i wyważania (Barlowa); w jednostronnej dysplazji stwierdza się względne skrócenie kończyny. Objawami o mniejszej wartości diagnostycznej są: ograniczenie odwodzenia w stawie, zwiększona rotacja wewnętrzna kończyny w uszkodzonym stawie, zmniejszona ruchomość kończyny, tzw. objaw pompowania, widoczna asymetria fałdów tłuszczowych u noworodka: udowych, pachwinowych i pośladkowych.

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Obraz USG prawego stawu biodrowego noworodka – typ Ib wg Grafa
Obraz USG lewego stawu biodrowego noworodka – typ Ia wg Grafa

Diagnostyka i ocena skuteczności leczenia dysplazji stawu biodrowego opiera się przede wszystkim na badaniu ultrasonograficznym. Ocena bliższego końca kości udowej i panewki stawu biodrowego pozwala zakwalifikować staw do jednego z czterech typów w klasyfikacji Grafa:

  • Typ I – prawidłowe stawy biodrowe;
  • Typ II – stawy biodrowe fizjologicznie niedojrzałe (IIa i IIb), stawy biodrowe dysplastyczne bez decentracji głowy kości udowej w panewce (IIc);
  • Typ III – stawy biodrowe dysplastyczne z decentracją głowy kości udowej w panewce;
  • Typ IV – zwichnięte stawy biodrowe.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Poduszka Frejki
Uprząż Pawlika

Leczenie należy wdrożyć jak najwcześniej, w pierwszych dniach życia dziecka. Na początku polega na utrzymaniu kończyn dolnych w pozycji płodowej, w zgięciu około 110° i odwiedzeniu około 50°; najczęściej stosuje się w tym celu specjalne uprzęże, np. uprząż Pawlika, poduszka Frejki[1], w Polsce popularna jest również szyna (rozwórka) Koszli. W razie braku repozycji niewskazane jest dalsze leczenie, ponieważ może doprowadzić do trwałego uszkodzenia stawu – w takim przypadku metodą z wyboru jest leczenie operacyjne, korygujące dysplastyczną panewkę (np. osteotomia transiliakalna miednicy sposobem Degi).

W przypadku niepodjęcia leczenia dochodzi do zmian wtórnych: opóźnienia rozwoju jądra kostnienia i zmiany kierunku wzrostu głowy kości udowej co prowadzi do powstania biodra koślawego. Przemieszczona do góry głowa kości udowej wytwarza panewkę wtórną. W późniejszym czasie dochodzi do wytworzenia zmian zwyrodnieniowych.

Dysplazja stawu biodrowego u zwierząt[edytuj | edytuj kod]

Zaburzenie może występować także u zwierząt, zwłaszcza psów dużych ras.[2]

Rasy psów szczególnie predysponowane w kierunku dysplazji stawu biodrowego:[3]

  • owczarek niemiecki
  • rottweiler
  • golden retriever
  • labrador retriever
  • owczarek środkowoazjatycki
  • owczarek kaukaski
  • nowofundland
  • berneński pies pasterski

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Czubak J., Piontek T., Niciejewski K., Magnowski P., Majek M., Płończak M. Retrospective analysis of the non-surgical treatment of developmental dysplasia of the hip using Pavlik harness and Frejka pillow: comparison of both methods.. „Ortop Traumatol Rehabil”. 28;6. 1, s. 9-13, 2007. PMID 17676003. 
  2. Dysplazja stawu biodrowego u psów, vetserwis.pl
  3. ZrozumPupila.pl: Dysplazja stawu biodrowego u psów

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.